หลักการของการ advice งานวิจัยภายใต้ฐานคิดเรื่องการส่งเสริมการสร้างความรู้ (Knowledge Construction / Knowledge Creation Approach) จะเน้นให้ผู้วิจัยเป็นผู้สร้างความรู้ด้วยตนเอง โดยที่อาจารย์ที่ปรึกษาหรือผู้ให้คำแนะนำทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวกทางปัญญา (facilitator) มากกว่าการบอกคำตอบโดยตรง หลักการสำคัญมีดังนี้

  1. หลักการยึดผู้วิจัยเป็นศูนย์กลาง (Researcher-Centered Learning) ผู้วิจัยเป็นผู้แสวงหา วิเคราะห์ และสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองผู้ให้คำแนะนำทำหน้าที่กระตุ้นคำถาม ช่วยสะท้อนความคิด และชี้แนะแนวทางเน้นการพัฒนาศักยภาพการคิดเชิงวิจัยของผู้เรียน มากกว่าการทำให้งานเสร็จเพียงอย่างเดียว

  2. หลักการสร้างความรู้ผ่านกระบวนการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) ส่งเสริมให้ผู้วิจัยตั้งคำถาม วิเคราะห์ และโต้แย้งเชิงเหตุผลช่วยให้ผู้วิจัยมองเห็นช่องว่างขององค์ความรู้ (knowledge gap)พัฒนาความสามารถในการตีความและสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

  3. หลักการเรียนรู้ผ่านการสะท้อนคิด (Reflective Learning) กระตุ้นให้ผู้วิจัยสะท้อนคิดต่อกระบวนการทำวิจัยของตนเองวิเคราะห์ว่าการตัดสินใจในแต่ละขั้นตอนมีเหตุผลอย่างไรทำให้เกิดการเรียนรู้เชิงลึก (deep learning)

  4. หลักการสร้างองค์ความรู้ร่วมกัน (Collaborative Knowledge Construction) การให้คำแนะนำเป็นการแลกเปลี่ยนความคิดระหว่างที่ปรึกษาและผู้วิจัยใช้การสนทนาเชิงวิชาการเพื่อพัฒนาแนวคิดส่งเสริมให้ผู้วิจัยมีบทบาทในการเสนอเหตุผลและปกป้องแนวคิดของตน

  5. หลักการเชื่อมโยงทฤษฎีกับการปฏิบัติ (Theory–Practice Integration) สนับสนุนให้ผู้วิจัยใช้ทฤษฎีเป็นกรอบในการอธิบายปรากฏการณ์วิเคราะห์ว่าผลการวิจัยสามารถอธิบายหรือขยายองค์ความรู้เดิมอย่างไรทำให้งานวิจัยมีคุณค่าเชิงวิชาการและเชิงปฏิบัติ

  6. หลักการตั้งคำถามเพื่อกระตุ้นการค้นพบ (Socratic Questioning) ผู้ให้คำแนะนำจะใช้คำถาม เช่นปัญหาวิจัยนี้มีที่มาอย่างไรงานวิจัยที่มีอยู่ตอบคำถามนี้แล้วหรือยังวิธีวิจัยนี้เหมาะสมกับคำถามวิจัยหรือไม่ผลการวิจัยจะสร้างองค์ความรู้ใหม่อย่างไร

  7. หลักการพัฒนาความเป็นนักวิจัย (Researcher Development) มุ่งให้ผู้เรียนสามารถทำวิจัยได้ด้วยตนเองในอนาคตพัฒนาทักษะสำคัญ เช่นการตั้งคำถามวิจัยการออกแบบวิจัยการวิเคราะห์ข้อมูลการเขียนเชิงวิชาการ

สรุป การ advice งานวิจัยภายใต้ฐานคิดเรื่องการส่งเสริมการสร้างความรู้ คือการเปลี่ยนบทบาทของอาจารย์ที่ปรึกษาจาก “ผู้ให้คำตอบ” ไปสู่ “ผู้กระตุ้นการคิดและผู้ร่วมสร้างความรู้” เพื่อให้ผู้วิจัยสามารถพัฒนาองค์ความรู้ใหม่ได้ด้วยตนเอง