สวัสดีค่ะ ดิฉันนางสาว ศุพิชญา วันนู เป็นนักศึกษากิจกรรมบำบัดชั้นปีที่ 3 วันนี้ดิฉันจะมาพูดถึง Diversional Therapy กันค่ะ ดิฉันได้มีโอกาสไปที่สถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งจังหวัดนนทบุรีเมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ดิฉันได้ทำการประเมินเพื่อดูปัญหาที่พบ และให้การรักษากับผู้รับบริการรายบุคคล
ดิฉันได้พบกับนาย A (นามสมมติ) อายุ 63 ปี เป็นผู้รับบริการเส้นเลือดในสมองตีบด้านขวา อ่อนแรงซีกซ้าย อดีตเป็นข้าราชการ สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ด้วยตนเอง ต้องใส่แว่นตาสายตายาวตอนดูหนังสือ ครั้งแรกที่เจอกันดิฉันได้ให้ผู้รับบริการทำแบบประเมิน Mini-cog ผู้รับบริการสามารถวาดนาฬิกาได้ ในส่วนของการจำคำศัพท์ (Recall) ผู้รับบริการจำและพูดทวนได้ 2 ใน 3 คำ ประเมิน Coordination assessment 2 แบบ คือ Finger to nose และ Pronation/supination ผู้รับบริการสามารถทำท่าได้ถูกต้อง และครั้งที่สองดิฉันได้ทำการประเมินสายตา (Test your vision) ผลการประเมินผู้รับบริการไม่ได้มีปัญหาทางด้านสายตา และทำการประเมิน Balance ดิฉันสังเกตเห็นว่า ขณะที่ผู้รับบริการทดสอบท่า Standing one foot in front เท้าซ้ายด้านที่อ่อนแรงทำให้ผู้รับบริการทรงตัวไม่มั่นคง ต้องใช้แขนข้างซ้ายจับบริเวณโต๊ะ ผู้รับบริการมีลักษณะการเดินที่กว้างบริเวณซีกซ้าย เมื่อให้ผู้รับบริการลองยกแขนให้สุดช่วงสามารถทำได้ แต่เมื่อจับบริเวณข้อไหล่ข้างขวามีเสียงบริเวณข้อต่อซึ่งมีความเสี่ยงที่ข้อไหล่จะหลุด เมื่อสอบถามจึงรู้ว่าผู้รับบริการออกกำลังกายแต่ละท่าอย่างรวดเร็ว ผู้รับบริการใช้ไหล่ข้างขวามากกว่าไหล่ข้างซ้าย (Overuse) ดิฉันให้ผู้รับบริการพับกล่องกระดาษ ตกแต่งตามใจชอบและฟังเพลงในเวลาเดียวกัน ผู้รับบริการสามารถทำกิจกรรมได้จนจบขั้นตอนเป็นชิ้นงาน และดิฉันสังเกตว่าผู้รับบริการมีอาการใจร้อนขณะพับกระดาษบางขั้นตอน ดิฉันจึงยื่นกระดาษแผ่นใหม่ และผู้รับบริการมีอาการใจเย็นลง
รูปภาพขณะดิฉันทำการประเมินสายตาของผู้รับบริการ
หลังจากประเมินกิจกรรมและให้การรักษารายบุคคลแบบ PERMA+ ดิฉันได้คิด Diversional activity ที่เลือกให้ผู้รับบริการคือ ไทจิชี่กง และการฟังเพลงจากศิลปินที่ผู้รับบริการชื่นชอบ
