Gen Z แห่เข้ายิม หนีโลกวุ่นวาย เสริมพลังใจ ฟิตเนสไม่ใช่แค่เรื่องหุ่น แต่คือเซฟโซนยุคใหม่

ทั่วโลกตอนนี้ คนรุ่น Gen Z กำลังมุ่งหน้าเข้ายิมกันอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ไม่ใช่แค่เพื่อสร้างกล้ามเนื้อหรือปั๊มหัวใจให้แข็งแรง แต่สำหรับคนหนุ่มสาวที่ต้องเผชิญกับความปั่นป่วนทั้งทางสังคม เศรษฐกิจ และโลกดิจิทัลถาโถมอย่างหนักหน่วง ยิมได้กลายเป็นพื้นที่สำคัญที่ช่วยให้พวกเขารู้สึกว่ายังควบคุมชีวิตตัวเองได้ และเป็นเครื่องมือดูแลใจให้แข็งแรงขึ้น งานวิจัยใหม่ๆ และมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญต่างชี้ตรงกันว่า สำหรับ Gen Z แล้ว ฟิตเนสเป็นเหมือนทั้งเกราะป้องกันและพื้นที่ปลอดภัย เป็นวิธีรับมือกับความเครียด สร้างตัวตน และค้นหาความมั่นคงในยุคที่อะไรๆ ก็ไม่แน่นอน Refinery29

เทรนด์นี้เห็นได้ชัดเจนในบ้านเรา ที่ซึ่งความกดดันเรื่องเรียน ความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ และโลกโซเชียลที่ถาโถมใส่คนรุ่นใหม่ไม่หยุดหย่อน ผลสำรวจล่าสุดชี้ว่า Gen Z กลายเป็นกำลังสำคัญที่ดันยอดสมาชิกยิมให้พุ่งกระฉูดในหลายประเทศ อย่างในสหราชอาณาจักร จำนวนสมาชิกอายุ 16 ปีขึ้นไป เพิ่มขึ้นถึง 1.6 ล้านคนนับตั้งแต่ปี 2022 โดยส่วนใหญ่มาจากกลุ่ม Gen Z The Guardian และแนวโน้มคล้ายๆ กันก็เกิดขึ้นในไทย ที่ยอดสมัครฟิตเนสของกลุ่มนักศึกษาพุ่งพรวดอย่างเห็นได้ชัดหลังช่วงโควิด-19 ระบาด

แล้วทำไมยิมถึงดึงดูดใจ Gen Z ได้ขนาดนี้? นอกเหนือจากประโยชน์ทางร่างกายที่ใครๆ ก็รู้ คนหนุ่มสาวยุคนี้ยังมีแรงขับเคลื่อนจากความต้องการด้านสุขภาพจิตอย่างมาก หลายแหล่งข้อมูลเผยว่า ตอนนี้เรื่องสุขภาพใจกลายเป็นเหตุผลอันดับต้นๆ ที่ Gen Z ลุกขึ้นมาออกกำลังกาย เทียบเท่าหรืออาจจะสำคัญกว่าเรื่องรูปร่างหน้าตาด้วยซ้ำ The Guardian ความกดดันจากการเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นในโลกออนไลน์ตลอดเวลา ความกังวลเรื่องโลกร้อน และความไม่มั่นคงในอาชีพการงาน ทำให้คนรุ่นนี้โหยหาอะไรที่จับต้องได้ เห็นความคืบหน้าชัดเจน และทำเป็นกิจวัตรได้ ยิมให้ผลลัพธ์ที่วัดผลง่าย (“วีคนี้ยกได้หนักกว่าวีคที่แล้ว!”) ช่วยให้อารมณ์ดีขึ้นทันตาเห็นจากสารเอ็นดอร์ฟินที่หลั่งออกมา และยังเป็นพื้นที่หายากในชีวิตที่เชื่อมต่อออนไลน์ตลอดเวลา ที่พวกเขาจะได้พักจากการไถฟีดไม่รู้จบเสียที

ผู้เชี่ยวชาญก็เห็นพ้องกับเรื่องนี้ รายงานสุขภาพล่าสุดของ ABC Fitness ระบุว่า: “Gen Z กำลังเป็นผู้นำเทรนด์ในการผสมผสานเรื่องสุขภาพจิตเข้ากับกิจวัตรดูแลตัวเอง สำหรับหลายๆ คน ยิมกลายเป็นทางหลีกหนีจากโลกความจริงเพียงไม่กี่อย่าง ที่ช่วยให้พวกเขาได้พักจากแรงกดดันทางสังคมและความเหนื่อยล้าจากโลกดิจิทัล” ABC Fitness คุณ Will Orr นักวิเคราะห์ชั้นนำของ The Gym Group กล่าวเสริมว่า: “คนรุ่นนี้มองว่าฟิตเนสเป็นส่วนหนึ่งของตัวตน และพวกเขายอมที่จะจ่ายค่าสมาชิกยิมต่อไป ถึงแม้จะมีเงินใช้จ่ายส่วนตัวน้อยลงก็ตาม” MSN การออกกำลังกายสม่ำเสมอจึงไม่ใช่แค่การดูแลตัวเอง แต่กลายเป็นการสร้างตัวตนอย่างหนึ่งด้วย

