ตอนที่ 29 เรื่องเล่า ดร.ผึ้ง โครงการเยาวชนรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล-อดีตถึงปัจจุบัน - GotoKnow
ตอนที่ 31 Prince Mahidol Award Youth Program-Reunion and networking 13
สรุปประชุมครั้งที่ 13 หน้า 240-245 ใน Booklet
ผู้เขียนสรุป สัมมนาโครงการเยาวชนรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ครั้งที่ 14 ดังนี้
----------------------------
สรุป
สัมมนาโครงการเยาวชนรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ครั้งที่ 14
(the 14th Prince Mahidol Award Youth Program (PMAYP) Networking and Reunion Meeting)
วันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 เวลา 08.00-13.40 น.
ณ ห้องประชุมคัมภีรเวชช์ ชั้น 3 สำนักบริหารวิชาการสุขภาพโลก อาคารอานันทมหิดล
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย
กล่าวเปิดงาน โดย ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช เล่าประวัติศาสตร์ความเป็นมาของโครงการฯ
Session 1: Seminar
การนำเสนอโครงการของผู้ได้รับพระราชทานทุนฯ ประจำปี 2567 (รุ่นที่ 16) นำเสนอคนละ 20 นาที (โดยประมาณ)
1.นายคณาธิป จงมีความสุข คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (นำเสนอ ออนไลน์ มาจากนิวยอร์ค)เสนอโครงการ “การตรวจสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เพื่อศึกษาผลกระทบของปัจจัยเสี่ยงทางหลอดเลือดต่อความเสื่อมถอยของสมอง”
2. นายเขมวิศว์ ศิริวงศ์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
เสนอโครงการ “การวินิจฉัยและรักษามะเร็งเต้านมด้วยการรักษาแบบมุ่งเป้าโดยอาศัย Telomerase reverse transcriptase gene complex”
3. นางสาวชุติพร ชาญณรงค์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (นำเสนอออนไลน์)
เสนอโครงการ “การเก็บรวมรวมและวิเคราะห์ข้อมูลกลุ่มประชากรขนาดใหญ่อย่างเป็นระบบ เพื่อสุขภาพสมองที่ดีในผู้สูงวัย”
4. นางสาวปัณณพร การกลจักร คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี (นำเสนอออนไลน์)
เสนอโครงการ “การศึกษาและวิเคราะห์รหัสทางพันธุกรรมของรกที่มีการตายคลอดไม่ทราบสาเหตุ โดยใช้เทคโนโลยีชีวสารสนเทศ”
5. นายฐิติพัฒน์ พัฒนาประทีป คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
เสนอโครงการ “การหาตัวบ่งชี้ทางชีวภาพเพื่อการวินิจฉัยแรกเริ่มและการพยากรณ์โรคไตเรื้อรังจากโรคเบาหวาน ในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่สองโดยใช้เทคโนโลยีเมแทบอโลมิกส์”
ผู้รับพระราชทานทุนฯ แต่ละคนนำเสนอคนละ 20 นาที (โดยประมาณ) โดยเล่าถึงโครงการ วัตถุประสงค์ แผนการดำเนินงาน แผนงานก่อนเดินทางไปต่างประเทศ แผนงานขณะอยู่ต่างประเทศ แผนงานหลังจากกลับจากต่างประเทศ สิ่งที่ต้องการการสนับสนุน แต่ละคนมีรายละเอียดปลีกย่อยแตกต่างกัน ข้อแนะนำต่างกัน โดยสรุป สิ่งที่ผู้รับพระราชทานทุนฯ อยากได้รับการสนับสนุน ดังนี้
