การศึกษาสำหรับวัยรุ่น และการใช้ AI ในการศึกษา

 

ผมถาม Generative AI 5 สำนัก    แล้วผสมคำตอบที่ดีที่สุดมาเสนอ ดังนี้

วิจารณ์ : กรุณาสรุปสาระในหนังสือ “The Disengaged Teen: Helping Kids Learn Better, Feel Better, and Live Better.” โดย Rebecca Winthrop & Jenny Anderson.  Rebecca Winthrop ใช้ประสบการณ์ในฐานะ director of the Center for Universal Education at the Brookings Institution. มาเสนอวิธีให้การศึกษาแก่เด็กในยุค AI ตามใน YouTube https://www.youtube.com/watch?v=HQQtaWgIQmE ว่าอย่างไรบ้าง   ทั้งหนังสือและสาระใน YouTube นำมาประยุกต์ใช้ในการศึกษาไทยได้อย่างไรบ้าง 

ผสมผสานคำตอบจาก AI หลายสำนัก : “สาระสำคัญในหนังสือ “The Disengaged Teen: Helping Kids Learn Better, Feel Better, and Live Better.” โดย Rebecca Winthrop & Jenny Anderson

หนังสือ "The Disengaged Teen" สำรวจปัญหาการที่วัยรุ่นจำนวนมากไม่สนใจการเรียนรู้ในโรงเรียน โดยที่พวกเขาอาจทั้งเบื่อหน่ายและรู้สึกท่วมท้นในเวลาเดียวกัน ปัญหานี้ยังเชื่อมโยงกับวิกฤตสุขภาพจิตที่เพิ่มขึ้นในหมู่วัยรุ่น ผู้เขียนซึ่งรวมถึง Rebecca Winthrop ผู้อำนวยการ Center for Universal Education ณ Brookings Institution ได้ทำการวิจัยอย่างกว้างขวางและรวบรวมเรื่องราวจากประสบการณ์จริง เพื่อนำเสนอเครื่องมืออันทรงพลังสำหรับผู้ปกครองและนักการศึกษาในการสนับสนุนการเติบโตทางวิชาการและอารมณ์ของวัยรุ่น

หนังสือเล่มนี้ระบุ สี่รูปแบบของการเรียนรู้ (four modes of learning) ที่นักเรียนใช้ในการรับมือกับความต้องการทางวิชาการและพลวัตทางสังคมในช่วงมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย ซึ่งหล่อหลอมเรื่องเล่าภายในเกี่ยวกับทักษะ ศักยภาพ และตัวตนของพวกเขา:

• ผู้ต่อต้าน (Resister): วัยรุ่นที่เงียบงันและต่อสู้กับความรู้สึกไม่เพียงพอหรือมองไม่เห็นคุณค่า ซึ่งแสดงออกโดยการไม่ทำการบ้าน การอ้างป่วย การโดดเรียน หรือแสดงพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม
• ผู้โดยสาร (Passenger): วัยรุ่นที่ทำตามที่ถูกสั่งหรือทำตามที่จำเป็นเท่านั้น โดยมักจะบ่นว่าวิชาเรียนไม่มีประโยชน์ พวกเขาต้องการความช่วยเหลือในการเชื่อมโยงการเรียนเข้ากับทักษะ ความสนใจ หรือความต้องการในการเรียนรู้ของตนเอง
• ผู้ประสบความสำเร็จ (Achiever): วัยรุ่นที่ตั้งใจเรียน ทำงาน และได้คะแนนสูง แต่การหมกมุ่นกับการประสบความสำเร็จอาจกัดกร่อนคุณค่าในตนเอง นำไปสู่การนอนดึกและความท้าทายด้านสุขภาพจิต
• ผู้สำรวจ (Explorer): วัยรุ่นที่ขับเคลื่อนด้วยความอยากรู้อยากเห็นภายใน ไม่ใช่แค่ความคาดหวังภายนอก พวกเขาตั้งคำถามที่ตนเองสนใจ และมุ่งมั่นที่จะบรรลุเป้าหมาย นี่คือรูปแบบที่นักเรียนเรียนรู้ได้ดีที่สุด

Winthrop และ Anderson นำเสนอแนวทางสำหรับผู้ปกครองและนักการศึกษาในการเชื่อมโยงกับวัยรุ่น ปรับเปลี่ยนสไตล์การฟังและการสื่อสารให้เข้ากับความต้องการของพวกเขา จุดประกายความอยากรู้อยากเห็น และสร้างการตระหนักรู้ในตนเองและการควบคุมอารมณ์ หนังสือเล่มนี้ชี้ให้เห็นว่าผู้ปกครองมีอิทธิพลมากกว่าที่คิด โดยนำเสนอแนวทางที่พลิกผันไปจากการตรวจสอบการบ้านและคะแนน ไปสู่การปลดล็อกแรงจูงใจภายในของวัยรุ่น

