เทรนด์การท่องเที่ยวสำหรับผู้สูงวัยกําลังมาแรง โดยมีการคัดเลือก ๖ เมืองน่าเที่ยวในเอเชียที่ออกแบบมาเพื่อวัยเก๋าโดยเฉพาะ เน้นบรรยากาศสบาย ๆ เดินทางสะดวก ปลอดภัย และตอบโจทย์ครอบครัวที่ต้องการพาคุณพ่อคุณแม่หรือญาติผู้ใหญ่ไปเปิดประสบการณ์ในต่างแดนแบบไร้กังวล
สำหรับคนเอเชียรวมถึงชาวไทย การเดินทางไม่ได้เป็นเพียงการพักผ่อนหย่อนใจ แต่ยังเป็นกิจกรรมที่ช่วยบำรุงสุขภาพกายใจและเปิดโลกแห่งการเรียนรู้ที่ไม่สิ้นสุด แต่บ่อยครั้งที่ผู้สูงอายุมักเจอข้อจำกัด ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเดินทาง อาหารการกิน หรือการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ที่ไม่สะดวกเท่าคนในวัยอื่น ด้วยเหตุนี้ อุตสาหกรรมท่องเที่ยวในปัจจุบันจึงหันมาปรับตัวเพื่อรองรับความต้องการกลุ่มนี้มากขึ้น ดังที่ บทความจาก Times of India ได้หยิบยกตัวอย่างเมืองท่องเที่ยวที่เหมาะกับผู้สูงวัย ตั้งแต่เมืองบรรยากาศเงียบสงบในญี่ปุ่นไปจนถึงแหล่งมรดกวัฒนธรรมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ความสำคัญของการเดินทางในกลุ่มผู้สูงวัยยังได้รับการยืนยันจากงานวิจัยในวารสาร Geriatrics & Gerontology International ซึ่งชี้ว่าการท่องเที่ยวอย่างสม่ำเสมอส่งผลดีต่อความจำและคุณภาพชีวิตโดยรวม (ที่มา) จุดหมายปลายทางยอดนิยมสำหรับกลุ่มนี้มีอาทิ เมืองเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเต็มไปด้วยวัดเก่าแก่และสวนสวยงาม พร้อมทางเดินที่รองรับรถเข็น, สิงคโปร์ ที่ขึ้นชื่อเรื่องระบบขนส่งมวลชนสุดสะดวกและมีแหล่งท่องเที่ยวอย่างสวนพฤกษศาสตร์ที่ออกแบบมาเพื่อผู้สูงวัยโดยเฉพาะ และเชียงใหม่ ประเทศไทย เมืองสุดฮิตของวัยเก๋า ด้วยจังหวะชีวิตที่ไม่เร่งรีบ มีรีสอร์ตเพื่อสุขภาพให้เลือกมากมาย และย่านเมืองเก่าที่เดินเที่ยวได้ง่าย
หลังสถานการณ์โควิด-๑๙ คลี่คลาย เทรนด์การท่องเที่ยวของผู้สูงวัยก็ยิ่งเด่นชัดขึ้น รายงานของสมาคมส่งเสริมการท่องเที่ยวภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (PATA) ระบุว่าผู้สูงวัยนิยมเดินทางไปยังสถานที่ที่ไม่แออัด เดินทางไม่ไกล และเป็นเมืองที่ผสมผสานมรดกทางวัฒนธรรมเข้ากับสิ่งอำนวยความสะดวกทางการแพทย์ที่ทันสมัย (ที่มา) ด้านเจ้าหน้าที่จากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) เปิดเผยว่ากำลังเร่งยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน เช่น จัดหารถโดยสารสาธารณะที่รองรับรถเข็น และเพิ่มบริการทางการแพทย์ในแหล่งท่องเที่ยว เพื่อให้ประเทศไทยเป็นมิตรกับนักท่องเที่ยวสูงวัยมากขึ้น ขณะที่ธุรกิจโรงแรมและบริษัททัวร์ต่างก็เริ่มปรับแพ็กเกจโดยเน้นกิจกรรมที่ใช้เวลาไม่นาน จัดเตรียมเมนูอาหารพิเศษ และมีมัคคุเทศก์ที่สื่อสารได้หลายภาษา
ในมุมของวัฒนธรรมซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญของนักท่องเที่ยวชาวไทย หลายครอบครัวยังนิยมเดินทางพร้อมกันหลายรุ่น ทำให้ที่พักหรือบริการที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุมักถูกเลือกเป็นอันดับต้น ๆ สำหรับทริปครอบครัว นอกจากนี้ สถานที่ท่องเที่ยวทางพุทธศาสนาอย่างหลวงพระบางใน สปป.ลาว หรือเมืองนาราในญี่ปุ่น ก็เป็นแม่เหล็กดึงดูดกลุ่มผู้สูงวัยได้เป็นอย่างดี ล่าสุด บริษัททัวร์หลายแห่งได้เพิ่มบริการเสริม เช่น ทัวร์ฝึกสมาธิ เส้นทางจาริกแสวงบุญที่ปลอดภัย และโปรแกรมเที่ยววัดแบบเน้นการพักผ่อน
การเติบโตของตลาดท่องเที่ยวกลุ่มนี้ยังสะท้อนภาพการเปลี่ยนแปลงของผู้สูงอายุในสังคมไทย ซึ่งปัจจุบันมีประชากรอายุ ๖๐ ปีขึ้นไปคิดเป็นสัดส่วนราว ๒๐% (ที่มา) การส่งเสริมให้ผู้สูงวัยมีกิจกรรมและใช้ชีวิตอย่างกระฉับกระเฉงจึงเป็นเรื่องสำคัญ ทั้งภาครัฐและหน่วยงานสาธารณสุขต่างเน้นย้ำว่าการเดินทางช่วยลดความรู้สึกโดดเดี่ยว เสริมสร้างสมรรถภาพทางกาย และกระตุ้นการทำงานของสมอง ตัวอย่างเช่น หน่วยงานในสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้ริเริ่มโครงการ “การท่องเที่ยวสูงวัย” เพื่อสนับสนุนให้ผู้สูงอายุออกเดินทางมากขึ้น
จากแนวโน้มปัจจุบัน ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่าความต้องการเมืองท่องเที่ยวสำหรับผู้สูงวัยจะเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตามสัดส่วนประชากรสูงอายุในเอเชีย ขณะนี้กลุ่มผู้พัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการท่องเที่ยวกำลังเร่งพัฒนาแอปพลิเคชันแปลภาษาและอุปกรณ์ติดตามสุขภาพสำหรับนักเดินทางสูงวัยโดยเฉพาะ ส่วนรัฐบาลในหลายประเทศก็เปิดรับแนวคิดในการออกแบบ “เส้นทางท่องเที่ยวเพื่อผู้สูงวัย” ที่เชื่อมโยงถึงกัน หากแนวทางเหล่านี้ประสบความสำเร็จ ทวีปเอเชียก็มีโอกาสก้าวขึ้นเป็นผู้นำด้านการท่องเที่ยวสำหรับกลุ่ม “ซิลเวอร์” ในระดับโลก ซึ่งจะส่งผลดีทั้งต่อนักท่องเที่ยวสูงวัยชาวไทยและชาวต่างชาติที่มองหาประสบการณ์การเดินทางที่ปลอดภัยและเปิดกว้างสำหรับทุกคน
สำหรับครอบครัวไทยที่กำลังวางแผนทริปที่มีสมาชิกสูงวัยไปด้วย ขอแนะนำให้ศึกษาข้อมูลการเดินทางและสิ่งอำนวยความสะดวกให้พร้อม สอบถามโรงแรมและสายการบินเกี่ยวกับบริการพิเศษสำหรับผู้สูงอายุ เตรียมเอกสารทางการแพทย์ให้ครบถ้วน และควรวางแผนเที่ยวช่วงนอกฤดูกาลท่องเที่ยวเพื่อเลี่ยงความแออัดและได้บรรยากาศที่ผ่อนคลาย นอกจากนี้ ยังสามารถขอคำแนะนำเรื่องแพ็กเกจทัวร์ที่เหมาะสมจากบริษัทนำเที่ยวหรือชมรมผู้สูงอายุในชุมชนได้เช่นกัน
ในขณะที่ประเทศไทยกำลังก้าวขึ้นมาเป็นทั้งจุดหมายปลายทางและต้นทางของนักเดินทางสูงวัย ประสบการณ์และแนวทางใหม่ ๆ เหล่านี้จะช่วยผลักดันให้การเดินทางของคนทุกวัยกลายเป็นเรื่องที่เข้าถึงง่าย มีความหมาย และสร้างเสริมสุขภาพใจให้ดียิ่งขึ้นกว่าเดิม