ในประเทศไทย ยิมในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ ปรับตัวรับเทรนด์นี้อย่างรวดเร็ว นอกจากอุปกรณ์ออกกำลังกายแบบเดิมๆ หลายแห่งตอนนี้มีคลาสฝึกสติ คลาสคาร์ดิโอแบบกลุ่มที่มีช่วงคูลดาวน์เน้นความสงบ และใช้เทคโนโลยีช่วยติดตามความคืบหน้า “เราเห็นน้องๆ นักเรียนนักศึกษาเข้ามาใช้บริการเพื่อจัดการความเครียดเรื่องเรียนกันเยอะขึ้นมากจริงๆ ค่ะ” คุณโชติกา กลิ่นจันทร์ ผู้จัดการฟิตเนสเชนยอดนิยมแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ เล่า “พวกเขาไม่ได้มาเพื่อซ้อมกีฬาอะไรเป็นพิเศษ แต่มาหาความสงบ เพื่อให้รับมือกับชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น”

มุมมองที่ Gen Z มีต่อฟิตเนสยังเข้ามาเปลี่ยนค่านิยมเดิมๆ ด้วย พวกเขาไม่ค่อยอินกับวัฒนธรรม “no pain no gain” (เจ็บปวดเพื่อผลลัพธ์) ที่กดดันเท่ารุ่นก่อน และหันมาให้ความสำคัญกับการขยับร่างกายที่สนุกและเปิดกว้างสำหรับทุกคนมากกว่า เทรนด์เสื้อผ้าออกกำลังกายก็เปลี่ยนไปเช่นกัน ขณะที่คนรุ่นก่อนอาจจะนิยมชุดรัดรูป เน้นโชว์สัดส่วน Gen Z กลับทดลองใส่เสื้อผ้าหลวมๆ สบายๆ ผสมผสานความสะดวกสบายเข้ากับการแสดงออกถึงตัวตน The Daily Dot ยิมอาจเป็นทั้งที่รวมตัวเพื่อนฝูงและเวทีสำหรับไวรัล TikTok แต่ก็ถูกมองในมุมใหม่ว่าเป็นพื้นที่ปลอดภัยและเป็นส่วนตัว ที่ซึ่งการมาดูแลตัวเองสำคัญกว่าการมาโชว์ใคร

ทั่วโลก Gen Z ทุ่มเงินให้กับฟิตเนสมากกว่าคนรุ่นก่อนๆ อย่างเห็นได้ชัด – จากผลการศึกษาชิ้นหนึ่งในสหรัฐฯ พบว่ามากกว่ารุ่นเบบี้บูมเมอร์ถึง 3 เท่า Business Insider ในไทย การมีตัวเลือกสมาชิกยิมราคาย่อมเยาและแอปฟิตเนสแบบ “จ่ายเมื่อใช้” (pay-as-you-go) ช่วยให้การออกกำลังกายที่มีแบบแผนเข้าถึงนักศึกษาและคนทำงานรุ่นใหม่ได้ง่ายขึ้น แม้ว่าภาวะเงินเฟ้อจะทำให้การใช้จ่ายเพื่อความบันเทิงอื่นๆ ทำได้ยากขึ้นก็ตาม

แต่ผู้เชี่ยวชาญบางส่วนก็ออกมาเตือนว่า กระแส “คลั่งยิม” นี้อาจกำลังบดบังปัญหาสุขภาพจิตที่ซ่อนลึกอยู่ ความฮิตของการเข้ายิมมักเกิดขึ้นควบคู่ไปกับปัญหาที่ยังแก้ไม่ตก อย่างความวิตกกังวล ความเหงา และภาวะหมดไฟ “‘Gen Z รักการออกกำลังกายมากซะจนยิมต้องปรับตัวยกใหญ่เพื่อรองรับสมาชิกที่ล้นหลาม แต่ไม่ใช่ทุกอย่างที่เห็นจะสวยงามเสมอไป’” บทบรรณาธิการใน USA Today เตือน โดยชี้ว่าการออกกำลังกายอย่างเดียวคงไม่สามารถแก้ปัญหาวิกฤตที่ใหญ่กว่าที่คนรุ่นใหม่กำลังเผชิญอยู่ได้ USA Today นักจิตวิทยาทั่วโลกต่างเรียกร้องให้หาจุดสมดุล เตือนทั้งคนเข้ายิมและผู้กำหนดนโยบายว่าอย่ามองข้ามบริบททางเศรษฐกิจและสังคมที่อยู่เบื้องหลังเทรนด์นี้

