บทบรรณาธิการ เรื่อง Science needs affirmative action เสนอให้หาทางลดการเหยียดเชื้อชาติ (racism) ในวงการวิทยาศาสตร์ น่าอ่านมาก เพราะเป็นการต่อสู้ระหว่างหลักการ equality กับ equity ในการคัดเลือกคนเข้าเรียนมหาวิทยาลัย เรื่องไปถึงศาลสูงอเมริกัน ที่บังเอิญตอนนี้ผู้พิพากษาเกินครึ่งเป็นอนุรักษ์นิยม ซึ่งหมายความว่า เชื่อใน หลักการเสมอภาค (equality) ในการคัดเลือกนักศึกษา ไม่เชื่อในการให้แต้มต่อเพื่อความเท่าเทียม (equity)
ท่านที่ไม่เข้าใจว่าสองคำนี้ต่างกันอย่างไร ดู ที่ (๑)
พอดีผมกำลังอ่านหนังสือ The Alignment Problem : How Can Artificial Intelligence Learn Human Values? เขียนโดย Brian Christian เพิ่งอ่านไปสี่สิบหน้า ก็ตกใจว่าความเสียเปรียบทางสังคม หรืออคติทางสังคมมันฝังลึกอยู่ใน AI platform แบบแก้ไขยากมาก หนังสือเล่มนี้ชี้ให้เห็นมิติที่ลึกมากด้านความอยุติธรรมในสังคม ท่านผู้อ่านบันทึกนี้ไม่จำเป็นต้องซื้อหนังสือก็ได้นะครับ โลกสมัยนี้มีลู่ทางเรียนรู้หลากหลาย หากท่านไม่ต้องการลงรายละเอียดมาก ฟังใน ยูทูป ก็พอจะได้สาระหลัก เช่นที่ (๒) ซึ่งแนะนำโดยตัวผู้เขียนเองเลยทีเดียว ฟังชั่วโมงเดียวได้สาระทั้งเล่ม เร็วกว่าอ่านเองหลายเท่า
ช่องว่างทางสังคมมันซับซ้อนซ่อนลึกยิ่งนัก
วิจารณ์ พานิช
๑ มี.ค. ๖๕
