เว็บไซต์ Neuroscience News (๑)   บอกว่า อายุ ๑๘ เป็นจุดเปลี่ยนของวุฒิภาวะทางความคิดของมนุษย์ สู่การคิดแบบผู้ใหญ่    ซึ่งหมายความว่าระบบ executive functions ของสมองพัฒนาเต็มที่    

เป็นข้อสรุปจากผลงานวิจัยวัดระดับ executive functions ในคนกว่า ๑ หมื่นคน อายุ ๘ - ๓๕ ปี    โดยวัด ๒๓ ตัวชี้วัด    ได้ข้อสรุปที่มีข้อมูลหลักฐานยืนยันว่า คนเราบรรลุวุฒิภาวะทางความคิด (cognitive maturity) ที่อายุ ๑๘ ปี   

ความรู้ข้อนี้ มีนัยยะด้านการศึกษา  ด้านศาล  และด้านจิตเวช   ซึ่งที่จริงก็เป็นการยืนยันอายุที่เรายึดกันว่าเป็นผู้ใหญ่ รับผิดชอบตนเองได้แล้ว   

แต่ผมสังเกตตนเองว่า เมื่อผมอายุ ๑๘ ปี ผมยังละอ่อนมาก   แม้อายุ ๓๐ ปีแล้วผมก็ยังไม่ละมุนละไม   ผมจึงเชื่อในเรื่องการเรียนรู้ตลอดชีวิตมากกว่า   

และผมยังเชื่อว่า การเลี้ยงดูฝึกฝนที่ดี   จะช่วยยกระดับ EF ของแต่ละคนขึ้นไปได้มาก    ช่วยให้เป็นคนที่มีวุฒิภาวะสูง                

วิจารณ์ พานิช 

๔ พ.ย. ๖๖