จากเมื่อวานที่กล่าวถึงการทำหน้าที่คนเลี้ยงวัว และพยายามหาอาหารมาเลี้ยงวัวให้ได้กินอิ่มนอนหลับไปบ้างแล้วนั้น ยังมีเรื่องราวเกี่ยวกับอาหารวัวที่ต้องศึกษาเรียนรู้ทั้งจากการปฏิบัติด้วยตนเอง จากการปฏิบัติของคนเลี้ยงวัวอีกเป็นจำนวนมาก
เนื่องจากได้ตั้งคำถามกับตัวเองไว้แล้วว่า จะเรียนเรื่องอะไรก็ต้องตั้งคำถามก่อน คำถามที่ว่าก็คือจะเรียนอะไรเกี่ยวกับอาหารวัว
เมื่อโจทย์บังคับว่าต้องหาอาหารหรือหญ้าให้วัวกินอิ่มในวันนี้ก่อน ก็ต้องวิ่งแจ้นไปหาหญ้า ซึ่งมีหลาย ๆ พันธุ์ และพบว่าบางพันธุ์วัวไม่กินแล้ว ก็ต้องหาหญ้าชนิดอื่นที่วัวกินใหม่
โจทย์ที่ได้จึงเป็นว่า หญ้าที่มีในสวนป่าที่วัวชอบกินมีหญ้าอะไรบ้าง น้าไหลบอกว่า หญ้าที่วัวชอบกินมีกินนีม่วง เนเปียร์แคระ เนเปียร์ยักษ์ รูซี่ แพงโกลา
ได้คำตอบเบื้องต้นก็ดั้นด้นไปตามแปลงหญ้าที่ว่า พบว่าหญ้ารูซี่กำลังแย่เพราะแล้งจัดจึงขาดน้ำ เนเปียร์ยังโตไม่พอที่จะเกี่ยวได้ แพงโกล่าก็สั้นไป ที่พอเกี่ยวได้ก็พบว่ามีแต่กินนีม่วงข้างคอกนกกระจอกเทศ
เห็นหญ้ากินนี่ม่วงเขียวชอุ่ม ต้นสูงประมาณ 60 - 70 ซม. ได้ ก็ลุยลงแปลงเกี่ยวทันที แต่กลับเกี่ยวได้แต่ยอดหญ้าสั้นแค่ฟุตเดียว แล้วทำไมใบและยอดหญ้าสั้นจัง
ที่เกี่ยวได้สั้นเพราะเกี่ยวจากส่วนที่แทงยอดออกมาใหม่จากต้นเดิมที่ยอดโผล่มาแค่นั้น เกิดคำถามใหม่ ทำไมยอดหญ้าจึงสั้น
ที่ยอดหญ้าสั้นเพราะลำต้นเดิมยาวมาก ยาวเพราะคนที่เกี่ยวครั้งก่อน เกี่ยวหญ้าสูงจากพื้นดินมากเห็นจะเกินฟุตได้
ก็นึกถึงตำราต่างๆ ที่กล่าวถึงการเกี่ยวหญ้าว่า ควรเกี่ยวให้สูงจากโคนหรือจากดินประมาณ 5 - 10 ซม. จะทำให้หญ้าแตกหน่อได้ดีและแทงยอดได้ยาว
แต่แปลงที่ไปเกี่ยวนี้ลำต้นเดิมเกี่ยวสูงจากพื้นเกินฟุตทุกกอ ทำให้อาหารไปหล่อเลี้ยงลำต้นมากว่ามาสร้างใบใหม่ ยอดและใบหญ้าจึงสั้นไปด้วย ที่แย่ไปกว่านั้นลำต้นของหญ้าจะแข็งมาก ทำให้เกี่ยวลำบาก คนที่จะเกี่ยวคนต่อไปก็จะเกิดอาการขี้เกียจไม่อยากเกี่ยวหรือถ้าเกี่ยวก็จะเกี่ยวเอาแต่ยอด โคนต้นหญ้าก็จะสูงและแข็งขึ้นเรื่อยๆ ผลผลิตก็จะลดลงและหมดสภาพในที่สุด