กลยุทธ์แก้ปัญหา

• ปรับบทบาทครู จากผู้ถ่ายทอดความรู้เป็นผู้ออกแบบประสบการณ์การเรียนรู้
• สร้างการมีส่วนร่วมเชิงตัวตน (Agentic Engagement) ด้วย 4 ยุทธศาสตร์:
  1. ใช้ภาษาที่เชิญชวนแทนการสั่งการ
  2. ออกแบบกิจกรรมที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง
  3. เปิดพื้นที่สะท้อนคิดแบบไม่ตัดสิน
  4. สร้างระบบสนับสนุนจากครูทุกสาขาวิชา

กลยุทธ์ของพ่อแม่และครู

• ใช้วิธี “nudging ไม่ใช่ nagging” – สนับสนุนเบาๆ ไม่วิจารณ์หรือบังคับ amazon.com+3gettingsmart.com+3brookings.edu+3linkedin.com+7oprahdaily.com+7penguinrandomhouse.com+7
• ให้พื้นที่/โอกาสในการเลือก เรียนรู้ตามความสนใจ
• เน้นสร้าง agency และ purpose ในผู้เรียน

 

Rebecca Winthrop กับการให้การศึกษาแก่เด็กในยุค AI (จาก YouTube)

Rebecca Winthrop ในฐานะผู้อำนวยการ Center for Universal Education at the Brookings Institution ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI) โดยเน้นย้ำถึงความท้าทายและการเปลี่ยนแปลงที่ AI นำมาสู่โลกของการทำงานและการศึกษา ดังที่ปรากฏในการสัมภาษณ์ใน The Ezra Klein Show (เข้าถึงได้ที่ Educating Kids in the Age of A.I. | The Ezra Klein Show).

สาระสำคัญที่เธอเน้นย้ำคือ:

• AI เปลี่ยนแปลงทักษะดั้งเดิม: AI กำลังทำให้ทักษะการเขียนแบบดั้งเดิมล้าสมัยไปในระดับหนึ่ง การศึกษาต้องปรับตัวเพื่อให้แน่ใจว่านักเรียนมีความสามารถในการใช้ AI เพื่อช่วยในการเขียนอย่างมีประสิทธิภาพ
• การปรับตัวของระบบการศึกษา: ระบบการศึกษาจะต้องปรับตัวอย่างรวดเร็ว โดยไม่ควรห้ามการใช้ AI ในการเขียนงาน แต่ควรส่งเสริมการใช้ AI อย่างรับผิดชอบ สอนนักเรียนให้เข้าใจว่า AI ที่สร้างเนื้อหาอาจเกิดการคัดลอกผลงานได้ และบางครั้ง AI อาจสร้างข้อมูลที่ผิดพลาด
• การพัฒนาทักษะ "มนุษย์" ที่ AI ทำไม่ได้: ในขณะที่ AI เข้ามาแทนที่งานบางอย่าง มนุษย์ยังคงต้องพัฒนาทักษะที่ไม่ใช่เชิงเทคนิค (Soft Skills) ที่ AI ไม่สามารถเลียนแบบได้ เช่น ความอยากรู้อยากเห็น (curiosity), การคิดเชิงวิพากษ์ (critical thinking), ความยืดหยุ่น (resilience), การแก้ปัญหา (problem-solving), และความฉลาดทางอารมณ์ (emotional intelligence)
• AI เพื่อความเท่าเทียม (Equity): AI มีศักยภาพที่จะช่วยเพิ่มความเท่าเทียมในการเข้าถึงการศึกษาและโอกาสต่างๆ แต่ก็มีความเสี่ยงที่จะเพิ่มช่องว่างหากไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม
• การนำนักเรียนเข้าสู่ "โหมดนักสำรวจ" (Explorer Mode): เพื่อเตรียมเด็กให้พร้อมสำหรับอนาคตที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ครูและผู้ปกครองต้องสร้างโอกาสให้เด็กเข้าสู่ "โหมดนักสำรวจ" ซึ่งเป็นโหมดที่เด็กมีความกระตือรือร้นในการเรียนรู้ ตั้งเป้าหมายที่มีความหมาย และใช้ทรัพยากรเพื่อบรรลุเป้าหมายเหล่านั้น

การนำมาประยุกต์ใช้ในการศึกษาไทย

ทั้งสาระในหนังสือ "The Disengaged Teen" และมุมมองของ Rebecca Winthrop เกี่ยวกับการศึกษาในยุค AI สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการศึกษาไทยได้อย่างมีนัยสำคัญเพื่อรับมือกับความท้าทายในปัจจุบันและอนาคต:

1. การปรับปรุงหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้:
   • เน้นแรงจูงใจภายในและการเรียนรู้เชิงรุก: ลดการเรียนการสอนที่เน้นการท่องจำและการสอบเป็นหลัก หันมาส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) การเรียนรู้จากประสบการณ์ (Experiential Learning) และการเรียนรู้ที่เน้นปัญหาเป็นฐาน (Problem-Based Learning) เพื่อจุดประกายความอยากรู้อยากเห็นและเปลี่ยนนักเรียนจากโหมด "ผู้โดยสาร" หรือ "ผู้ต่อต้าน" ไปสู่ "ผู้สำรวจ"
   • บูรณาการทักษะ "มนุษย์" ในทุกวิชา: พัฒนาทักษะที่ AI ทดแทนไม่ได้ เช่น การคิดเชิงวิพากษ์ การสื่อสาร การแก้ปัญหา ความคิดสร้างสรรค์ และความฉลาดทางอารมณ์ ให้เป็นส่วนหนึ่งของทุกวิชา ไม่ใช่แค่ในวิชาที่เกี่ยวข้องโดยตรง
   • การใช้ AI อย่างชาญฉลาดและรับผิดชอบ: ครูและผู้เรียนควรได้รับการฝึกอบรมและแนวทางที่ชัดเจนเกี่ยวกับการใช้ AI เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้และสร้างสรรค์ผลงานอย่างมีจริยธรรมและรับผิดชอบ รวมถึงการรู้เท่าทัน AI
2. บทบาทของครูและผู้บริหารสถานศึกษา:
   • ครูในฐานะโค้ชและผู้อำนวยความสะดวก: เปลี่ยนบทบาทครูจากการเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ ไปสู่การเป็นผู้อำนวยความสะดวก โค้ช และผู้กระตุ้นให้นักเรียนคิดและเรียนรู้ด้วยตนเอง ครูต้องเข้าใจรูปแบบการเรียนรู้ที่แตกต่างกันของนักเรียนแต่ละคน และปรับแนวทางการสอนให้เหมาะสม
   • ผู้บริหารสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง: ผู้อำนวยการโรงเรียนและผู้บริหารต้องเป็นผู้นำในการเปลี่ยนแปลง ส่งเสริมให้ครูได้ทดลองวิธีการสอนแบบใหม่ๆ ให้การสนับสนุนด้านทรัพยากร และสร้างวัฒนธรรมที่ให้คุณค่ากับการเรียนรู้ที่ขับเคลื่อนด้วยความอยากรู้อยากเห็นและความเข้าใจที่ลึกซึ้ง
3. ความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและผู้ปกครอง:
   • สร้างความเข้าใจร่วมกัน: โรงเรียนควรสื่อสารอย่างสม่ำเสมอและชัดเจนกับผู้ปกครองเกี่ยวกับปรัชญาการเรียนรู้ที่เน้นการพัฒนาทักษะและความเข้าใจมากกว่าการท่องจำ และผลลัพธ์ในระยะยาวที่จะส่งผลดีต่ออนาคตของเด็กในยุค AI
   • ผู้ปกครองเป็นหุ้นส่วน: สนับสนุนให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการจุดประกายความอยากรู้อยากเห็นของลูกที่บ้าน และสร้างสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมการเรียนรู้จากประสบการณ์จริงและส่งเสริมการควบคุมอารมณ์
4. นโยบายและการสนับสนุนจากภาครัฐ:
   • การลงทุนในการพัฒนาครู: ภาครัฐควรลงทุนอย่างจริงจังในการฝึกอบรมและพัฒนาครูประจำการให้มีความรู้ความเข้าใจและทักษะในการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning และการใช้ AI ในการศึกษาอย่างเหมาะสม
   • ปรับปรุงเกณฑ์การประเมิน: พิจารณาปรับปรุงเกณฑ์การประเมินผลนักเรียนและโรงเรียน ให้ครอบคลุมทักษะแห่งอนาคตและผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ลึกซึ้ง ไม่ใช่เพียงแค่คะแนนสอบ
   • ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนา: สนับสนุนการวิจัยและพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย โดยนำหลักการสากลมาปรับใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

การนำแนวคิดจากหนังสือ "The Disengaged Teen" และมุมมองเกี่ยวกับ AI ของ Rebecca Winthrop มาประยุกต์ใช้ จะช่วยให้การศึกษาไทยสามารถเตรียมความพร้อมให้กับนักเรียน ไม่เพียงแค่เพื่อการอยู่รอด แต่เพื่อการเติบโตอย่างมีความสุขและประสบความสำเร็จในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วนี้”

สรุปว่า การศึกษาในปัจจุบันและอนาคตต้องหนุนให้นักเรียนเป็นผู้กำกับการเรียนรู้ของตนเอง    เป็นผู้กระทำเพื่อการเรียนรู้ของตนเอง    โดยครูและพ่อแม่ทำหน้าที่หนุน    และต้องหนุนให้ใช้ AI เป็น   คือใช้เพื่อหนุนให้ตนเองคิดเก่งขึ้น   ไม่หลงให้ AI คิดแทน

วิจารณ์ พานิช

๙ มิ.ย. ๖๘