บันทึกนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา PTOT366 อุปกรณ์ช่วยและเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับนักกิจกรรมบำบัด
เนื่องในวันที่ 5 มีนาคม 2567 นักศึกษากิจกรรมบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล ชั้นปีที่ 3 ได้มีโอกาส ไปศึกษาดูงานเกี่ยวกับอุปกรณ์ช่วย และเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกในผู้ที่มีความบกพร่อง หรือ ผู้พิการ ณ สถาบันสิรินธร ตั้งแต่ช่วงเวลา 9.00-16.00 น.
โดย ในช่วงเช้า 9.00-12.00 น. เป็นการนำเสนอผลงานอุปกรณ์ช่วยที่นักศึกษาได้ทำมา ซึ่งมีความหลากหลายรูปแบบ เช่น อุปกรณ์ช่วยสำหรับทานอาหาร อุปกรณ์ช่วยสำหรับแต่งตัว อุปกรณ์ช่วยสำหรับการถือของ เป็นต้น ซึ่งแต่ละกลุ่มก็จะได้รับคำแนะนำมากมายจากวิทยากรทางสถาบันสิรินธรที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญทางด้านอุปกรณ์ช่วย เพื่อนำตัวชิ้นงานไปพัฒนาในอนาคต ยกตัวอย่างกลุ่มดิฉัน ดิฉันได้ทำเป็น selective universal cuff คือ ตัว universal cuff แบบเอนกประสงค์ที่ทำจากผ้ายืด สำหรับผู้ป่วย SCI C6 โดยสามารถเปลี่ยนตัวปลอกที่ยึดกับเทอร์โมพลาสติก เพื่อให้สามารถใส่ได้พอดีกับอุปกรณ์ที่ต้องการใช้ได้ โดยตัวปลอกใส่อุปกรณ์ จะประกอบไปด้วย ปลอกสำหรับใส่ หวี ช้อนส้อม แปรงสีฟัน และที่โกนหนวด ซึ่งหลังจากนำเสนอจบไปแล้วนั้น ก็ได้รับคำแนะนำมาถึงตัวอุปกรณ์ ว่าควรมีความยืดหยุ่น ความมั่นคงคงทน และปรับเปลี่ยนดัดแปลงได้มากกว่านี้ เช่น ในปลอกของแปรงสีฟัน อาจจะต้องทำให้สามารถหมุนได้ หรือ ขยับได้ เพื่อความทั่วถึงในการใช้ทำความสะอาดฟันในแต่ละฝั่ง เป็นต้น เรียกได้ว่าแต่ละกลุ่มได้ความรู้ ข้อมูล และคำแนะนำเพื่อ นำกลับไปปรับปรุงและพัฒนาต่ออย่างดีมาก
ในช่วงบ่าย 13.00 -16.00 น. เป็นการเรียนกับวิทยากรทางสถาบันสิรินธรเกี่ยวกับเรื่อง High Technology คือ อุปกรณ์ช่วยหรือเทคโนโลยีอำนวยความสะดวกที่มีการใช้ระบบอิเล็กทรอนิกส์เข้ามาเกี่ยวข้อง มีความซับซ้อน ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญ ทำเองไม่ได้ และมีราคาแพง เช่น electric wheelchair โดยจะมีการเรียนในเรื่องของทฤษฎีก่อน และ พาไปดูอุปกรณ์จริงในช่วงต่อมา ซึ่งประกอบไปด้วย
1.Motor wheelchair
: มีล้อหลังขนาดใหญ่ ใช้สำหรับการเคลื่อนย้ายไปยังสถานที่ต่างๆในชุมชน
: เหมาะกับผู้รับบริการที่ไม่สามารถใช้ wheelchair อันปกติได้ , ผู้ที่ไม่มีแรง , มีโรคประจำตัว , ผู้ที่ไม่มีปัญหาด้าน vision / cognition / กล้ามเนื้อ / สิ่งแวดล้อม
: ยกตัวอย่างเคส เช่น ผู้ป่วย stroke , paraplegia , tetraplegia , CP เป็นต้น
2.One arm drive
: เป็นรถ wheelchair ที่ล้อข้างหนึ่งเชื่อมกับอีกข้างหนึ่ง สามารถบังคับทิศทางจากฝั่งใดฝั่งหนึ่งได้ และจะเชื่อมไปถึงล้ออีกฝั่งหนึ่ง
: ยกตัวอย่างเคส เช่น ผู้ป่วย SCI C7
3.Standing Wheelchair
: เป็น Wheelchair ที่สามารถนั่งและปรับให้เหยียดขึ้น เหมือนการยืนได้
: เหมาะกับผู้ที่ต้องการทำกิจกรรมในท่ายืน หรือ ผู้ที่กระดูกพรุน โดยต้องมีน้ำหนัก และส่วนสูงอยู่ใน range ของโช้ค
: ยกตัวอย่างเคส เช่น ผู้ป่วย Spinal cord (C level) , tetraplegia
4.Tilt in space
: เป็น Wheelchair ที่สามารถปรับระดับการเอนของตัวรถเข็นได้ โดยแรงโน้มถ่วงจะทำให้เงยหน้าขึ้น และสามารถจัดท่าใน neutral position ได้ รวมไปถึง สามารถ inhibit tone ได้
: เหมาะกับผู้ที่ low m.tone ทรงท่าไม่ได้ , Postural hypotension , ผู้ที่มีปัญหาข้อสะโพก
5. Hoist
5.1 เป็น Hoist ที่เหมาะกับผู้ที่เป็น Quadriplegia ใช้ในการยกและเคลื่อนย้ายผู้ป่วย จากสถานที่หนึ่งไปอีกสถานที่หนึ่ง เช่น ยกผู้ป่วยจากเตียง เพื่อไป wheelchair เป็นต้น
5.2 เป็น Hoist สำหรับผู้ที่มี Trunk control ดี และช่วยในการผ่อนแรงได้
แล้วนอกจากนี้ก็ยังมีการพาไปลองใช้อุปกรณ์ช่วยจริง ในสถานการณ์จำลอง เช่น การเคลื่อนย้ายตัวผู้ป่วยจาก wheelchair ไปเตียงนอน , การใช้ Hoist ในการยกผู้ป่วยจากเตียงนอน เป็นต้น
เรียกได้ว่า การมาเรียนรู้ในสถาบันสิรินธร ในครั้งนี้ ได้ทั้งประโยชน์ ประสบการณ์ และความรู้กลับไปอย่างมากมาย ได้เห็นอุปกรณ์ช่วยของจริงในทุกระดับ ตั้งแต่ low technology ไปจนถึง high technology ซึ่งการแนะนำอุปกรณ์ช่วย หรือ การทำอุปกรณ์ช่วย ให้แก่ผู้รับบริการนั้น ก็ถือ เป็นอีก 1 บทบาทที่สำคัญของนักกิจกรรมบำบัด ดังนั้น เราจะตั้งใจนำความรู้ตรงนี้ไปใช้และต่อยอด ในการบริการให้แก่ผู้รับบริการ อย่างดีที่สุดต่อไปในอนาคต
จัดทำโดย 6423011 นางสาว รวิสรา คูณทวี
