อ่านบันทึกเรื่อง มนุษย์ตู้ปลา ของ ดร. แสวง รวยสูงเนิน ที่กล่าวถึงกรอบ ระเบียบ และบันทึก ปัญหาสังคม : ความก้าวร้าว...กระทบ กรอบ” (5) ของ อาจารย์ Vij ที่ก็กล่าวถึงการมีกรอบเพราะมีความก้าวร้าว ประกอบกับเรื่องของลุงที่มาทำงานให้วันนี้ ที่ กินข้าวตามเงื่อนไขของเวลา แล้วอดย้อนคิดถึงตัวเองไม่ได้ค่ะ ว่า ทำไมถึงชอบเป็นปลาที่กระโดดออกนอกตู้ ถึงอยู่ในลำธารของ อาจารย์ vij ก็คอยจะหนีไซอยู่เรื่อย ทั้งๆที่ถ้ายอมอยู่ในตู้ปลาสบายดีออก ไม่ต้องหากินเอง เดี๋ยวๆก็มีคนเอาอาหารมาหย่อน มีคนมาเปลี่ยนน้ำให้ แป๊บๆก็ตายล่ะ ไม่ต้องคิดอะไรมาก ปล่อยไปตามเงื่อนไขอะไรก็ได้ที่คนอื่นคิดไว้ให้ เช่นปล่อยให้นาฬิกาเป็นตัวมากำหนดความหิวหรือไม่หิว แล้วก็ทำตามไปเรื่อยๆ คงสบายกว่านี้ เอาสมองไปคิดเรื่องดูหนังฟังเพลงไปน่าจะสบายกว่ากันเยอะเลย  

  แต่คิดว่าคงไม่ใช่เป็นคนที่ชอบกระโดดออกนอกกรอบอยู่คนเดียวหรอกคะ   

เพราะดูแล้ว แม้แต่ ครูบา สุทธินันท์ ปรัชญพฤทธิ์ ก็ยังชักชวนให้ แหกค่ายมฤตยู ภาค 2 กันเลยนี่คะ จริงไหมคะ  

       เรื่องการทำอะไรไม่ค่อยได้ตามกรอบของผู้ใหญ่นี่ มีเรื่องเล่า สมัยเป็นนักเรียนชั้นประถมค่ะ   มีวิชาของคนยุคนั้นคือ อ่านเอาเรื่อง เดี๋ยวนี้ไม่ทราบมีอยู่ไหม เรื่องที่อ่านคือขุนช้างขุนแผนตอนนางพิมพิลาไลยเปลี่ยนชื่อเป็นนางวันทอง ในวิชาที่เรียนก็จบแค่ตอนเปลี่ยนชื่อ แต่เนื่องจากว่าเป็นคนชอบอ่านนิยายมาแต่เด็กก็เลยไปหาอ่านต่อเองจนจบเล่ม ทีนี้ที่จำได้ก็คือ ข้อสอบถามว่า ตอนจบของเรื่องขุนช้างขุนแผน นางพิมพิลาไลยเป็นอย่างไร  

แทนที่จะตอบแค่เปลี่ยนชื่อ  กลับไปตอบว่า ถูกประหารชีวิต  คงเดากันได้ไม่ยากค่ะว่า ได้คะแนนอะไร ซึ่งตอนอายุเท่านั้นไม่เข้าใจว่าทำไมถูกยกเป็นตัวอย่างในห้องเรียนว่าเป็นลักษณะของนักเรียนที่ไม่ดีที่แสดงถึงความไม่สนใจเรียน

 

      ที่เล่าเรื่องนี้ไม่ได้ต้องการกล่าวตำหนิอะไรหรือใครนะคะ แต่โยงมาถึงว่า บางทีการสร้างกรอบหรือกำหนดขอบเขต ตัววัดหรือทดสอบอะไร คนสร้างต้องนึกต่อไปกว่านั้นอีกว่า มีโอกาสที่จะเกิดอะไรได้อีกบ้าง เช่นกรณีของวรรณคดีที่ตัดตอนมาสอน ตัวข้อสอบก็ต้องชัดเจนเฉพาะตอน ระบุสิ่งที่ต้องการให้ชัดไปเลย

ถ้าเป็นระเบียบปฏิบัติควรมีความยืดหยุ่นเปิดช่องให้คนที่คิดแตกต่างมีที่ยืนร่วมในสังคมด้วย เพราะมีโอกาสเสมอๆ ที่จะมีคนคิดนอกกรอบออกไป การสร้างระเบียบถ้ามากไปก็กลายเป็นปิดกั้นการพัฒนาความคิดสติปัญญาของคนได้เหมือนกัน

เรื่องของการมีกรอบ มีระเบียบก็มีความเห็นอย่างนี้ค่ะ  ไม่ทราบท่านอื่นคิดเห็นกันอย่างไรบ้าง