ร่างกายคนเราสร้างสารหลายอย่าง แต่ละอย่างก็มีหน้าที่เฉพาะตัว แม้บางอย่างอาจดูน่ารำคาญ อย่าง ‘ขี้หู’ ถึงคนส่วนใหญ่จะชอบแคะขี้หูออก แต่ผู้เชี่ยวชาญกลับบอกว่าจริงๆ แล้วไม่จำเป็นเลย เพราะขี้หูมีบทบาทสำคัญต่อสุขภาพหูของเรา นพ. เอริก พี. วอยกต์ จาก NYU Grossman School of Medicine อธิบายว่า ขี้หูเปรียบเหมือนเกราะป้องกันตามธรรมชาติ ช่วยดักจับสิ่งสกปรก ป้องกันเชื้อโรคและน้ำไม่ให้เข้าหู แถมยังช่วยให้หูชุ่มชื้น ไม่แห้ง ไม่คันอีกด้วย เรื่องนี้น่าสนใจ โดยเฉพาะกับคนไทยที่อยู่ในสภาพอากาศร้อนชื้น ซึ่งอาจกังวลเรื่องความสะอาดของหูเป็นพิเศษ ขณะที่ นพ. ลอว์เรนซ์ อาร์. ลัสติก จาก Columbia University เสริมว่า หูเรามีกลไกทำความสะอาดตัวเองตามธรรมชาติอยู่แล้ว เหมือน “สายพานลำเลียงผิวหนัง” ที่ค่อยๆ ดันขี้หูเก่าและเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้วให้เคลื่อนตัวออกมาด้านนอกเอง โดยไม่ต้องไปยุ่งกับมันเลย แหล่งข้อมูล
แต่ก็มีข้อยกเว้นเหมือนกันนะ บางคนอาจมีขี้หูเยอะผิดปกติ หรือเกิดการอุดตันจนต้องไปหาหมอ ถึงอย่างนั้น นพ. แบรดลีย์ บี. บล็อก ก็เตือนว่า ไม่ควรใช้วิธีทำความสะอาดแบบเดิมๆ อย่างการใช้คอตตอนบัด (Q-tips) เพราะอาจดันขี้หูเข้าไปลึกกว่าเดิม ทำให้อัดแน่น และเสี่ยงติดเชื้อได้ง่ายขึ้น หมอบล็อกและผู้เชี่ยวชาญคนอื่นๆ ยังย้ำให้เลี่ยงการใช้ ‘เทียนหู’ (ear candles) ที่บางคนนิยมใช้กัน เพราะนอกจากจะไม่ได้ผลจริงแล้ว ยังเสี่ยงทำให้หูไหม้ได้อีกต่างหาก แทนที่จะใช้วิธีเสี่ยงๆ นพ. ลัสติก แนะนำวิธีที่ปลอดภัยกว่า คือใช้แค่ผ้าชุบน้ำหมาดๆ เช็ดทำความสะอาดใบหูด้านนอกก็พอ หรือถ้าจำเป็นจริงๆ อาจใช้ยาหยอดหูประเภทที่ช่วยให้ขี้หูนุ่มลงและหลุดออกง่ายขึ้น (เช่น Debrox) แต่ควรใช้เมื่อมีปัญหาเท่านั้น การเปลี่ยนความคิดเรื่องการแคะหูนี้สำคัญมากในบ้านเรา เพราะบางทีความเชื่อเรื่องการดูแลสุขภาพแบบเดิมๆ อาจนำไปสู่วิธีที่ไม่ถูกต้องและอาจเป็นอันตรายได้
ในสังคมไทยที่คุ้นเคยกับการแพทย์แผนโบราณ การเปิดรับข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ใหม่ๆ ควบคู่ไปกับความเชื่อเดิมๆ ก็เป็นเรื่องสำคัญ ใครที่มีปัญหาเรื้อรัง เช่น หูอื้อบ่อยๆ หรือรู้สึกหูตึง ควรไปหาหมอจะดีที่สุด เพราะบางทีอาการที่คิดว่าเกิดจากขี้หู อาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่ซับซ้อนกว่านั้น เช่น การติดเชื้อไวรัสที่กระทบการได้ยิน ซึ่งต้องให้แพทย์วินิจฉัยเท่านั้น แหล่งข้อมูล
เมื่อคนไทยเปิดรับข้อมูลสุขภาพสมัยใหม่มากขึ้น แนวทางการดูแลสุขภาพหูก็สามารถปรับเปลี่ยนให้ดีขึ้นได้ การเข้าใจว่าหูทำความสะอาดตัวเองได้ จะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการหาหมอโดยไม่จำเป็น และลดปัญหาที่เกิดจากการแคะหูบ่อยเกินไป ดังนั้น อยากแนะนำให้คนไทยดูแลหูแบบง่ายๆ ไม่ต้องทำอะไรมาก และถ้ามีอาการผิดปกติเมื่อไหร่ ค่อยไปปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ เนื้อหานี้ต้องการส่งเสริมความเข้าใจเรื่องสุขภาพที่ถูกต้อง เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทย และสอดคล้องกับมาตรฐานสากลในปัจจุบัน
