หนังสือ The Power of Myth : From ancient myths to Han Solo (1988) เป็นหนังสือขายดีอมตะ เขียนโดยนักวิชาการอมตะด้านเทพปกรณัม Joseph Campbell บอกว่าเรื่องเทพปกรณัมเป็นสิ่งที่คู่กับความเป็นมนุษย์ ช่วยสร้างความผูกพันหรืออัตตลักษณ์ร่วม เพื่อการอยู่ร่วมกันเป็นกลุ่ม หรือเผ่าพันธุ์ หรือชุมชน ผ่านความเชื่อที่ยึดถือร่วมกัน หากไม่มีสิ่งนี้ ความเหนียวแน่นระหว่างสมาชิกของชุมชนจะเสื่อมลง
เทพปกรณัมบางเรื่อง บอกว่าเผ่าพันธุ์นั้นเป็นคนของพระเจ้า คนนอกหากจะอยู่ร่วมกันต้องเปลี่ยนความเชื่อ หรือมิฉนั้นก็ต้องเป็นศัตรูกัน
เทพปกรณัม เปลี่ยนไปตามวัฒนธรรมด้วย เมื่อวัฒนธรรมเปลี่ยน เทพปกรณัมก็เปลี่ยนตามด้วย เช่นเรามีพระแม่โพสพเพราะเราเป็นวัฒนธรรมข้าว ชนเผ่าอินเดียนแดง เชอโรกี มีพระแม่ Selu ซึ่งแปลว่า ข้าวโพด เพราะเขาเป็นวัฒนธรรมข้าวโพด
ผมลองขอให้ Generative AI สามตัวคือ Bard, Bing และ Chat GPT ช่วยสรุปประเด็นสำคัญของหนังสือเล่มนี้ ด้วยคำถาม " "What are major information in the book The Power of Myth : From ancient myths to Han Solo (1988)? What are implication to today's society?” ได้รับคำตอบที่ดีมากจากทั้ง ๓ บริการ โดยมีสาระไม่เหมือนกันทั้งหมด แต่คล้ายกันมาก ท่านผู้อ่านลองถามเองได้นะครับ จะได้อ่านคำตอบที่เป็นข้อสรุปของหนังสือ อ่านสองสามนาทีจบ ไม่ต้องอ่านหนังสือทั้งเล่ม What are major information in the book The Power of Myth : Fr ได้วิธีใช้ผู้ช่วย (Generative AI) ช่วยอ่านและสรุปหนังสือ แล้วนะครับ
สรุปได้ว่า เทพปกรณัม เป็นเรื่องเล่า (storytelling) ที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อการอยู่ร่วมกันเป็นสังคม และเป็นวิธีสื่อสารคุณค่าหรือความหมายที่ภาษาธรรมดาสื่อไม่ได้ มันลึกเกินภาษาธรรมดา ต้องใช้เรื่องราวสื่อ
วิจารณ์ พานิช
๒๔ พ.ย. ๖๖
