ในการประชุมคณะอนุกรรมการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนทั้งระบบ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๖ ได้ข้อมูลที่น่าตื่นตาตื่นใจ และน่าชื่นใจ เกี่ยวกับโรงเรียนในเครือข่าย TSQN โรงเรียนหนึ่ง ชื่อ โรงเรียนวัดพังยอม (อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช) ที่ผู้อำนวยการท่านเดิมย้ายไป แต่คณะครูในโรงเรียนยังดำเนินกิจกรรมโรงเรียนพัฒนาตนเองต่อเนื่อง และท่านผู้อำนวยการที่ย้ายไป ก็ไปริเริ่มกิจกรรมพัฒนานักเรียนและพัฒนาโรงเรียนตามแนวทางของโรงเรียนพัฒนาตนเอง ในโรงเรียนใหม่
ผมถือว่า นี่คือปรากฏการณ์ การผุดบังเกิดของ TSQN ที่เกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ เกิดขึ้นเองจากพลังความดีของมนุษย์
นี่คือสัญญาณของการขยายผลด้วยตนเอง ของผู้ที่อยู่ในโครงการ TSQP และเห็นคุณค่าของวิธีการ ว่าก่อประโยชน์แก่นักเรียนอย่างแท้จริง จึงดำเนินการต่อเนื่องและหาทางขยายผล
ดร. อุดม บอกว่า ผู้มีส่วนหนุนให้เกิดปรากฏการณ์นี้คือ รศ. ดร. ไพโรจน์ คีรีรัตน์ หัวหน้าทีมพี่เลี้ยงเครือข่าย TSQP ภาคใต้ ที่ทำงานอย่างทุ่มเท ลงรายละเอียด จนทีมโรงเรียนได้เรียนรู้หลักการ
กสศ. น่าจะหาข้อมูลทำนองนี้ ว่ามีมากน้อยเพียงใด ปัจจัยใดบ้างที่ทำให้ ผอ. ผู้นำการพัฒนาตามแนว TSQP ย้ายไป แต่กิจกรรมพัฒนาตนเองยังดำเนินการต่อเนื่อง ผอ. ในโรงเรียนเครือข่าย TSQP ที่ย้ายโรงเรียนมีกี่คน กี่คนที่ไปริเริ่มที่โรงเรียนใหม่ เพราะเหตุใดท่านจึงทำเช่นนั้น ผอ. ที่ย้ายไปโรงเรียนใหม่แต่ไม่ริเริ่มกิจกรรมโรงเรียนพัฒนาตนเอง เป็นเพราะอะไร น่าจะเป็นงานวิจัยเชิงการพัฒนาระบบที่มีประโยชน์ยิ่ง
เป็นงานวิจัยทำความเข้าใจการผุดบังเกิดของเครือข่ายโรงเรียนพัฒนาตนเองของแท้
เป็นงานวิจัยที่ วสศ. น่าจะได้เข้ามาร่วมจัดการ
โรงเรียนที่มีการเปลี่ยนผู้อำนวยการ มีครูย้ายออกย้ายเข้ามาก แต่ยังคงดำรงสภาพโรงเรียนพัฒนาตนเองไว้ได้อย่างแข็งขัน ควรได้รับการจับตามองเป็นพิเศษ สำหรับเตรียมเชิญไปนำเสนอในงานมหกรรมคุณภาพการศึกษาแห่งชาติ
โรงเรียนใหม่ของผู้อำนวยการที่เคยบริหารโรงเรียนในโครงการ TSQP แล้วย้ายไปโรงเรียนอื่นแล้วนำประสบการณ์จากโรงเรียน TSQP ไปประยุกต์ใช้ในโรงเรียนใหม่อย่างแข็งขัน ควรได้รับการจับจ้องเป็นพิเศษ สำหรับเตรียมเชิญไปนำเสนอในงานมหกรรมคุณภาพการศึกษาแห่งชาติ
วิจารณ์ พานิช
๑๑ ต.ค. ๖๖
