การทำให้ห้องเรียนกลายเป็นพื้นที่ที่เด็กอยากเรียนรู้และกล้าเติบโต
เริ่มต้นได้ด้วยการสร้างบรรยากาศแห่งการเรียนรู้ ที่เปิดโอกาสให้แก่เด็กได้รับรู้ถึง "ความมีคุณค่าในตัวเอง"
เพราะ สมองเรียนรู้ได้ดีที่สุดเมื่อรู้สึกปลอดภัย แนวคิดเบื้องหลังที่สะท้อน Psychological Safety ผ่านพฤติกรรมครูและรูปแบบของชั้นเรียน
1. ทำไมความเครียดและความกลัว จึงทำให้เด็กคิดไม่ออกและจำไม่ได้
เด็กที่ดูเหมือนไม่ตั้งใจเรียนในห้องเรียน อาจไม่ใช่มีเพียงเหตุผลของเรื่อง ความเกียจคร้าน
อาจเกิดจาก ภาวะความกลัวที่ทดแทนการเรียนรู้ สมองจะเริ่มใช้การเอาตัวรอด แทน สิ่งที่มีเหตุผล
ทำให้การทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเป็นไปได้ยาก เด็กจะไม่สามารถเข้าสู่การคิดวิเคราะห์ได้เลย หากรู้สึกไม่ปลอดภัย
"ครูคือ ผู้ดูแลสภาพจิตใจของห้องเรียน" เพื่อให้การเรียนรู้เกิดขึ้นได้จริง
และความกลัวผิด เป็นผลสะสมทางอารมณ์ อาจเริ่มต้นจากการรื้อความกลัว และสร้างบรรยากาศกล้าลอง
เหมือนวิศวกรที่กำลังรื้อกำแพง เมื่อกำแพงพังลง ความกล้า และการเติบโตจะเข้ามาแทนที่
2. ความปลอดภัยทางใจ คืออะไร
Dr. Amy Edmondson แห่ง Harvard กล่าวถึงความหมายของความปลอดภัยทางใจไว้ สภาพแวดล้อมที่บุคคล สามารถแสดงความเห็น ตั้งคำถาม การไม่เห็นด้วย หรือยอมรับความผิดพลาด โดยไม่ต้องกลัวว่าจะโดนล้อ โดนตำหนิ หรือโดนลดคุณค่า
ตัวอย่างห้องเรียนที่มีความปลอดภัยทางใจ
- ความเคารพซึ่งกันและกัน
- ความเข้าใจว่าทุกคนมีสิทธิ์ผิด
- ไม่มีการล้อเลียน หรือประณาม
- ครูเปิดโอกาสให้พูดอย่างปลอดภัย
"ห้องเรียนไม่จำเป็นต้องเงียบ แค่อบอุ่นพอ" ที่จะเปิดเสียงของเด็กทุกคนได้
3. สร้างห้องเรียนที่เด็กอยากลอง แม้ยังไม่เก่ง
งานวิจัยส่งเสริมด้าน cognitive science ระบุ สมองจะสร้างโครงข่ายความคิด เมื่อได้ลองผิดแล้วกลับมาคิดใหม่
ให้การตอบผิด เป็นการตอบผิดที่มีคุณค่า สร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ใหม่ "ผิดได้ เพื่อเข้าใจให้ลึกซึ้งขึ้น"
ความผิดอาจไม่ใช่ศัตรูของการเรียนรู้ แต่วิธีการที่ปฏิบัติกับความผิดที่เกิดขึ้นต่างหาก
ครูที่ดี อาจไม่จำเป็นต้องทำให้เด็กตอบถูกเสมอ แต่คือครูที่ทำให้เด็กยังกล้าคิดแม้จะยังผิดอยู่
ครูควรจะเปิดกว้างที่สุดในห้อง ให้เด็กรู้สึก ... ตรงนี้ เราพูดได้ เราคิดได้ ลองได้ แม้จะยังไม่ถูก
อย่าให้ห้องเรียนที่ดี กลายเป็นเพียงห้องเรียนที่เด็กไม่กล้าทำอะไรเลย
