ใครว่าอยากอายุยืนต้องรวยอย่างเดียว? สมัยนี้หลายคนคิดว่าการมีชีวิตยืนยาว สุขภาพดี ต้องทุ่มเงินเยอะๆ แต่ผลการศึกษาล่าสุดบอกว่า ไม่จริงเสมอไป! ขณะที่บางคนยอมจ่ายแพงๆ กับเทคโนโลยีทางการแพทย์หรืออาหารเสริมหรูๆ ผู้เชี่ยวชาญกลับมาชี้ว่า จริงๆ แล้วเคล็ดลับง่ายๆ บ้านๆ ที่ทั้งวิทยาศาสตร์และภูมิปัญญาเก่าแก่รับรองนี่แหละ นอกจากจะทำตามง่ายแล้ว ยังให้ผลดีสุดๆ อีกด้วย
สำหรับคนไทยที่อยากมีชีวิตยืนยาว สุขภาพแข็งแรงขึ้น ลองเปิดใจรับแนวคิดเหล่านี้ดู จอห์น ทาวเวอร์ ศาสตราจารย์ด้านชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยเซาเทิร์นแคลิฟอร์เนีย (USC) ย้ำเลยว่า การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตง่ายๆ อย่างเรื่องกินและการออกกำลังกายเนี่ย มีประสิทธิภาพมากกว่าการรักษาทดลองแพงๆ ซะอีก เช่นเดียวกับ โจเซฟ คอห์ลิน จากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) ที่เน้นว่า ทำตามวิธีที่พิสูจน์มานานแล้วว่าได้ผลจริงดีกว่าไปหลงเชื่อตามกระแสอินฟลูฯ ที่ส่วนใหญ่ไม่มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์รองรับ
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ คือเคล็ดลับอายุยืนสุดประหยัดอันดับแรกๆ โรเจอร์ ฟีลดิง จากมหาวิทยาลัยทัฟส์ บอกว่า ไม่ว่าจะออกกำลังกายที่บ้าน หรือเข้าฟิตเนสหรู หัวใจสำคัญคือการขยับตัวสม่ำเสมอ การออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอและเสริมสร้างกล้ามเนื้อช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดได้มาก ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ คนไทยเราเริ่มง่ายๆ แค่เดินเล่นรอบบ้านวันละ 30 นาที ถือเป็นเป้าหมายที่ไม่ยากเลย และตรงกับคำแนะนำของสมาคมโรคหัวใจแห่งอเมริกา (American Heart Association) ด้วย
เลือกกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ก็สำคัญไม่แพ้กัน แอนน์-จูลี เทสซิเยร์ จากมหาวิทยาลัยมอนทรีออล แนะนำให้เน้นอาหารที่ไม่แปรรูปและมีสารอาหารเยอะๆ อย่างอาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียน หรือ DASH ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ บ้านเราที่ผักผลไม้สดหาง่ายอยู่แล้ว ยิ่งสบายเลย แค่เน้นกินผัก ผลไม้ และโปรตีนไขมันต่ำให้มากขึ้น เทสซิเยร์ยังแนะนำทางเลือกประหยัด อย่างผักผลไม้แช่แข็ง ซึ่งยังคงคุณค่าทางอาหารไว้ได้ดี ในราคาที่เข้าถึงง่าย
นอนหลับให้เพียงพอ เป็นอีกเรื่องสำคัญของการมีอายุยืน ดร.บรีแอนน์ ไมเนอร์ จากมหาวิทยาลัยเยล แนะนำว่าควรนอนหลับต่อเนื่องให้ได้ 7 ชั่วโมง ซึ่งความสำคัญของการนอนหลับก็สอดคล้องกับแนวคิดของไทยที่เน้นความสมดุลและการพักผ่อน ไม่จำเป็นต้องพึ่งคลินิกรักษาการนอนหลับแพงๆ แค่แก้ปัญหาง่ายๆ อย่างการพยายามเข้านอนและตื่นนอนให้เป็นเวลา หรือใช้อุปกรณ์ช่วยนอนหลับพื้นฐานก็ช่วยได้แล้ว
ดูแลสุขภาพใจและคิดบวกเข้าไว้ ก็เป็นอีกกลยุทธ์อายุยืนที่เวิร์คและไม่เปลืองเงิน มีงานวิจัยชี้ว่าการมองโลกในแง่ดีสัมพันธ์กับการมีอายุยืนยาวขึ้น การฝึกทำสิ่งต่างๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น เขียนบันทึก หรือปรึกษานักบำบัด สามารถช่วยเสริมสร้างสุขภาพจิตได้ ในวัฒนธรรมไทย ชุมชนและครอบครัวมีบทบาทสำคัญมาก ดังนั้น การดูแลความสัมพันธ์เหล่านี้ให้ดีจึงช่วยเพิ่มพลังบวกและลดความเครียดได้อย่างเป็นธรรมชาติ อย่างที่ จูดิธ แคร์โรลล์ จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส (UCLA) บอกไว้
สำหรับใครที่อยากติดตามผล วิลเลียม แมร์ จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด แนะนำว่าให้วัดจากความรู้สึกดีๆ ของตัวเองนี่แหละ ว่ารู้สึกแข็งแรง สดใสขึ้นไหม ดีกว่าไปพึ่งพาการตรวจวัดอายุทางชีวภาพ (biological age tests) ที่ยังไม่มีข้อพิสูจน์แน่ชัด การรู้สึกว่าตัวเองดูอ่อนเยาว์และแข็งแรงขึ้น เป็นตัวชี้วัดที่น่าเชื่อถือกว่าผลทดสอบพวกนั้น ซึ่งมักให้ผลลัพธ์ไม่แน่นอน
สรุปง่ายๆ เลยก็คือ การลงมือทำสิ่งพื้นฐานที่ทำได้จริงและมีวิทยาศาสตร์รองรับ อย่างการออกกำลังกาย การกินอาหารที่เหมาะสม การนอนให้พอ และการสร้างทัศนคติเชิงบวกนั้น ให้ผลดีกว่าทางเลือกอื่นๆ ที่โฆษณาเกินจริงและราคาแพง สำหรับคนไทย ข้อคิดเหล่านี้ยิ่งตอกย้ำคุณค่าของการดูแลสุขภาพแบบเรียบง่าย ซึ่งสะท้อนทั้งหลักการวิทยาศาสตร์สมัยใหม่และภูมิปัญญาดั้งเดิม การนำวิธีเหล่านี้ไปปรับใช้ ไม่เพียงแต่จะช่วยให้สุขภาพดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด แต่ยังเป็นเหมือนเข็มทิศนำทางให้เรามีชีวิตที่ไม่เพียงยืนยาวขึ้น แต่ยังดีขึ้นอย่างมีความสุขอีกด้วย
อ่านเพิ่มเติมได้ที่ บทความ NY Times
