เคยไหม..รู้ทั้งรู้แต่ก็ยังอุตส่าห์รั้น ดันทุรังทำไป ด้วยความคิดว่ามีเจตนาดีต่ออาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อม แต่ลืมนึกถึงความเสียหายที่จะตามมา
ผมเคย...แต่ไม่บ่อย ส่วนใหญ่จะคิดหน้าคิดหลัง คิดก่อนทำ และคิดวนไปวนมา ๓๖๐ องศา หาข้อมูลประกอบว่าควรมิควรประการใด เพราะกลัวการเสียเงินที่ไม่ค่อยจะมีกับเสียเวลา..ซึ่งมีค่ามิใช่น้อย
ครั้งนี้ได้บทเรียน หลังจากเหนื่อยกายเหนื่อยใจมาสองวันแล้ว แต่ถ้าไม่เหนื่อย อนาคตจะอาการหนักกว่านี้ เพราะฤทธิ์เดชของมันไม่ธรรมดาเลยจริงๆ
ย้อนกลับไป ๕ ปี..ต้นไม้ใหญ่ๆ ในโรงเรียนนับ ๑๐ ต้น ส่วนใหญ่จะเป็น “ต้นหูกระจง และต้นปีบ” ผมให้คนงานพม่าขุดแล้วล้อมจากที่บ้าน ใส่รถบรรทุกไปปลูกหน้าอาคารเรียนและบริเวณเสาธง เพื่อให้ร่มเงาแก่ครูและนักเรียน ปลูกวันนั้นแล้วก็โตวันนั้นเลย วันนี้ต้นไม้ดังกล่าว เติบโตอลังการแผ่กิ่งก้านงดงาม
ผมไม่เสียดายต้นไม้ เพราะที่บ้านผมเยอะ..โรงเรียนที่มีต้นไม้มากมาย เจอต้นไม้ที่บ้านย้ายเข้าไปอีก ผมให้ย้ายขาดเลย ไม่ต้องไปช่วยราชการ โรงเรียนจึงดูร่มรื่นจนจะเป็นอุโมงค์ต้นไม้อยู่แล้ว
พอคิดได้ว่า...การปลูกต้นไม้ต้องใช้เวลา เป็นการฝึกความอดทนและรู้จักรอคอย ผมจึงเริ่มปลูกต้นเล็กๆบ้าง ตั้งใจไว้เป็นที่ระลึก มีต้นพิกุล สะเดา ขี้เหล็กและประดู่ ดูดีไม่มีปัญหา แต่ต้นหูกระจงสร้างความระทึกมิใช่น้อย
จริงๆ ก็รู้นะ ว่าเขาห้ามปลูกใกล้อาคารบ้านเรือน ก็บอกแล้วว่ารู้แต่รั้นไง เป็นห่วงกลัวอาคารห้องสมุดจะร้อน แดดจะเลียสีอาคารให้จืดจาง มีต้นไม้บังแสงบ้างก็น่าจะดี
อีกทั้งคิดว่า ๔ เมตร น่าจะห่างเพียงพอ แต่มิใช่เลย ยิ่งเติบโตก็เหมือนจะยิ่งชิดติดขอบรั้วเข้าไปทุกที เวลา ๕ ปี จากต้นเท่านิ้วโป้ง ตอนนี้กลายเป็นไม้หน้า ๕ – ๖ นิ้ว ใหญ่กว่าขาผม ๒ เท่า
แล้วไงล่ะ...อาคารห้องสมุดเริ่มแตกร้าว ไม้ดอกไม้ประดับแถวนั้นเริ่มทรุดโทรม ผมไม่ต้องสืบสวนสอบสวนใครเลย จำเลยยืนเด่นเป็นสง่าอยู่ ๓ ต้น..คาหนังคาเขา
คุยกับซอร์และเพื่อนชาวพม่า..จบที่ต้นละ ๔๐๐ บาท ช่วยขุดหูกระจง ๓ ต้นไม่ให้เสียหายแล้วล้อมดินและรากอย่างทะนุถนอมด้วย...เพื่อเคลื่อนย้ายไปลงหลุมบริเวณสนามเด็กเล่นและบ้านพักครู
ใช้เวลา ๒ วัน..ลำพังซอร์กับเพื่อนเคลื่อนย้ายไม่สำเร็จแน่ ต้องใช้ครูเกือบทั้งโรงเรียน หูกระจงจึงยอมจากลาห้องสมุดไป..สู่สถานที่ใหม่..เป็นอะไรที่ทุลักทุเลมาก
ภาพยังติดตาตรึงใจถึงภาระงานครั้งนี้..กรรมวิธีที่ซอร์จัดการล้อมต้นไม้แบบมืออาชีพ ลิดรานกิ่งก้าน จากความสูง ราว ๑๐ เมตร ตัดลำต้นทิ้งไปครึ่งนึง ตัดรากที่แข็งแรงและใหญ่โตออกไป ซึ่งเป็นส่วนที่ชอนไชทำลายบ้านใกล้เรือนเคียง โดนทำโทษซะ
สภาพหูกระจง ๓ ต้น..ในที่แห่งใหม่ มองยังไงก็รู้ว่ารอด เพราะดินยังอุ้มและชุ่มน้ำ แต่เบื้องหลังการถ่ายทำ สร้างความหนักและเหนื่อยกันหลายคน ได้บทเรียนที่สมราคา และได้ความสว่างไสวสดใสกลับคืนมา
ลืมนึกไปว่า หูกระจง ๓ ต้น บอกลาห้องสมุดสุดรัก..เป็นที่เรียบร้อยแล้วหรือยัง......?
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๑๔ ตุลาคม ๒๕๖๔
ที่บ้านลูกตัดทิ้งเลยค่ะ ต้นหูกระจง