- การหาอาสาสมัครเข้าโครงการวิจัย การเก็บตัวอย่าง
- การสร้างเครือข่าย กับ alumni ทั้งในสถาบันเดียวกันและนอกสถาบัน รวมถึงในเมืองเดียวกันและต่างเมือง (ต่างประเทศ)
- ขอทุน ศึกษาต่อ ปริญญาโท ในสาขาที่เกี่ยวข้อง หรือทุนทำวิจัย ทุนสนับสนุนการอบรม สัมมนา
ข้อแนะนำจากผู้ทรงคุณวุฒิ
- แนะนำการสร้างเครือข่าย
- การค้นหา การเลือก international mentor มีประเด็นที่ควรระวังคือ บางโครงการนั้น มีความซับซ้อน มีคนทำน้อยหรือทำใน commercial company จะหา mentor ยาก มีความเสี่ยงที่อาจจะต้องเปลี่ยนโครงการ ซึ่งที่ผ่านมา candidate ที่ผ่านเข้ารอบคัดเลือกรับพระราชทานทุนฯ ล้วนมีศักยภาพทุกคน คะแนนห่างกันเพียงจุดทศนิยม โดยปัจจัยที่ผ่านการคัดเลือกจากกรรมการ ส่วนหนึ่งคือโครงการมีความน่าสนใจ น่าจะเกิดประโยชน์ในอนาคต ดังนั้นหากมีความจำเป็นต้องเปลี่ยนโครงการจริงๆ (พิจารณาเป็นรายกรณี) ควรเปลี่ยนให้อยู่ในเรื่องที่ตนสนใจ กล่าวคือ หากสนใจ telomere ก็ focus ที่ telomere ไม่ใช่เปลี่ยนไปทำ breast cancer เป็นต้น
- ระยะเวลาการเดินทางไปต่างประเทศ มีปัจจัยนอกเหนือการควบคุม คือ ความพร้อมของสถาบัน/ mentor ที่จะรับผู้รับพระราชทานทุนฯ ไปเริ่มโครงการ บางรายอาจจะเดินทางไปล่าช้ากว่ากำหนด กลับมาไม่ทันงาน PMAYP Conference ช่วงปลายเดือนมกราคมปีถัดไป ดังนั้นทางโครงการเยาวชนฯ จะทบทวนกำหนดการ ให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น
- ผู้รับพระราชทานทุนฯ ควรศึกษาเพิ่มพูนทักษะ ในประเทศไทยกับผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชานั้นๆ ก่อนเดินทางไป ต่างประเทศ
- ระยะเวลาการเก็บข้อมูล บางโครงการสามารถเก็บในไทยได้ก่อนเดินทางไปต่างประเทศ ควรวางแผนขอ material transfer รวมถึงเอกสารที่เกี่ยวข้องให้ครบถ้วน หรือบางโครงการสามารถไปเก็บข้อมูลตัวอย่างที่ต่างประเทศได้
- ผู้บริหาร จาก ศิริราช รามา จุฬา กล่าวถึงแนวทางนโยบายสนับสนุน เป็นไปในแนวทางเดียวกัน กล่าวคือ แรกเริ่มมีกระบวนคัดเลือกนักศึกษาแพทย์ คัดกรอง โดยการประชาสัมพันธ์ให้ทราบถึงโครงการ ตั้งแต่น้องๆ เข้ามาศึกษา สามารถจับคู่ mentor – mentee Matching เลือกหัวข้อวิจัยที่สนใจ และเขียนโครงร่างงานวิจัย ร่วมทำงานวิจัย บางรายต้องการศึกษาวิจัย บางรายต้องการตีพิมพ์ (แล้วแต่ความต้องการของแต่ละคน) ซึ่งจะให้น้องๆ มานำเสนอโครงการที่สนใจอยากศึกษา จุดมุ่งหมายโครงการ ในช่วงกระบวนการเหล่านี้น้องๆ จะได้เรียนรู้การทำงานเป็นทีม ภาวะผู้นำ การสื่อสาร เป็นต้น ก่อนคัดเลือกแล้วส่งรายชื่อสมัครเข้ารับพระราชทานทุนฯ (ส่งรายชื่อได้สถาบันละ 3 คน) หากได้รับการคัดเลือกเข้ารับพระราชทานทุน จะมีการติดตามให้ความช่วยเหลือ อาทิ ติดต่อ mentor เมื่อกลับมาจากต่างประเทศ หากต้องการศึกษาต่อยอด หรือทำวิจัยต่อ หรือเป็นอาจารย์ ก็พิจารณาคัดเลือกเป็นกรณี เพราะการรับอาจารย์นั้นขึ้นกับอัตรากำลังของแต่ละภาควิชา
- โครงการสร้างแรงบันดาลใจแก่นิสิตนักศึกษาตั้งแต่เข้าเรียนแพทย์ อาทิ โครงการเพชรชมพู ของคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, โครงการต้นกล้ารามาธิบดี ของ คณะแพทยศาสตร์รามาธิบดี, โครงการนวเมธี ของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
- ผู้แทนสถาบันเล่าถึงความท้าทาย ของการรับผู้รับพระราชทานทุนฯ มาเป็นแพทย์ใช้ทุน กล่วาคือ แพทย์ใช้ทุนมี job description ที่ชัดเจน พอเป็น candidate รับทุน ช่วงเวลานี้ แต่ละหน่วยงานรับแพทย์ใช้ทุนพอดี (ช่วงเวลาใกล้เคียงกัน) แล้วน้องๆ เข้าไปสมัครเป็นแพทย์ใช้ทุน ทางหน่วยงานนั้นๆ อาจจะปฏิเสธ (ไม่ใช่น้องๆ ไม่มีศักยภาพ แต่หน่วยงานนั้น เกรงจะเสียคนทำงานไป 1 ปี ในช่วงที่น้องๆ ได้รับพระราชทานทุนแล้วเดินทางไปต่างประเทศ)
- การหา mentor ควรหาคนที่งานตรงกับงานของผู้รับพระราชทานทุน วิถีดำเนินชีวิต บริบทที่เกี่ยวข้อง ควรส่ง Email หรือสอบถามข้อมูลในเบื้องต้น เพราะผู้ทรงคุณวุฒิบางท่านอาจจะมีแผนที่จะย้ายสถาบัน หรือบางท่านกำลังหาทุนอยู่ นอกเหนือจากคนที่ตรงกับงานที่สนใจแล้ว ควรมองหาคนที่ทำนอกเหนือจากงานของของผู้รับพระราชทานทุนด้วย งานอาจจะไม่ตรงแต่มีความเกี่ยวข้องเชื่อมโยงกัน ก็เป็นสิ่งสำคัญ จะเกิดประโยชน์ในการได้เข้าร่วมพบปะ สัมมนา ได้ฟังคนที่มีความคิดในหลากหลายมิติ เปิดมุมมองใหม่ๆ กลับมาก็มีทักษะเพิ่มมากขึ้น มีมุมมองเพิ่มมากขึ้น
- Networking lifetime นั้น อยู่ที่ตัวผู้รับพระราชทานทุนและ mentor ไทย การขยายความร่วมมือ ไม่ควรจำกัดอยู่ในสถาบันเดียวเท่านั้น
Session 2 Lifetime Mentoring and Networking
ผู้เข้าร่วมสัมมนาร่วมกันอภิปรายดังนี้
1. ความสำคัญของความสัมพันธ์ระหว่าง Mentor-Mentee
- หากผู้รับพระราชทานทุนฯ ทำงานร่วมกับ mentor ที่กำลังหาทุนวิจัย จะเกิดความสัมพันธ์แบบ เพื่อนร่วมงาน
- หากพบกับ mentor ที่อาวุโสมาก และอิ่มตัวในงานวิจัย ความสัมพันธ์อาจเป็น ลักษณะของการ Coaching
- ใน lab ขนาดใหญ่ คนที่เป็น Postdoctoral researcher มีแนวโน้มจะออกไปตั้ง lab และเป็น PI ที่อื่นหรือประเทศอื่น ดังนั้น ควรสร้างความสัมพันธ์กับบุคคลกลุ่มนี้ด้วย
2. การรักษาความสัมพันธ์และเครือข่ายระยะยาว
- ความท้าทายหลักคือ ทำอย่างไรให้เครือข่ายยังคงอยู่ แม้ว่าผู้รับทุนแต่ละคนจะเติบโตในเส้นทางของตัวเอง
- ควรสร้าง Cross Collaboration ข้ามสถาบัน เพื่อให้เกิดความร่วมมือที่แข็งแกร่ง
3. แพลตฟอร์มและแนวทางปัจจุบัน
- ปัจจุบันมีแพลตฟอร์มทางการ เช่น PMAYP Conference ซึ่งเป็น side meeting ในงาน PMAC
- อาจขยายไปสู่ Alumni Meeting และเชิญอาจารย์จากต่างประเทศมาพูด
- ควรส่งข้อเสนอขอทุน ทำ Seminar ต่อยอด โดยเริ่มจากการรวมตัวของกลุ่ม Alumni
- แหล่งทุนที่แนะนำ:
- PMU-B (Program Management Unit for Human Resources & Institutional Development, Research and Innovation)
4. การเขียนโครงการและขอทุน
- ควรตั้ง ชื่อโครงการที่เป็นสากล (Universal & Inclusive) เพื่อให้ผู้ที่สนใจสามารถเข้าร่วมได้
- ไม่จำเป็นต้องใช้ชื่อ "โครงการเยาวชนรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลฯ" แต่สามารถ ให้เกียรติ (Honor) ได้ เช่น ระบุรายชื่อผู้ได้รับทุนในปีที่ได้รับ
- การเขียนขอทุน แม้ไม่ได้รับ ก็ถือเป็นการเรียนรู้
- ควรหา mentor ที่มีประสบการณ์เขียนขอทุน และรวมกลุ่มคนที่สนใจ
5. ข้อเสนอจากที่ประชุม
- ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช เสนอให้ร่างโครงการและวัตถุประสงค์ของเครือข่ายความร่วมมือของ alumin เพื่อนำเสนอที่ประชุมอำนวยการ และเข้าที่ประชุมมูลนิธิฯ เดือนมิถุนายน ถือเป็นความก้าวหน้าอีกขั้นหนึ่งของ PMAYP
- ควรพิจารณาความเป็นไปได้ในการทำ MOU กับ PMU-B เพื่อสร้างเครือข่ายนักวิจัย เป็นความร่วมมือเพื่อส่งเสริมนักวิจัยด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์ระดับคุณภาพสูง ที่มีความร่วมมือเชื่อมโยงกับนักวิจัยระดับโลกในต่างประเทศ ทำงานวิจัยตอบโจทย์ Blue Sky Research
- เชิญ บุคคลที่ไม่ได้รับพระราชทานทุน และนักวิจัยจากสาขาอื่น (Non-Medical) มาร่วม เพื่อให้เกิดการทำงานแบบ Inclusive
- ควรจัด Informal Meeting ให้ Alumni พบปะกัน (ปัจจุบันมี Alumni จำนวน 78 คน รวมปีปัจจุบัน)
- สถาบันเล็กๆ ขาด mentor หรือ guideline ดังนั้น กลุ่ม alumni น่าจะสามารถให้ความช่วยเหลือ อาทิ คำแนะนำ แก่สถาบันเล็กๆ ได้
- ควรหาแนวทาง สนับสนุนผู้ที่เข้ารอบสุดท้ายแต่ไม่ได้รับทุน (ผ่านเข้ารอบ 360 องศา) เช่น การให้ทุนศึกษาอบรมเพิ่มเติม อาทิ ทุนน้อมเกล้า ของรามา
6. การดำเนินการเบื้องต้น
- Networking ควรเริ่มจากการพบปะอย่างไม่เป็นทางการ (Informal) เพื่อสร้างความสัมพันธ์
- ศ.นพ.สุรเดช หงส์อิง ยินดีรับไปจัดการพบปะเบื้องต้นกับบุคคลสำคัญ (สารตั้งต้น) และผู้ที่สนใจ
จากโครงการของผู้รับพระราชทานทุนฯ ตั้งแต่ปี 2009 ถึงปี 2024 จำนวน 78 โครงการ จัดหมวดหมู่ได้ 10 หมวดหมู่ดังนี้
1. งานวิจัยด้านโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และเมตาบอลิซึม (10 โครงการ)
2. งานวิจัยด้านประสาทวิทยาและโรคสมอง (10 โครงการ)
3. งานวิจัยด้านโรคติดเชื้อ และโรคอุบัติใหม่ (7 โครงการ)
4. งานวิจัยด้านโรคมะเร็งและอณูชีววิทยา (10 โครงการ)
5. งานวิจัยด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟูและเซลล์ต้นกำเนิด (9 โครงการ)
6. งานวิจัยด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเทคโนโลยีสุขภาพ (7 โครงการ)
7. งานวิจัยด้านสาธารณสุขและระบบบริการสุขภาพ (14 โครงการ)
8. งานวิจัยด้านสุขภาพจิตและจิตเวชศาสตร์ (3 โครงการ)
9. งานวิจัยด้านอนามัยแม่และเด็ก (4 โครงการ)
10. งานวิจัยด้านการแพทย์ป้องกันและระบาดวิทยา (4 โครงการ)
ดร.ภัทรพร คงบุญ
บันทึก
