อรรถการ สัตยพาณิชย์
มหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทง หรือShanghai Jiao Tong University (SJTU) แม้ชื่อเสียงอาจจะยังไม่ดังเท่าสองสถาบันที่ตั้งอยู่กรุงปักกิ่งคือ มหาวิทยาลัยชิงหัว (Tsinghua University)และมหาวิทยาลัยปักกิ่ง (Peking University-PKU) แต่มหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทงก็เป็นมหาวิทยาลัยรัฐที่มีชื่อเสียงระดับโลกเช่นกัน สถาบันแห่งนี้ก่อตั้งเมื่อปี 1896 มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 120 ปี และเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยที่แข็งแกร่งและครบวงจร ประกอบด้วยวิทยาเขต 6 แห่งในนครเซี่ยงไฮ้ มีวิทยาเขตหลักคือ วิทยาเขตหมิ่นหาง (Minhang Campus) ที่ใหญ่และทันสมัย การที่นครเซี่ยงไฮ้เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและการเงินสำคัญของจีน จึงเป็นปัจจัยที่ช่วยให้นักศึกษาได้รับโอกาสฝึกงานและทำงานจริงในองค์กรมหาชนและเอกชนชั้นนำมากมาย
ปัจจุบัน SJTU มีนักศึกษามากกว่า 40,000 คน แบ่งเป็นนักศึกษาระดับปริญญาตรีกว่า 18,000 คน ระดับบัณฑิตศึกษาอีกกว่า 28,000 คน มีนักศึกษาต่างชาติประมาณ 3,400 คน และมีอาจารย์และนักวิจัยชั้นนำจำนวนมาก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเป็นสากลที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัยอย่างชัดเจน และแสดงถึงศักยภาพทางการศึกษาและการวิจัยของสถาบันการศึกษาแห่งนี้ สำหรับศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง เช่น อดีตประธานาธิบดีจีน เจียง เจ๋อหมิน (Jiang Zemin) เฉียน เซวียนเซิน (Qian Xuesen) นักวิศวกรรมอากาศยานชื่อดัง หยาง หยวนชิง (Yang Yuanqing) ประธานบริษัท Lenovo ฯลฯ
SJTU: เป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำของเอเชีย
ความน่าสนใจอีกอย่างหนึ่งของ SJTU คือ เป็นมหาวิทยาลัยที่อยู่ในอันดับที่ 47 ของโลกใน QS World University Rankings ปี 2026 และอันดับที่ 13 ของเอเชีย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเข้มแข็งในการเรียนการสอนและการวิจัยที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางทั่วโลก สำหรับจุดแข็งของ SJTU อยู่ที่สาขาวิชาด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ โดยมีสาขาวิชาที่ติดอันดับโลกในหลายสาขา เช่น
- วิศวกรรมเครื่องกล อันดับที่ 21 และเป็นอันดับ 2 ของจีน
- วัสดุศาสตร์ อันดับที่ 25
- วิทยาการคอมพิวเตอร์และระบบสารสนเทศ อันดับที่ 27
- วิศวกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ อันดับที่ 27
- ธุรกิจและการจัดการ อันดับที่ 42
- การบัญชีและการเงิน อันดับที่ 47
นอกจากนี้ SJTU ยังมีความโดดเด่นในการวิจัยระดับสูงสาขาต่าง ๆ เช่น เคมี แพทยศาสตร์ ชีววิทยาและชีวเคมี รวมถึง วิศวกรรมทางทะเล ซึ่งเป็นรากฐานดั้งเดิมของสถาบัน กล่าวได้ว่า SJTU ไม่ได้โดดเด่นแค่ในด้านการเรียนการสอนเท่านั้น แต่ยังเน้นการวิจัยอย่างเข้มข้น มีศูนย์วิจัยระดับชาติหลายแห่ง และยังมีอาจารย์ รวมถึงนักวิจัยจำนวนมากที่ได้รับการยอมรับทั้งในและต่างประเทศ ซึ่งในจำนวนนี้มีสมาชิกของ Chinese Academy of Sciences และ Chinese Academy of Engineering มากกว่า 50 คน อีกทั้งมหาวิทยาลัยยังมีผลงานตีพิมพ์วิจัยคุณภาพสูงในวารสารระดับโลกอีกมากมาย และยังเป็นสถาบันที่จัดอันดับมหาวิทยาลัยระดับโลกที่เก่าแก่และได้รับการยอมรับอีกแห่งหนึ่ง ภายใต้ชื่อ Academic Ranking of World Universities (ARWU) หรือที่คนไทยและคนทั่วโลกรู้จักกันในชื่อติดปากว่า Shanghai Ranking (เซี่ยงไฮ้ แรนกิ้ง) ซึ่งการจัดอันดับนี้จะมีความแตกต่างจากการจัดอันดับอื่น ๆ เช่น QS หรือ THE ตรงที่ให้ความสำคัญในด้าน "ความเข้มแข็งและผลงานวิจัย"
SJTU เป็นมหาวิทยาลัยกลุ่ม Ivy League จีน
ประวัติศาสตร์และโครงสร้างของ SJTU เป็นต้นแบบที่ทำให้มหาวิทยาลัยแห่งนี้เป็นหนึ่งในสมาชิกกลุ่ม C9 League หรือที่นิยมเรียกกันว่า Ivy League ของประเทศจีน ซึ่งมีมหาวิทยาลัยชั้นนำ 9 แห่ง เป็นการก่อตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมและผลักดันให้มหาวิทยาลัยเหล่านี้ก้าวสู่การเป็นสถาบันการศึกษาระดับโลกอย่างแท้จริง โดยมีการแบ่งปันทรัพยากรและส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิชาการร่วมกัน และที่สำคัญคือ ได้รับทุนสนับสนุนจากโครงการสำคัญของรัฐบาลจีน เช่น Project 211 และ Project 985 ซึ่งปัจจุบันคือ โครงการ Double First-Class Construction เพื่อสร้างศูนย์วิจัยที่ทันสมัยและดึงดูดคณาจารย์ระดับโลก เพื่อมุ่งเน้นการสร้างมหาวิทยาลัยชั้นนำ และพัฒนาศูนย์วิจัยระดับโลก ที่มีเป้าหมายขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยและสาขาวิชาชั้นนำให้ก้าวสู่ระดับโลกอย่างยั่งยืน
SJTU ในภาพรวม จึงเป็นมหาวิทยาลัยที่ยอดเยี่ยมในด้านการสอน วิจัย และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างประเทศ ตั้งอยู่ในเมืองเศรษฐกิจสำคัญของจีน ทำให้นักศึกษาได้รับโอกาสดีๆ ในการพัฒนาตนเองและเติบโตในสายอาชีพ มหาวิทยาลัยที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานแห่งนี้จึงเป็นหนึ่งในสถาบันในฝันของนักศึกษาทั่วโลกที่ต้องการการศึกษาระดับโลกที่เข้มแข็งและมีโอกาสก้าวหน้าในอนาคต.....
หมายเหตุ: เพิ่มเติมข้อมูลจากการร่วมประชุมหารือกับผู้บริหาร และเยี่ยมชม ณ มหาวิทยาลยเซี่ยงไฮ้เจียวทง วันอังคารที่ 18 พฤศจิกายน 2568 ในโครงการศึกษาดูงานและประชุมสร้างเครือข่ายความร่วมมือสำหรับผู้บริหารระดับสูงในสถาบันอุดมศึกษาไทย และต่างประเทศ ณ นครเซี่ยงไฮ้ สาธารณรัฐประชาชนจีน จัดโดย กองขับเคลื่อนและพัฒนาการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