จากนั้นจึงต้องเสียแรงและเสียเวลาเกี่ยวต้นหญ้าใหม่ให้ต้นสั้นลงกว่าเดิม เหลือลำต้นไว้ประมาณ 10 ซม. แล้วจะรอดูคำตอบว่า หญ้าที่งอกมายาวและงามดีหรือไม่
จากกรณีการเกี่ยวหญ้าแค่นี้ก็เป็นปัญหาหรือเป็นโจทย์สำหรับคนที่จะเลี้ยงวัว ปลูกหญ้าและเกี่ยวหญ้าที่สำคัญพอสมควร เพราะแค่เกี่ยวหญ้าผิดวิธีก็ส่งผลถึงปริมาณหญ้าที่จะได้ไปเลี้ยงวัวทันที
ประเด็นการเกี่ยวหญ้าเป็นแค่ประเด็นย่อยของเรื่องหญ้า และพืชอาหารสัตว์ แต่ยังมีเรื่องเกี่ยวกับหญ้าที่ผู้เลี้ยงวัวทุกคนต้องเรียนรู้ให้เข้าใจและปรับใช้กับตนเองอย่างเหมาะสมเพราะการปลูกหญ้าไม่ใช่เรื่องเล่น หรือสักแต่ว่าปลูกหญ้าแล้วเกี่ยวให้วัวกินเท่านั้น แต่ต้องใส่ความรู้และอะไรๆ อีกหลายอย่างลงไปในหญ้ามากพอสมควร จึงจะได้หญ้าที่มีปริมาณและคุณเพียงพอสำหรับวัวของแต่ละคน
ปลูกต้นข้าวโพดให้วัวกินจะคุ้มค่ากว่าปลูกหญ้าไหมครับ?
แบบว่าสงสัยนะครับ
คุณออตค่ะ
การปลูกข้าวโพดเลี้ยงวัวในความคิดดาคงไม่คุ้มค่ะ ถึงแม้ว่าคนจะได้ประโยชน์จากฝักข้าวโพดและต้นข้าวโพดที่เหลือนำไปเลี้ยงวัวได้ แต่ข้าวโพดนั้นเก็บเกี่ยวได้ครั้งเดียวแล้วก็หมดอายุการใช้งาน
แต่การปลูกหญ้าจะคุ้มกว่าในแง่ของการนำมาเป็นอาหารเลี้ยงวัวเพราะหญ้ามีอายุการใช้งานนานกว่าตั้งแต่ 3 - 7 ปี แล้วแต่ชนิดของหญ้า ดังนั้นการลงทุนปลูกครั้งเดียวแต่ใช้ได้นานน่าจะคุ้มกว่าค่ะ
ส่วนถ้าใครจะปลูกข้าวโพดขายฝักเป็นอาชีพแล้วได้ผลพลอยได้จากต้นนั้นถือว่าเป็นการใช้วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้เป็นประโยชน์
จากการสอบถาม ดร.วนิดา กำเนิดเพ็ชร จากกรมปศุสัตว์ ท่านให้แนวคิดว่าการปลูกข้าวโพดให้วัวกินทั้งต้นและทั้งฝักก็ทำได้ค่ะ ซึ่งควรจะตัดต้นข้าวโพดขณะที่กำลังออกฝักกำลังพอดีกินไปสับรวมให้วัวกินจะมีคุณค่าทางอาหารมาก แต่ก็ติดที่ต้นทุนสูงและอายุการใช้งานสั้น
ซึ่งการจะตัดสินใจเลือกปลูกข้าวโพดหรือปลูกหญ้าก็คงต้องดูที่ทุน พื้นที่ จำนวนวัวด้วยค่ะว่าคุ้มค่ากับการลงทุนหรือเปล่า
ขอบคุณค่ะ