วันที่ ๙ มกราคม ๒๕๖๘  ผมร่วมไปจังหวัดบุรีรัมย์ กับทีมสำนักวิชาแพทยศาสตร์ มทส.   ในกิจกรรม เยี่ยมพบเครือข่ายสุขภาพ เพื่อการยกระดับสุขภาวะของประชาชน โครงการ Community – Engaged Medical Education (CEME) นำโดยท่านคณบดี รศ. นพ. สุธรรม ปิ่นเจริญ    เยี่ยม ๒ โรงพยาบาล คือ โรงพยาบาลกระสัง กับโรงพยาบาลนาโพธิ์   

ไปทราบว่า ช่วงโควิด โรงพยาบาลชุมชนต้องทำงานหนักมาก   ในการให้บริการโรงพยาบาลสนาม   โรงพยาบาลกระสังขนาด ๖๐ เตียง ต้องจัดบริการโรงพยาบาลสนาม ๒๐๐ เตียง    แต่ก็ได้รับผลดีด้านการเงิน    และได้รับงบประมาณสร้างอาคารผู้ป่วยใน ๑๑๔ เตียง    ที่สร้างเกือบเสร็จแล้ว    แต่ขาดคน   มีแผนว่าในปี ๒๕๗๐ จะขยายเป็น ๑๒๐ เตียง    ปี ๒๕๗๕ เพิ่มเป็น ๑๕๐ เตียง เป็นโรงพยาบาลกลุ่ม A   

ผอ. รพ. กระสัง นพ. โสมนัส ไทยสวัสดิ์ เป็นศิษย์เก่า มอ. หลักสูตรพิเศษรับผู้จบปริญญาตรี  ท่านเรียนจบพยาบาลและได้เข้าเรียนปี ๒๕๔๐ ที่ผมจากมาแล้ว    ท่านรายงานข้อมูลดีมาก    ผู้ป่วยในเป็นโรคติดเชื้อเป็นหลัก  โดยเฉพาะปอดอักเสบ    ผู้ป่วยนอกเป็น NCD เป็นหลัก   โรคที่เน้นรุกออกไปค้นหาคือวัณโรคในเวลา ๓ ปี  ในอำเภอนี้ค้นได้ราวๆ ร้อยละ ๙๐   และพบสาเหตุสำคัญคือการติดเหล้าและยาเสพติด เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญ   มีการติดตั้งเซลล์แสงอาทิตย์ ช่วยลดค่าไฟฟ้า และลดโลกร้อน คุ้มทุนใน ๕ ปี    กิจกรรม พชอ. ดำเนินไปดีมาก   ในการประชุม ท่าน สสอ. และ ผอ. รพ.สต. มาร่วมและให้ข้อมูลด้วย   เราได้รับคำยืนยันว่า การส่ง นศพ. ไปเรียนรู้ที่ รพ. ชุมชน เป็นที่ชื่นชอบ   ไม่ถือเป็นภาระ    ความร่วมมือทำงานเป็นเครือข่าย ทำให้โรงพยาบาลนี้มีผลงานดีมาก   ความริเริ่มพัฒนาระบบ ไอที ทำให้ได้รับรางวัล Smart Hospital ระดับเพชรเป็นรุ่นแรก            

เห็นชัดเจนว่า โรงพยาบาลในต่างจังหวัดที่เอาใจใส่บริการผู้คน จะได้รับศรัทธาจากประชาชน    งานยากก็กลายเป็นง่าย เพราะชุมชนสนับสนุนช่วยเหลือ   

โรงพยาบาลนาโพธิ์ เล็กที่สุดใน ๔ โรงพยาบาลที่เราไปเยี่ยม คือขนาด ๓๐ เตียง  ผอ. ชื่อ นพ. เวฬุวัน อินทอง  จบจาก มทส. รุ่น ๒    อาคารผู้ป่วยนอกเป็นระเบียบเรียบร้อยสวยงามคล้ายโรงพยาบาลเอกชน   โดยได้รับการออกแบบจากสถาบันอาศรมศิลป์  อ. แบน (ธีรพล นิยม) ไปเองสองครั้ง    และส่งทีมไปทำกระบวนการรับฟังชาวบ้าน แล้วออกแบบให้เป็น ๕ ขั้นตอน   ที่เราไปเห็นเป็นผลงานขั้นตอนที่ ๑  ยังรอขั้นตอนต่อไป เพราะต้องรอให้มีงบประมาณ 

คุณหมอเวฬุวัน จัดกิจกรรม strength finder แก่ นศ. ทั้ง ๕ คนที่มาฝึก   พบจุดอ่อนให้ปรับปรุงคือ (๑) การสื่อสาร  (๒) การเรียนและทำงานอย่างมี strategy    

นอกจากนั้น รพ. นี้ยังมีโครงการให้นักเรียน ม. ปลายมาฝึกงาน   ช่วยให้นักเรียนในละแวกมีโอกาสได้เรียนแพทย์หรือเรียนมหาวิทยาลัยสายสุขภาพมากขึ้น    ทำให้ผมถึงบางอ้อ ว่ากิจกรรมส่ง นศพ. ออกชนบทนี้ มีประโยชน์ช่วยกระตุ้นเด็กชั้นมัธยม  เพิ่มโอกาสเข้าเรียนมหาวิทยาลัย  เป็นผลกระทบที่ผู้เกี่ยวข้องในโรงพยาบาลและในพื้นที่ชื่นชอบ   

การได้ไปเห็นหมอผู้อำนวยการโรงพยาบาลชุมชนที่ทำงานทุ่มเท    มีบุคลิกและอัธยาศัยดีเยี่ยม เป็นที่รักของเพื่อนร่วมงาน และของประชาชนทั่วไป    ทำให้ผมชื่นใจและมีความสุขมาก

ที่โรงพยาบาลนาโพธิ์ ผมชมว่าเก้าอี้ในห้องประชุมมีขนาดเท่ากันทุกตัว  เป็นสภาพที่ผมชื่นชอบว่าสะท้อนว่าคนเราไม่จำเป็นต้องแสดงบุญหนักศักดิ์ใหญ่ด้วยขนาดเก้าอี้นั่งในห้องประชุม   ที่ในอีก ๓ โรงพยาบาล ผมสะดุ้ง เพราะมีเก้าอี้ใหญ่เป็นพิเศษตัวเดียวให้ผมนั่ง   หากสังคมไทยละประเพณีนี้ได้ จะมีโอกาสก้าวสู่ประเทศรายได้สูงสังคมพัฒนาแล้วได้ง่ายขึ้น       

วิจารณ์ พานิช          

 ๑๕ ม.ค. ๖๘ 

 

1 คลินิกผู้สูงอายุ รพ. กระสัง

2 มีที่ให้เกษตรกรมาขายผลิตภัณฑ์อินทรีย์

3 จุดให้บริการเสื้อผ้าเก่าฟรี ได้จากการบริจาค

4 ในห้องประชุม รพ. กระสัง

5 ในห้องประชุม รพ. นาโพธิ์

6 นักเรียนที่มาฝึกที่ รพ. นาโพธิ์ สะท้อนคิดว่ามาฟังผู้ใหญ่คุยกัน ได้เรียนรู้อะไร

7 แผนกผู้ป่วยนอก รพ. นาโพธิ์

8 ประดับภาพวาดโดยศิลปินแห่งชาติ