บทความเรื่อง Image in the Mind’s Eye Are Quick Sketches That Lack Simple, Real-World Details ลงพิมพ์ใน Scientific American ฉบับเดือนกรกฎาคม ๒๕๖๖ เล่าผลงานวิจัยที่ยืนยันข้อสังเกตที่รู้กันมานาน ว่าความจำภาพของสมองไม่มีรายละเอียดแบบภาพถ่าย ทำให้ผมคิดต่อว่า ตรงกับภาพวาดสมัยใหม่ modernism ที่ไม่มีรายละเอียด แต่ผู้ชมมองแล้วปะติดปะต่อเองได้
ผมตีความว่า สมองจำภาพเพื่อเข้าใจความหมาย หรือเพื่อเก็บความหมาย ไม่ใช่เพื่อรายละเอียดของภาพ และผมเชื่อว่า ภาพเดียวกัน ต่างคนต่างก็จำคนละภาพ
ผมตีความต่อว่า เราจำเฉพาะบางส่วนของภาพ เพื่อลดภาระพื้นที่ความจำของสมอง และพื้นที่ความจำของ ๑ ภาพกระจายอยู่ในหลายส่วนของสมอง ไม่ได้อยู่ในสมองส่วนเดียวแบบความจำใน hard disk หรือบนแผ่นเสียง
วิจารณ์ พานิช
๒๒ ก.ค. ๖๖
ผมอยากให้พิสูจน์เรื่องนี้ในกลุ่มคนไทยด้วยครับ ว่าจะมีผลอย่างเดียวกับที่นิตยสาร Scientific American ที่อ่าจารย์วิจารณ์ฯ เองได้เขียนสรุปไว้ว่า ภาพความจำของสมอง จะไม่มีรายละเอียด…วิโรจน์ ครับ