สำหรับวัยรุ่นไทย ยิมไม่ใช่แค่สถานที่ปั้นหุ่น แต่เป็นหนทางในการดึงความรู้สึกว่ายังควบคุมอะไรบางอย่างได้และความเข้มแข็งกลับคืนมา ในสังคมที่ปัจจัยภายนอก—ตั้งแต่การบ้านกองโตไปจนถึงความกังวลเรื่องปากท้อง—ถาโถมเข้ามาจนรู้สึกเกินรับมือ ในเชิงวัฒนธรรม สิ่งนี้สอดคล้องกับแนวคิดเรื่อง “ใจสู้” แบบไทยๆ ที่ให้คุณค่ากับความพยายามอดทนและการดูแลตนเอง ไม่ใช่แค่ความสำเร็จเพียงอย่างเดียว การฝึกสติที่ได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนาก็เริ่มแทรกซึมเข้ามาในกิจวัตรที่ยิม โดยเทรนเนอร์บางคนนำการฝึกหายใจและเทคนิคจัดการความเครียดมาใช้ควบคู่ไปกับการฝึกเวทเทรนนิ่งแบบเซอร์กิต

แล้วอนาคตของเทรนด์นี้จะเป็นอย่างไร? ดูเหมือนว่าช่วงเวลาหลังโควิด-19 จะยิ่งทำให้ Gen Z ผูกพันกับการออกกำลังกายที่มีแบบแผนมากขึ้นไปอีก เมื่อมหาวิทยาลัย ที่ทำงาน และหน่วยงานท้องถิ่นต่างๆ เริ่มเห็นประโยชน์ต่อสุขภาพใจและการสร้างชุมชน เราอาจจะได้เห็นการลงทุนจากภาครัฐมากขึ้นในพื้นที่ออกกำลังกายที่เข้าถึงง่าย การเข้าถึงเยาวชนกลุ่มเปราะบาง และการนำทรัพยากรด้านสุขภาพจิตมาบูรณาการเข้ากับโครงการกีฬาและนันทนาการต่างๆ

สำหรับผู้อ่านชาวไทยที่กำลังจับตาดูเทรนด์นี้อยู่ ข้อคิดที่นำไปปรับใช้ได้นั้นชัดเจน ไม่ว่าคุณจะเป็นนักเรียนที่กำลังเครียดเรื่องสอบ คนทำงานรุ่นใหม่ที่กำลังต่อสู้กับภาวะหมดไฟจากโลกดิจิทัล หรือผู้ปกครองที่ห่วงใยสุขภาพลูก การออกกำลังกายที่มีแบบแผน โดยเฉพาะในบรรยากาศที่สนับสนุนและเป็นกันเอง สามารถเป็นเครื่องมือรับมือกับปัญหาได้อย่างดีเยี่ยม ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้เริ่มง่ายๆ ทีละน้อย เน้นความสม่ำเสมอมากกว่าความหนักหน่วง และเลือกกิจกรรมที่ทำแล้วมีความสุข ไม่ใช่เพิ่มความเครียด และในขณะที่ยิมกำลังปรับตัวให้เข้ากับแนวทางดูแลสุขภาพแบบองค์รวมของ Gen Z ก็คาดหวังได้เลยว่าจะมีตัวเลือกมากขึ้นเรื่อยๆ สำหรับการผสมผสานการฝึกสติ การสนับสนุนด้านสุขภาพจิต และการพบปะผู้คนเข้ากับการออกกำลังกายในแต่ละครั้ง

สำหรับใครที่สนใจอยากรู้เพิ่มเติม ลองดูข้อมูลและรายงานข่าวเหล่านี้ได้เลย Refinery29, The Guardian, Business Insider, ABC Fitness, USA Today จำไว้ว่า สุขภาพใจดี เริ่มที่สุขภาพกาย ในขณะที่ Gen Z ยังคง “ยก” ไม่ใช่แค่น้ำหนัก แต่ยัง “ยก” ระดับจิตใจให้กันและกัน ยิมก็จะยังคงเป็นส่วนสำคัญในวัฒนธรรมของคนรุ่นใหม่ในไทยต่อไปอีกนาน