เช้าวันที่ ๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๖๕ ผมได้รับเชิญให้กล่าวเปิด เวทีติดตามผลการประเมินภายในเพื่อเสริมศักยภาพภาคีเครือข่าย ครั้งที่ 1 วันที่ 19-20 พฤศจิกายน 2565 ณ ห้องกินรี 1 โรงแรมอมารี ดอนเมือง กรุงเทพฯ    จัดโดยทีมจัดการโครงการ TSQP   ของ กสศ.    โดยใช้เวลากล่าวเปิด ๓๐ นาที   

เขากำหนดให้พูดเน้นประเด็น การ transform โครงการ TSQP จากสภาพเป็นโครงการ (project) สู่สภาพเป็นขบวนการ (movement)    แต่ผมแถมให้ว่า เป็นการ  transform ระบบการศึกษา     จากส่วนกลางกำหนด สู่สภาพท้องถิ่นหรือพื้นที่หรือชุมชนกำหนด   โดยโรงเรียนเป็นภาคีร่วมกำหนด    และส่วนกลางเน้นทำหน้าที่หนุน   

ผมเสนอเป็นนัยว่า หากไม่เกิดการ transform ดังกล่าว  ระบบการศึกษาไทยไม่มีวันฟื้นคุณภาพได้   ซึ่งจะส่งผลให้ประเทศไทยไม่มีวันหลุดจากกับดักรายได้ปานกลางได้   

การ transform ที่แท้จริงคือระบบการศึกษาเป็นระบบที่เรียนรู้ (จากปัจจุบันเป็นระบบที่ไม่เรียนรู้)   เน้นเรียนรู้จากการปฏิบัติ   ที่เรียกว่า experiential learning   ซึ่งเกิดขึ้นในทุกระดับ ทั้งระดับโรงเรียน  ระดับพื้นที่  และระดับชาติ    แต่ที่สำคัญที่สุดคือระดับโรงเรียน   

ขบวนการ TSQM (Teacher and School Quality Movement) จึงเป็นแกนของการ transform ระบบการศึกษา   โดยไม่ใช้เน้นเฉพาะคุณภาพเท่านั้น ต้องเน้น EQE (Equity, Quality, Efficiency)    โดยอาจเติม L (Learning) เข้าไปอีกตัวหนึ่ง เป็น EQEL  

  ฟังคำกล่าวเปิดของผมได้ที่ https://www.youtube.com/watch?v=pUQrrDwuvsU   

วิจารณ์ พานิช

๒๕ พ.ย. ๖๕