งานวิจัยหลายชิ้นช่วงหลังๆ มานี้ชี้ว่า คนรุ่นใหม่ หรือ เจนซี (Generation Z) อาจเป็น “เจนที่ใส่ใจสุขภาพที่สุดเท่าที่เคยมีมา” คนหนุ่มสาวกลุ่มนี้เลือกใช้เวลาว่างไปกับการเข้าสังคมในฟิตเนส แทนที่จะไปดื่มสังสรรค์ตามผับบาร์เหมือนคนรุ่นก่อน แต่ขณะที่คนรุ่นใหม่หันมาดูแลสุขภาพกายกันมากขึ้น ก็มีคำถามตามมาว่า ไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนไปนี้ ทำให้พวกเขามีความสุขมากขึ้นจริงหรือเปล่า? หรือกำลังทำให้พวกเขาพลาดโอกาสทางสังคมบางอย่างที่เคยหาได้จากวงเหล้าไป ท่ามกลางกระแสการสร้างสุขภาพที่ดีที่สุด

การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลกระทบไม่น้อยต่อคนหนุ่มสาวและสังคมไทย ผลการศึกษาล่าสุดในอังกฤษและประเทศอื่นๆ พบว่า จำนวนสมาชิกฟิตเนสในกลุ่มอายุ 16-24 ปีพุ่งสูงเป็นประวัติการณ์ วัยรุ่นชาวอังกฤษกว่า 11.5 ล้านคนเข้ายิมเป็นประจำ โดยหลายครั้งมีจุดประสงค์เพื่อมาเจอเพื่อนฝูงระหว่างออกกำลังกาย มากกว่าจะไปดื่มตามบาร์หรือคลับ (Daily Mail, 2025) ไม่ใช่แค่การออกกำลังกายที่กลายเป็นศูนย์กลางตัวตนร่วมของเจนซี แต่พฤติกรรมทางสังคมก็กำลังปรับเปลี่ยนตามไปด้วย ซึ่งส่งผลต่อทุกอย่างตั้งแต่การสร้างเพื่อนใหม่ไปจนถึงการให้ความสำคัญกับสุขภาพจิต

การเปลี่ยนแปลงนี้สำคัญมากสำหรับคนเจนนี้ที่มักถูกมองว่า “ประพฤติตัวดีกว่าและแสวงหาความสุขน้อยกว่า” คนรุ่นก่อนๆ โดยมีอัตราการดื่มแอลกอฮอล์ต่ำกว่า และมุ่งมั่นกับการเรียนและหน้าที่การงานมากกว่า (Wikipedia: Generation Z Health Trends) ในประเทศไทย กระแสวัฒนธรรมสุขภาพ (Wellness Culture) และการเข้าถึงคอนเทนต์สุขภาพและการออกกำลังกายบนโซเชียลมีเดียที่ง่ายขึ้น ก็ยิ่งกระตุ้นให้เกิดเทรนด์คล้ายๆ กันในหมู่คนหนุ่มสาวในเมือง โดยเฉพาะคลาสออกกำลังกายแบบกลุ่มและคาเฟ่สายสุขภาพที่กำลังกลายเป็นแหล่งรวมตัวยอดฮิตมากขึ้นเรื่อยๆ

ผลสำรวจสำคัญๆ ยิ่งตอกย้ำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ทั่วโลก จากการสำรวจของ The Gym Group พบว่า เกือบครึ่งหนึ่งของคนอายุ 18-24 ปีในสหราชอาณาจักรบอกว่า พวกเขาออกกำลังกายเพื่อสุขภาพจิตที่ดีเป็นหลัก มากกว่าแค่เรื่องความฟิตหรือรูปร่างหน้าตา (TGG PLC Press Release, 2025) การออกกำลังกายแบบกลุ่มก็กำลังมาแรง โดย 81% ของชาวเจนซีที่เข้ายิมเลือกที่จะเข้าคลาสต่างๆ แทนที่จะออกกำลังกายคนเดียว ซึ่งชี้ให้เห็นว่าแรงจูงใจทางสังคมเป็นปัจจัยสำคัญ (Health Club Management) ขณะเดียวกัน 64% บอกว่าพวกเขาชอบเปลี่ยนรูปแบบการออกกำลังกายไปเรื่อยๆ ซึ่งอาจเป็นวิธีทำให้การเข้ายิมไม่น่าเบื่อ และเปิดโอกาสให้เจอคนใหม่ๆ มากขึ้น

