ถือเป็นข่าวดีและก้าวสำคัญจากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย เมื่อทีมนักวิจัยได้คิดค้นวิธีใหม่เอี่ยมในการต่อกรกับการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสที่พบได้บ่อยๆ ด้วย “หมากฝรั่งต้านไวรัส” จากบทเรียนช่วงการระบาดใหญ่ของโควิด-19 ที่สะท้อนให้เห็นว่าโรคติดเชื้อเป็นความท้าทายระดับโลก นักวิจัยจึงหันมาให้ความสนใจกับการลดอัตราการแพร่เชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่และไวรัสเริม ซึ่งยังคงเป็นปัญหาด้านสาธารณสุขทั่วโลกอยู่เสมอ แนวคิดนี้ได้ถูกนำเสนอในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ลงในวารสาร Molecular Therapy
หมากฝรั่งชนิดนี้มีส่วนผสมสำคัญจาก Lablab purpureus หรือที่คนไทยรู้จักกันในชื่อ ถั่วแปบ ซึ่งมีโปรตีนจากธรรมชาติชื่อว่า FRIL ที่มีคุณสมบัติเด่นในการดักจับและยับยั้งเชื้อไวรัส ศาสตราจารย์เฮนรี แดเนียลล์ หัวหน้าทีมวิจัยจากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย เปิดเผยว่า สูตรหมากฝรั่งนี้สามารถลดปริมาณเชื้อไวรัสในช่องปากได้มากถึง 95% ซึ่งประสิทธิภาพระดับนี้ใกล้เคียงกับผลสำเร็จก่อนหน้านี้ในการลดปริมาณไวรัส SARS-CoV-2 ในตัวอย่างน้ำลาย ชี้ให้เห็นถึงศักยภาพที่น่าสนใจในการนำไปประยุกต์ใช้กับไวรัสอื่นๆ ที่ติดต่อผ่านทางช่องปากได้อีกมากมาย
สำหรับประเทศไทย ซึ่งเผชิญกับผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่จำนวนมากทุกปี และโรคเริมชนิดที่ 1 (HSV-1) ก็เป็นโรคที่พบได้ทั่วไป การคิดค้นวิธีลดอัตราการแพร่เชื้อแบบนี้จึงอาจส่งผลดีอย่างยิ่งต่อทั้งสุขภาพของประชาชนและเศรษฐกิจโดยรวม ไข้หวัดใหญ่สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจทั่วโลกมหาศาลในแต่ละปี (เฉพาะในสหรัฐฯ สูงถึง 1.1 หมื่นล้านดอลลาร์) การลดการระบาดของโรคด้วยวิธีนี้จึงอาจช่วยลดภาระทางเศรษฐกิจในประเทศไทยลงได้เช่นกัน แม้ว่าเราจะมีวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ แต่การฉีดวัคซีนในภาพรวมก็ยังไม่ครอบคลุมพอที่จะสร้างภูมิคุ้มกันหมู่ได้อย่างสมบูรณ์ ทำให้มาตรการเสริมอย่างหมากฝรั่งต้านไวรัสนี้ยิ่งดูมีความจำเป็นมากขึ้น
จุดเด่นที่น่าสนใจมากของหมากฝรั่งนี้คือความง่ายในการเข้าถึง การที่ผลิตภัณฑ์นี้ผ่านมาตรฐานขององค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA) ยิ่งเป็นการปูทางไปสู่การทดลองทางคลินิกในมนุษย์ เพื่อพิสูจน์ความปลอดภัยและประสิทธิภาพต่อไป รูปแบบหมากฝรั่งที่ใช้ง่าย ไม่ยุ่งยาก อาจเป็นแรงจูงใจให้ผู้คนยอมรับและใช้กันอย่างแพร่หลาย ทำให้กลายเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือเสริมที่ใช้ได้จริง ควบคู่ไปกับมาตรการป้องกันโรคที่มีอยู่ในปัจจุบัน
ด้วยทำเลที่ตั้งของประเทศไทยที่เป็นศูนย์กลางการเดินทางและการค้า นวัตกรรมลักษณะนี้จึงสามารถนำมาปรับใช้ในยุทธศาสตร์ด้านสาธารณสุขเพื่อควบคุมการแพร่กระจายของไวรัสได้ไม่ยาก นอกจากนี้ วัฒนธรรมอาหารไทยดั้งเดิมที่นิยมนำถั่วมาประกอบอาหารอยู่แล้ว อาจทำให้คนไทยคุ้นเคยกับผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพที่ทำจากถั่ว ซึ่งน่าจะช่วยให้การยอมรับเป็นไปได้ง่ายขึ้น
ความพยายามของนักวิจัยยังไม่หมดเพียงแค่ไข้หวัดใหญ่และเริม ตอนนี้พวกเขากำลังทดสอบผงสกัดจากถั่วแปบกับเชื้อไข้หวัดนก (H5N1 และ H7N9) โดยต่อยอดจากประสิทธิภาพในการยับยั้งไวรัสที่เคยพิสูจน์มาแล้วในงานวิจัยก่อนหน้า เนื่องจากไข้หวัดนกยังคงส่งผลกระทบต่อทั้งสัตว์ปีกและมนุษย์เป็นครั้งคราวในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย ความก้าวหน้านี้จึงอาจมีบทบาทสำคัญในการลดความเสี่ยงการแพร่เชื้อข้ามสายพันธุ์ได้
ในอนาคต หากการทดลองทางคลินิกในมนุษย์ให้ผลลัพธ์ที่ดี หมากฝรั่งต้านไวรัสนี้อาจเข้ามาปฏิวัติวิธีที่สังคมต่างๆ ใช้รับมือกับการแพร่ระบาดของไวรัส และกลายเป็นอาวุธชิ้นใหม่ในคลังแสงด้านสาธารณสุขก็เป็นได้ สำหรับคนไทย การติดตามข่าวสารและเข้าร่วมการศึกษาทางคลินิกดังกล่าวเมื่อมีโอกาส หรือการเปิดรับนวัตกรรมที่คล้ายคลึงกัน อาจเป็นแนวทางหนึ่งในการเสริมสร้างเกราะป้องกันสุขภาพทั้งของตัวเองและส่วนรวมให้แข็งแกร่งขึ้น
สำหรับผู้กำหนดนโยบายในประเทศ การพิจารณานำมาตรการเชิงนวัตกรรมเหล่านี้มาผนวกเข้ากับแผนรณรงค์ด้านสุขภาพ สามารถช่วยเสริมประสิทธิภาพความพยายามของไทยในการจัดการกับการติดเชื้อไวรัสได้ เมื่อมองย้อนไปถึงบทเรียนจากโรคระบาดโควิด-19 และความเชื่อมโยงของโลกในปัจจุบัน การหยุดยั้งการแพร่เชื้อตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่มันจะลุกลาม สามารถช่วยรักษาชีวิตและทรัพยากรอันมีค่าได้ หมากฝรั่งต้านไวรัสนี้จึงถือเป็นอีกก้าวสำคัญที่น่าจับตามองอย่างยิ่ง ในการต่อสู้กับโรคติดเชื้อไวรัสที่ไม่เคยจบสิ้น