“หมากตัวแรกในการเล่นหมากล้อม”
หลายท่านคงรู้จักและเล่นเกมหมากล้อมได้ คงทราบดีว่าหมากตัวแรกที่วางลงไป ซึ่งจะเปลี่ยนตำแหน่งไม่ได้อีกเลย มีความสำคัญที่สุด การวางหมากในอีกไม่กี่ครั้ง หากเป็นมืออาชีพเล่นด้วยกัน ก็พอจะเดาทางกันออก
หมากล้อมถือว่ามีความลุ่มลึก มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ถ้าจะเล่นกันอย่างเป็นมืออาชีพจะต้องเข้าใจกฎ กติกา รวมถึงการสะสมประสบการณ์ผ่านมา หัวใจสำคัญคือต้องมีความสามารถในการอ่านใจผู้เล่นฝ่ายตรงกันข้าม
วิชาการจัดการเชิงกลยุทธ์มีความสำคัญต่อการบริหารงาน และผมเชื่อว่าเป็นวิชาที่ยากที่สุดในการเรียนระดับปริญญาโท ทางด้านบริหารธุรกิจ ทั่วไปในหลักสูตรจะมีการเรียนการสอนเป็นวิชาสุดท้าย มี case study ให้ศึกษา หลักการในการทำแผนธุรกิจ คล้ายกับการเล่นหมากล้อม เพียงแต่การวางหมากในช่วงแรกๆ ผมมักจะเรียกว่า หมุดตรึง การกำหนดพันธกิจ (mission) จึงถือเป็นหมากตัวแรก ลำดับถัดไปก็คือ การกำหนดนโยบาย การให้คุณค่า ตลอดจนหลักการ ถือเป็นการวางหมากแบบเป็นหมุดตัวที่สอง ถัดมาจากนั้นก็คือ การกำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมาย หมุดตรึงใน 3 กลุ่มแรกเป็นหัวใจสำคัญที่สุด หากขาดความชัดเจน หรือวางโดยไม่ได้ครุ่นคิดอย่างรอบคอบ จะทำให้ในระหว่างเล่น เกิดความเสียเปรียบ มีโอกาสชนะได้ยาก จะถูกปิดล้อมโดนบีบ จนในที่สุดก็แพ้
กฎ กติกาในการเล่นหมากล้อม สำหรับในวิชาการจัดทำแผนธุรกิจ เปรียบเสมือนการรู้จักและทำความเข้าใจในเครื่องมือที่ใช้ในการวิเคราะห์ ตลอดจนหลักการหรือทฤษฎีในระดับหนึ่ง กล่าวง่ายๆ หากขาดทั้งเครื่องมือในการวิเคราะห์ และหลักการแล้ว ในระหว่างทำแผนจะเกิดความสะเปะสะปะ กลยุทธ์ที่ออกมาจะเกิดความเสี่ยง เพราะมันเลื่อนลอย
โลกในวันนี้และในวันหน้าจะไม่เหมือนเดิม การอาศัยเพียงจังหวะ โอกาส หรือใช้วิธีการแบบดั้งเดิม จะถูก disrupt อย่างแน่นอน “อะไรก็ตามที่ง่ายแต่ต้น มักจะจบลงด้วยความยาก อะไรก็ตามที่ยากแต่ต้น จะราบรื่นและง่ายเมื่อตอนจบ”
Sasorn Soratana Ph.D.