คนในวงการฟิตเนสชี้ว่า การเข้ายิมของเจนซีไม่ได้เน้นแค่การสร้างกล้ามเนื้อ แต่ยังเป็นส่วนสำคัญในการรับมือกับความเครียดและความกังวล รายงานวิจัยตลาดปี 2025 จาก Les Mills แบรนด์สุขภาพชั้นนำ ระบุว่า 36% ของเจนซีเข้ายิมเป็นประจำ และอีก 27% เข้าร่วมคลาสออกกำลังกายแบบกลุ่ม โดยการได้เจอเพื่อนฝูงเป็นหนึ่งในแรงจูงใจอันดับต้นๆ (Les Mills 2025 Report) ผลสำรวจสุขภาพและการออกกำลังกายของ UNiDAYS ก็เผยให้เห็นความต้องการด้านสังคมในวงกว้าง กล่าวคือ เจนซีไม่ได้แค่ออกกำลังกายคนเดียว แต่กำลังมองหาประสบการณ์ร่วมในคอมมูนิตี้ที่ใหญ่ขึ้น (Nutraingredients-USA, 2025)

แต่การหันมาใส่ใจสุขภาพแนวใหม่นี้ ทำให้พวกเขามีความสุขมากขึ้นจริงหรือ? นักสังคมศาสตร์และคอลัมนิสต์มองว่า คำตอบอาจไม่ได้ง่ายขนาดนั้น บทวิเคราะห์ใน USA Today ชี้ว่า แม้เจนซีจะหันมารักสุขภาพ แต่คนหนุ่มสาวบางคนก็แอบรู้สึกโหยหา หรือกระทั่งอิจฉา มิตรภาพแบบสบายๆ เป็นกันเอง ที่เคยหาได้ง่ายๆ ในวัฒนธรรมการสังสรรค์ตามผับบาร์ (USA Today, 2025) แม้ฟิตเนสจะสร้างรูปแบบการเข้าสังคมแบบใหม่ขึ้นมา แต่บางคนก็เตือนว่า บรรยากาศในยิมอาจไปตอกย้ำความกังวลเรื่องรูปร่างหน้าตา หรือสร้างแรงกดดันให้ต้องแข่งขันกันโดยไม่ตั้งใจ โดยเฉพาะกับคนที่ไม่ชอบตามเทรนด์ออกกำลังกาย หรือมีข้อจำกัดด้านการเงินหรือความสนใจที่ต่างออกไป (Guardian Lead Article)

ในประเทศไทย นักการศึกษาและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขก็สังเกตเห็นเทรนด์คล้ายๆ กัน คนหนุ่มสาวในเมืองแห่กันไปฟิตเนส สตูดิโอโยคะ หรือแม้แต่กิจกรรมกลางแจ้งอย่างการปั่นจักรยานในวันปลอดรถ (Car Free Day) ซึ่งได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมสุขภาพแบบตะวันตก จากการสำรวจของกระทรวงสาธารณสุขในปี 2567 พบว่า กว่า 40% ของคนกรุงเทพฯ อายุ 18-25 ปี บอกว่าออกกำลังกายเป็นประจำ และเกือบหนึ่งในสี่ระบุว่า “การลดความเครียด” คือเหตุผลหลัก ซึ่งถือว่าเปลี่ยนไปมากเมื่อเทียบกับทศวรรษก่อน ที่ส่วนใหญ่มักจะเน้นเรื่องลดน้ำหนักหรือรูปร่าง (Bangkok Post Archive, 2024) อย่างไรก็ตาม ในต่างจังหวัด คนหนุ่มสาวยังคงเจออุปสรรคในการเข้าถึงไลฟ์สไตล์สุขภาพดี ทั้งการขาดแคลนสถานออกกำลังกายและพื้นที่สาธารณะที่ปลอดภัย