เหตุผลที่เลือกไทจิชี่กง เนื่องจากผู้รับบริการมีความเสี่ยงข้อไหล่ด้านขวาหลุด และใช้แขนข้างขวามากกว่าแขนข้างซ้าย (Overuse) มีปัญหาด้านการทรงตัว Standing one foot in front และผู้รับบริการมีอาการใจร้อน การทำไทจิชี่กงเป็นการฝึกฝนที่เน้นความนิ่งสงบ เน้นการหายใจ การผ่อนคลาย เป็นการบำบัดร่างกายให้กลับคืนสู่สมดุลด้วยตนเอง ผู้รับบริการมีอายุ 63 ปี ซึ่งต้องเน้นการเคลื่อนไหวอย่างช้าๆโดยหลักการฝึกไทจิชี่กง จะเน้นการประสานสัมพันธ์ระหว่างกายและจิต แต่ละท่าจะมีการเคลื่อนไหวอย่างช้าๆสม่ำเสมอ มั่นคง หนักแน่น และตามดูลมหายใจ เมื่อฝึกไทจิชี่กงก็จะเกิดความสดชื่น กระปรี้กระเปร่า เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น และถ้าทำเป็นประจำก็จะช่วยให้อวัยวะส่วนต่างๆ ได้รับการฟื้นฟูให้แข็งแรง และพร้อมใช้งานอย่างเต็มที่
เหตุผลที่เลือกการฟังเพลงจากศิลปินที่ผู้รับบริการชื่นชอบ เนื่องจากดิฉันได้มีการสอบถามผู้รับบริการว่ามีสิ่งที่ต้องการทำ หรือสิ่งที่ชอบทำไหมคะ ซึ่งผู้รับบริการตอบดิฉันว่า ชอบฟังเพลงแต่ไม่ชอบร้องเพลง ใครเปิดเพลงอะไรสามารถฟังได้หมด ดิฉันจึงนำเพลงมาเปิดขณะทำกิจกรรมพับกล่องกระดาษ จากที่ดิฉันสังเกตตอนทำกิจกรรมพับกล่องกระดาษ ผู้รับบริการรู้สึกผ่อนคลายขณะฟังเพลงศิลปินที่ตนชื่นชอบ ตามหลักการของ Diversional therapy จะเน้นที่ Client-centered เป็นหลัก ดิฉันจึงนำกิจกรรมการฟังเพลงมาใช้ในการบำบัดผู้รับบริการค่ะ
การนำ Diversional activities ของดิฉันมีขั้นตอน ดังนี้
- ดิฉันจะเริ่มการทำท่าไทจิชี่กง แต่ละท่าอย่างช้าๆ และให้ผู้รับบริการทำตามดิฉันค่ะ โดยดิฉันนำท่าไทจิชี่กง มาจากคลิปวิดิโอใน Youtube ของ Shaolin Qi Gong ดิฉันจะคัดเลือกท่าที่เน้นบริหารข้อต่อบริเวณไหล่ เช่น ท่า Opening, ท่า Pressing up to the heavens, ท่า Separating heaven and Earth, ท่า Wise owl gazes backwards, ท่า Touching the toes, ท่า Stretching the body,ท่า Closing
- ดิฉันจะทำแต่ละเป็นเวลา 2 นาที ค่อยๆทำอย่างช้าๆ ขณะที่ทำท่าไทจิชี่กงจะไม่มีการเปิดเพลง เน้นไปที่การรับรู้ลมหายใจ การรับรู้การเคลื่อนไหวของร่างกาย และการผ่อนคลาย
- เมื่อจบท่า Closing ผู้บำบัดให้ผู้รับบริการนั่งพัก 5 นาที
- หลังจากพัก 5 นาที ผู้บำบัดจัดสิ่งแวดล้อม โดยเปลี่ยนสถานที่ไปบริเวณสวนหย่อม ให้ผู้รับบริการนั่งบนเก้าอี้ม้าหินอ่อนและหันหน้าไปทางสวนหย่อม นั่งในท่าที่สบาย ผู้บำบัดถามเพลงที่ผู้รับบริการชื่นชอบ ผู้บำบัดเปิดเพลงตามที่ผู้รับบริการต้องการเป็นเวลา 20 นาที เพื่อทำให้ผู้รับบริการผ่อนคลายจากการทำไทจิชี่กง
