สมาคมฌาปนกิจสงเคราะ์สหกรณ์สมาชิกออมทรัพย์สาธารณสุขไทย คือองค์การรวมคนเพื่อ ช่วยตนเอง และช่วยกัน (self help mutual help) ใช้วิธีการสหกรณ์ในการข่วยเหลือเกื้อกูลกัน แต่ไม่ได้ใช้ชื่อว่า "สหกรณ์"

อนึ่ง ในประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2459 - 2470 ขณะนั้นยังไม่มี พรบ. สหกรณ์ฉบับแรกขึ้นใช้ สหกรณ์ต่าง ๆ จะมีหน่วยนับเป็น "สมาคม"

จนกระทั่งเมื่อมี พรบ.สหกรณ์ฉบับแรกขึ้นถือใช้ พ.ศ. 2471 หน่วยนับของสหกรณ์จึงเปลี่ยนเป็น "สหกรณ์" มาจนถึงทุกวันนี้

https://www.gotoknow.org/posts/689644

ก่อนมีพระราชบัญญัติสหกรณ์พุทธศักราช 2471

สหกรณ์ที่ตั้งขึ้น ก็อาศัย กฎหมายที่เกี่ยวกับสมาคม

สิ่งที่ยังคงอยู่ ให้เห็น คือบัญชีของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย ในปัจจุบัน งบแสดงฐานะการเงิน เป็นรายได้มากกว่าค่าใช้จ่าย (surplus) กับค่าใช้จ่ายมากกว่ารายได้ (deficit) แบบสมาคม ครับ (ได้รับความรู้นี้มาจากการเข้าไปเป็นกรรมการสมาคมนักเรียนเก่าเตรียมอุดมศึกษาครับ )

ไม่ได้แสดงเป็นกำไร (profit) ขาดทุน (loss) แบบสหกรณ์จำกัด ที่ใช้อยู่ในปัจุบัน งบแสดงฐานะทางการเงินของสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทยที่ใช้อยู่นี้ เป็นสิ่งที่ถูกต้องตามหลักวิชาการสหกรณ์ ตามหลักการสหกรณ์สากล ที่ 3 ครับ

3rd Principle: Member Economic Participation

Members contribute equitably to, and democratically control, the capital of their co-operative. At least part of that capital is usually the common property of the co-operative. Members usually receive limited compensation, if any, on capital subscribed as a condition of membership. Members allocate surpluses for any or all of the following purposes: developing their co-operative, possibly by setting up reserves, part of which at least would be indivisible; benefiting members in proportion to their transactions with the co-operative; and supporting other activities approved by the membership.

.....Members allocate surpluses... นั้นถูกต้อง

.....Members allocate profits นั้นไม่ถูกต้อง

ความหมายของ surplus กับ profit ต่างกันมาก

พีระพงศ์ วาระเสน
นักการสหกรณ์ไทยด้วยหัวใจ💚