บริบททางวัฒนธรรมยิ่งทำให้เรื่องนี้ซับซ้อนขึ้นไปอีก ในสังคมไทย แหล่งรวมตัวแบบดั้งเดิมอย่างตลาดกลางคืน งานวัด หรืองานเทศกาลท้องถิ่น มีบทบาทสำคัญต่อสุขภาวะของชุมชนมายาวนาน เพราะเป็นการผสมผสานการเข้าสังคมเข้ากับการขยับร่างกาย เช่น งานวัดที่มีรำวงหรือการแข่งกีฬา การรวมกิจกรรมสังคมและกิจกรรมทางกายเข้าด้วยกันจึงไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่ฟิตเนสเป็นรูปแบบที่ถูกทำให้เป็นธุรกิจและเป็นสากลมากขึ้น ซึ่งบางครั้งก็เข้าถึงได้เฉพาะคนมีเงินเท่านั้น นักวิจารณ์บางคนมองว่า วัฒนธรรมฟิตเนสที่เน้นความเป็นตะวันตกอาจมองข้ามคุณค่าแบบไทยๆ อย่าง “ความสบาย” และ “ความสนุก” ซึ่งในอดีตเคยช่วยส่งเสริมสุขภาวะแบบองค์รวมผ่านความสมดุลของการเข้าสังคม จิตใจ และการเคลื่อนไหวร่างกาย

เมื่อมองไปข้างหน้า มีแนวโน้มที่เป็นไปได้หลายทาง ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขแนะนำว่า ในเมื่อฟิตเนสกลายเป็นศูนย์กลางทางสังคมแห่งใหม่ของคนรุ่นใหม่ ก็สามารถใช้สถานที่เหล่านี้เป็นช่องทางส่งเสริมสุขภาพที่สำคัญได้ เช่น การสร้างความตระหนักเรื่องสุขภาพจิต การป้องกันการใช้สารเสพติด และโภชนาการที่ดี โดยเฉพาะหากทำให้เข้าถึงได้ทั้งในเมืองและชนบท แต่ก็เตือนว่า การเน้นเป้าหมายเรื่องความฟิตมากเกินไป อาจเป็นการกีดกันหรือสร้างตราบาปให้คนที่ไม่เข้าร่วมโดยไม่ได้ตั้งใจ และทำให้กลุ่มที่เปราะบางอยู่แล้วถูกมองข้ามไปอีก

สำหรับผู้อ่านชาวไทยที่กำลังเผชิญกับกระแสวัฒนธรรมเหล่านี้ ผู้เชี่ยวชาญจากคณะสาธารณสุขศาสตร์ของมหาวิทยาลัยชั้นนำแห่งหนึ่งในไทยแนะนำให้รักษาสมดุลโดยยึดภูมิปัญญาไทยเป็นหลัก อาจารย์ท่านหนึ่งกล่าวว่า “สุขภาพกายเป็นเรื่องสำคัญ แต่อย่าละเลย ‘ความสนุก’ การกินข้าวพร้อมหน้าพร้อมตา เสียงหัวเราะกับเพื่อนฝูง และงานรื่นเริงตามประเพณี ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตที่มีสุขภาพดีและมีความสุข” ขณะเดียวกัน ก็สนับสนุนให้ผู้กำหนดนโยบายลงทุนในเรื่องสนามกีฬา สวนสาธารณะ และการเข้าถึงเยาวชน เพื่อให้แน่ใจว่าการออกกำลังกายและความสุขไม่ใช่สิทธิพิเศษของคนบางกลุ่ม แต่เป็นสิทธิพื้นฐานของทุกคน

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ผู้อ่านชาวไทยอาจลองมองหาโครงการออกกำลังกายในชุมชน เข้าร่วมกิจกรรมกลุ่มที่ผสมผสานการเคลื่อนไหวร่างกายกับการพูดคุยสังสรรค์ หรือช่วยกันผลักดันให้เกิดการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานด้านสุขภาพในท้องถิ่นของตัวเอง สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือ ต้องจำไว้ว่าความสุขและสุขภาพนั้นมีหลายมิติ บางครั้ง การได้กินข้าวอร่อยๆ กับเพื่อน ไม่ว่าจะที่คาเฟ่ในยิม ที่บ้าน หรือร้านอาหารริมน้ำ ก็อาจช่วยเติมพลังใจได้ไม่แพ้การออกกำลังกายอย่างหนักเลยทีเดียว

แหล่งข้อมูล: