ธมฺมนีติ ๕๕ ปณฺฑิตฺกถา แถลงบัณฑิต

ภาษิตของพ่อ

ธมฺมนีติ ๕๕ ปณฺฑิตฺกถา แถลงบัณฑิต

ปรทารํ ชเนตฺติํว  เลฑฺฑุํว ปรสนฺตกํ
อตฺตาว สพฺพสตฺตานํ  โย ปสฺสนติ ส ปณฺฑิโต ฯ

โคลงสอง

มองเมียผู้อื่นแล้ว  คิดแม่ตนไปแคล้ว  คลาดคล้ายกันเลย

มองทรัพย์ผู้อื่นไซร้  ดุจดั่งก้อนหินไร้  ค่าสิ้นยินดี

มองสรรพสัตว์เหมาะหมั้น  ดุจดั่งตัวเองนั้น  แน่แท้นักเทียว

มองได้สามอย่างนี้  ปราชญ์บ่งระบุชี้  ว่าผู้บัณฑิตา

อธิบายศัพท์

แคล้ว : รอดไป พ้นไป

ยินดี : ชอบใจ ดีใจ

สรรพ : ทุกสิ่ง ทั้งปวง ทั้งหมด

บัณฑิตา : ผู้ทรงความรู้ ผู้มีปัญญา นักปราชญ์

ถอดความ

มองภรรยาของผู้อื่นเหมือนเป็นแม่ของตน  มองทรัพย์สินของผู้อื่นเหมือนเป็นก้อนหินไม่มีค่าควรแก่การชื่นชม  มองสัตว์ทั้งหลายเป็นเหมือนกับตนเอง  มองได้ทั้งสามประการนี้นักปราชญ์ยกย่องว่าเป็นผู้มีปัญญา

ดอกนางแย้ม

ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต