การจัดทัศนศึกษาเป็นนวัตกรรมการศึกษาเรียนรู้ และเป็นกระบวนการทางการศึกษาอบรม สร้างศักยภาพกำลังคนและระบบกลไกการจัดการภาคสาธารณะต่างๆทั้งภาครัฐ เอกชน ท้องถิ่น และภาคประชาสังคม สร้างพลเมืองประชากรอย่างบูรณาการ ที่มีคุณค่ามากต่อสังคมทุกภาคส่วนและประชากรทุกกลุ่มวัย มีคุณค่าต่อความจำเป็นในระยะยาว จึงควรพัฒนาระบบปฏิบัติ โดยนำเอาระบบนิรภัยและการป้องกัน สร้างเสริมหลักประกันสุขภาวะมูลฐาน การสื่อสารและบริหารจัดการอุบัติภัย การแพทย์ฉุกเฉิน เข้าไปเป็นองค์ประกอบดำเนินการอย่างหนึ่ง ซึ่งทรัพยากร วิทยาการ เทคโนโลยี และสิ่งสนับสนุนต่างๆในปัจจุบัน จะเอื้อให้สามารถทำได้ดี ตามความเหมาะสมและตามความพร้อม
เมื่อกว่า 40-50 ปีก่อน ผมเคยเป็นนักออกแบบผลิตภัณฑ์ ออกแบบและเขียนแบบเพื่อการผลิตโครงสร้างไฟเบอร์กราสรถยนต์ของบริษัทผลิตอุปกรณ์เสริมรถยนต์แถวหน้าของประเทศแห่งหนึ่ง ที่เป็นผู้นำเอาวิทยาการวัสดุการผลิตชิ้นส่วนด้วยไฟเบอร์กราสมาใช้รุ่นแรกๆของประเทศ คุณสมบัติบางประการของไฟเบอร์กราสก็คือ เมื่อออกแบบให้เหมาะสมแล้ว จะมีความแข็งแรง ไม่หัก ไม่ผิดรูป ทนต่อแรงกระทบ ได้มากกว่าเหล็กกว่า 300 เท่า ทนความร้อนความเย็นได้สูง ไม่ไหม้ไฟ ไม่ขยายตัว และไม่หดตัวจากความเย็นง่าย น้ำหนักเบา สร้างแบบและขึ้นรูปให้เป็นดังที่ต้องการได้ง่าย สามารถประยุกต์ใช้เพื่อประดิษฐ์ห้องโดยสารของรถให้เป็นแค็ปซูลนิรภัยได้อย่างดี สามารถป้องกันและลดความเสียหายจากแรงกระทบ ป้องกันความสูญเสียจากไฟไหม้ เพิ่มโอกาสการแก้ไขอุบัติเหตุและอุบัติภัย รวมทั้งเพิ่มสวัสดิภาพในการเดินทางโดยรถยนต์ ได้มากขึ้น
หลังคาและห้องโดยสารไฟเบอร์กราสรุ่นแรกๆ ของรถกระบะและรถทั่วไป เก้าอี้ไฟเบอร์กราสรุ่นแรกของโรงภาพยนตร์ปารีส กรุงเทพมหานคร เรือพายไฟเบอร์กราสแรกมีของสวนสัตว์ดุสิตเขาดินวนา และครั้งแรกๆของประเทศ ผมมีส่วนในการออกแบบและเป็นผู้ได้รับความวางใจให้เขียนแบบขึ้นสำหรับระบบการผลิตและพัฒนาขึ้นในประเทศไทย ซึ่งปัจจุบันนี้พัฒนาแพร่หลายไปไกลมาก
อีกด้านหนึ่ง ที่จะนำมาบูรณาการเกี่ยวข้องกันกับสิ่งจะกล่าวถึง ก็คือ เมื่อหลายปีก่อน ก็ได้ร่วมกับสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ) เครือข่ายการสื่อสาร กขป 13 แห่งทั่วประเทศ (กขป - คณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน) เครือข่ายองค์การบริหารส่วนจังหวัดและท้องถิ่นที่ได้รับการสนับสนุนโดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ) จัดกระบวนการพัฒนาการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการป้องกัน การสื่อสารและบริหารจัดการการแพทย์ฉุกเฉินสำหรับระบบและเครือข่ายกู้กัยขององค์กรท้องถิ่น ซึ่งได้จำลองสถานการณ์ ฝึกปฏิบัติการสิ่งจำเป็นพื้นฐาน แล้วนำเอาข้อมูลเชิงประจักษ์ มาวิพากษ์ ซ้อมทบทวน พร้อมกับออกแบบระบบดำเนินการสู่อนาคต เป็นต้น
ได้ปฏิบัติการและศึกษานัยสำคัญของหลักการจัดทีมและองค์ประกอบต่างๆ โดยมองจากหลายด้าน การเข้าถึงพื้นที่และกุมสถานการณ์ การสื่อสารและแบบแผนการเผชิญสถานการณ์ การปฏิบัติที่ถูกต้องของการกู้ชีพ การสาธารณสุขและการแพทย์ฉุกเฉิน การใช้สื่อและเทคโนโลยี การสำรวจแผนที่และเส้นทางเร่งด่วนเพื่อเปิดทาง เข้าถึง ปฏิบัติการเบื้องต้นแก่ผู้วิกฤติให้ได้ภายใน 7 นาทีซึ่งจะเป็นภาวะวิกฤติกู้ชีพ เพิ่มโอกาสรอด และรักษาชีวิตได้ ซึ่งท้องถิ่นนำร่องหลายแห่งได้นำไปพัฒนารูปแบบดำเนินการของตนเอง อีกทั้งขยายผลครอบคลุมไปถึงการจัดการสิ่งจำเป็นได้อีกหลายด้าน เช่น การจัดระบบเข้าถึงผู้ป่วยฉุกเฉิน ผู้พิการ ผู้เปราะบาง ผู้สูงอายุในบ้าน การจัดระบบหลักประกันสวัสดิภาพประชาชน 24 ชั่วโมง เหล่านี้เป็นต้น
ข้อมูลสององค์ประกอบจากประสบการณ์ต่อสภาพจริงดังหยิบยกมานี้ จะช่วยประมาณความจำเป็นและเห็นขอบข่ายประเด็นแนวคิดสำหรับพิจารณาและสร้างแนวปฏิบัติบางประการ ต่อกรณีการเกิดอุบัติเหตุอันน่าสะเทือนใจ ไฟไหม้รถบัสคณะทัศนศึกษาครอกเด็กนักเรียนและครูเสียชีวิต สำหรับการพัฒนารูปแบบที่เหมาะสมในอนาคต ซึ่งไม่เพียงต่อการทัศนศึกษาของเด็กนักเรียนเท่านั้น แต่เพื่อทุกการเดินทางของสาธารณชนทุกกลุ่มวัย และทุกการใช้สอย เพื่อป้องกันและลดความสูญเสีย ตลอดจนสร้างเสริมสุขภาวะมูลฐานเชิงป้องกัน สร้างสวัสดิภาพ สร้างระบบประกันสวัสดิภาพอย่างมีส่วนร่วม ซึ่งความสูญเสีย สาเหตุความเจ็บป่วยและสาเหตุการตายของประชากร การสาธารณสุขและสุขภาพ ที่สัมพันธ์กับอุบัติเหตุและอุบัติภัยนี้ เป็นวาระความจำเป็นในอันดับแรกๆของสังคม ทั้งสังคมไทยและทั่วโลก แนวคิด แนวดำเนินการ การสร้างเครื่องมือและเทคโนโลยีอย่างใหม่ให้เหมาะสม ตลอดจนมาตรการทั้งในระยะสั้นและระยะยาว จึงมีความสำคัญและเป็นสิ่งจำเป็น
สิ่งที่ควรทำและค่อยๆจัดให้มี เลือกทำ หาทางออกแบบตามข้อมูล ทรัพยากร และเงื่อนไขการอยู่ได้กับโลกความเป้นจริง ควรค่อยๆทำไปตามความพร้อม ดังนี้
