กสศ. จะส่งหนังสือ Creativity & Critical Thinking ไปให้ นศ. ครูรัก(ษ์)ถิ่น และขอให้ผมเขียนแนะนำหนังสือต่อนักศึกษาเหล่านี้ จึงนำมาเผยแพร่ต่อ
คุณค่าของหนังสือ Creativity & Critical Thinking ต่อครูรัก(ษ์)ถิ่น
ข้อความจากผู้เขียนถึงนักศึกษาครูรักษ์ถิ่น
ดังที่นักศึกษาได้ตระหนักด้วยตนเอง จากการเข้ารับการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การสอน Active Learning โดยใช้การคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์” ระหว่างวันที่ ๓ – ๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง จังหวัดราชบุรี โดยวิทยากร Mr. Paul Collard และ Miss. Di Fisher-Naylor ว่าการเป็นครูปฐมวัยและประถมศึกษานั้น ภารกิจที่ทรงคุณค่าที่สุดคือ การจัดกิจกรรมให้ศิษย์ได้พัฒนาความสร้างสรรค์และการคิดวิเคราะห์ รวมทั้งสมรรถนะอื่นๆ
ครูยุคใหม่ ต้องมีสมรรถนะในการจัดกระบวนการเรียนรู้ ให้นักเรียนได้เรียนผ่านกิจกรรม ตามด้วยการสะท้อนคิด ที่เรียกว่า “การเรียนรู้เชิงรุก” (active learning) เพื่อให้นักเรียนได้ฝึกใช้ความรู้ในสถานการณ์จริงหรือใกล้จริง เพื่อพัฒนา “สมรรถนะ” (competency) ใส่ตัว โดยที่สมรรถนะเป็นส่วนผสม (บูรณาการ) ของ ๔ องค์ประกอบคือ คุณค่า (values), เจตคติ (attitude), ทักษะ (skills), และความรู้ (knowledge) สมรรถนะ ๒ ตัวที่นักศึกษาได้ฝึกวิธีจัดกระบวนการเรียนรู้ ระหว่างวันที่ ๓ – ๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ คือการสร้างสรรค์ (creativity) และการคิดวิเคราะห์ (critical thinking)
หนังสือ Creativity & Critical Thinking เล่มนี้ มีประโยชน์สองชั้น ชั้นแรกคือแนะนำวิธีจัดการเรียนรู้เพื่อการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์ และชั้นที่สองคือแนะนำวิธีจัดการเรียนรู้เชิงรุก ทั้งสองประการนี้มีผลเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ในบทที่ ๙ เป็นเรื่อง การจัดการเรียนรู้เชิงรุก และเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์ในอุดมศึกษา นักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่นอาจนำมาเปรียบเทียบว่า วิธีจัดการเรียนรู้ที่ตนได้รับอยู่ในขณะนี้ สอดคล้องกันไหม อาจนำไปเสนอให้อาจารย์อ่าน และร่วมกันคิดว่า น่าจะปรับวิธีการให้เป็นการเรียนรู้เชิงรุกยิ่งขึ้น และเอื้อให้เกิดสมรรถนะการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์ยิ่งขึ้นได้อย่างไร เพื่อนักศึกษาจะได้มีประสบการณ์สำหรับนำไปใช้ต่อศิษย์ของตนในอนาคต
หนังสือเล่มนี้จะช่วยบอกผู้อ่านว่า การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์ของผู้เรียนนั้น ทำได้ผ่านหลายช่องทาง และบูรณาการอยู่ได้ในทุกวิชา รวมทั้งเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ผู้เรียนได้ทั้งความสนุก ความสุข มิตรไมตรี และครูก็มีความสุข ดังที่นักศึกษาได้สัมผัสเอง ในการอบรม ระหว่างวันที่ ๓ – ๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕
การเรียนรู้เชิงรุก และการพัฒนาสมรรถนะการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์ จะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพของพลเมืองไทยในอนาคต ครูรัก(ษ์)ถิ่นที่มีสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้ดังกล่าว เท่ากับเป็นผู้ร่วมพัฒนาคุณภาพพลเมืองไทยในอนาคต
ผมขออำนวยพรให้นักศึกษาทุกคนประสบผลสำเร็จในการเรียน จบหลักสูตรออกไปทำหน้าที่ครูที่จัดการเรียนรู้เชิงรุก และเอื้อให้ศิษย์ได้พัฒนาสมรรถนะการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์ ได้เป็นครูที่ศิษย์รักและผูกพัน สมตามเจตนารมณ์ในการเข้ามาเรียนเพื่อออกไปเป็นครู และได้เจริญก้าวหน้า มีชีวิตที่มีความสุขจากการเป็น “ครูเพื่อศิษย์”
ศ. นพ. วิจารณ์ พานิช
ที่ปรึกษา คณะอนุกรรมการพัฒนาระบบการผลิตและพัฒนาครู สำหรับโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล
๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕
