การพูด การคิด การกระทำ ให้ทำแต่สิ่งดีๆ เพราะทุกอย่างของการกระทำนั้นมีผล (กฏแห่งกรรม) ดังนั้น ทุกครั้งที่จะพูด จะคิด จะทำ ต้องมีสติ พิจารณาให้รอบคอบก่อน

เราสรุปเป็นใจความได้ว่า   คำพูดใดที่ไม่ก่อประโยชน์ไม่ควรพูดคำพูดนั้น

เหตุส่วนใหญ่ของข้อคิดที่เราได้ในตอนนี้  มักมาจากคำพูด  ซึ่งเห็นได้ตามที่โบราณว่าไว้  ปลาหมอตายเพราะปาก     ซึ่งหากอยู่เฉยๆ  เรื่องราวต่างๆ ก็จะไม่เกิด     ดังคำกล่าวที่ว่า   พูดไปสองไพเบี้ย  นิ่งเสียตำลึงทอง

ขอสรุปคำที่ได้รับคำแนะนำมามีดังนี้

1. คำพูดประเภทที่พูดว่า  ทีหลังจะไม่ทำอย่างนี้แล้ว   จะไม่พูด  หากพูดแล้วไม่เกิดประโยชน์ (เฉพาะตัวเราเองเท่านั้น)    เพราะพูดมาหลายครั้งแล้ว  แต่ก็ยังทำไม่ได้สักที

2. คำพูดที่พูดว่า   ตัเองโง่  ก็ไม่ต้องพูด     เพราะตัวเองรู้ตัวเองอยู่ว่าเป็นอย่างไร  พูดไปก็ไม่เป็นประโยชน์

3. ถ้ามีคนกล่าวหาว่า เราโง่  หากเขาไม่ถาม  ก็ไม่ต้องไปโต้ตอบ   เพราะเขาไม่ได้ต้องการคำตอบ  ให้เราฟัง       แต่ถ้าเป็นคำถาม  เมื่อเขาถาม เราก็ต้องตอบคำถามนั้น

บางครั้งการตำหนิ  เขาตำหนิ คล้ายลักษณะคำถาม  ดังนั้นเราจะต้องพิจารณาก่อนว่า เขาตำหนิ หรือเขาต้องการถามเอาคำตอบ   โดยพิจารณาดูจากน้ำเสียง และ จำนวนครั้งในการถาม   หากกล่าว 2-3 ครั้ง แสดงว่า เขาต้องการคำตอบ 

การที่เขากล่าวหาว่า เราโง่   เป็นการตำหนิ   การตำหนินั้น  หากเขาใช้การกล่าว 1 ครั้ง   ให้เราพึงระลึกว่า เขาต้องการสอน  ให้ฟัง

ถ้ามีความโกรธเกิดขึ้น   ให้อดทน  (การพูด  คือ การไม่อดทน  เป็นความโง่)

แต่ถ้าเขาถาม ครั้งที่ 2 ที่ 3  นั่นหมายถึงว่า  เขาต้องการคำตอบ

เช่น หากเขากล่าวว่า เราโอ้อวด (เป็นคำด่า / ตำหนิ)   นั่นคือเขาต้องการสอน  ให้เราฟัง      หากเขายั่วยุให้เราโกรธต่อ  ด้วยการกล่าวว่า   หน้าด้าน   อายไม่เป็น  ก็ให้เราใช้การกำหนดรู้  ว่าเราจะไม่โกรธ        หากเขาใช้การยั่วยุต่อ ด้วยการกล่าวว่า   ก็ยังไม่ตอบ     และหากเขาหาเรื่องต่อ  โดยถามว่า อายเป็นมั้ย?       ถึงตรงนี้ เราจะต้องมีสติพิจารณาดู   ถ้าถามเพียง 1 ครั้ง คือ เขาต้องการตำหนิ   ก็ให้ฟัง ไม่ต้องตอบ    แต่ถ้าเขาการถามย้ำ (ครั้งที่ 2-3)  นั่นคือถ้าเราไม่พูดก็จะหาเรื่องต่อ   ก็ให้เราตอบว่า "อายเป็น"  
การอายเป็น  นั่นหมายถึงว่า  มีหิริ  (ความละอาย)   ซึ่งจะเป็นการลบล้างการโอ้อวดของเราได้   ว่าขณะนี้เราไม่ได้โออวดแล้ว  เพราะเราอายเป็น 

การพูด  การคิด  การกระทำ  ให้ทำแต่สิ่งดีๆ   เพราะทุกอย่างของการกระทำนั้นมีผล   (กฏแห่งกรรม)

ดังนั้น ทุกครั้งที่จะพูด  จะคิด  จะทำ  ต้องมีสติ พิจารณาให้รอบคอบก่อน

การคิด มีผลกับตัวเราเอง  มีวงแคบหน่อย  เพราะยังไม่ส่งผลกระทบถึงผู้อื่น

แต่เมื่อไรที่กลายเป็นคำพูดขึ้นมา   จะส่งผลถึงผู้อื่นได้
อย่าอ้างว่า  พูดไปอย่างนั้นเอง   ไม่ได้คิดอะไร
เพราะที่จริงแล้ว  ทุกคำพูดที่เราพูดขึ้นมานั้นมาจากพื้นฐานของการคิด
เพียงแต่หากเราไม่ฝึกสติที่ดีพอเราอาจตามสติตนเองไม่ทัน 

4. ไม่พูดถึงเรื่องของผู้อื่น  ถ้าจำเป็นต้องพูดก็พูดถึงแต่เรื่องคนที่เกี่ยวข้องด้วยเฉพาะหน้า   ซึ่งถ้าให้ดีก็ควรพูดแต่เรื่องจิตใจ เรื่องทุกข์ของตัวเองเท่านั้น

5. จะไม่พูดอะไรที่จะทำให้ตัวเองไม่ดี   แม้ว่าจะบอกว่าพูดเล่นๆ ก็ตาม  เพราะทุกคำที่พูดไป  มันก็จะเป็นกรรม ที่อาจมีผลเป็นส่วนกำหนดชะตาชีวิตของเรา

ที่เขียนมานี้ เป็นเพียงข้อคิดสำหรับตัวผู้บันทึกเองเท่านั้น   เป็นข้อที่ผู้บันทึกต้องการปรับปรุงตนเอง   หากจะเป็นประโยชน์ในการให้แง่คิดต่อผู้อื่นบ้างก็ยินดี