วันอาทิตย์ที่ ๒๒ สิงหาคม ๒๕๖๔ ผมเข้าร่วมวงเสวนาออนไลน์ ล็อกดาวน์ ไม่ล็อกการเรียนรู้ จัดโดยคณะอนุกรรมการด้านการสื่อสารและการมีส่วนร่วม ของคณะกรรมการพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา โดยวันนี้พื้นที่ จ. ศรีสะเกษ มานำเสนอ นำโดยโรงเรียนต้นแบบคือ ลำปลายมาศพัฒนา เป็นช่วงเวลา ๓ ชั่วโมงที่ทรงพลังยิ่ง ทั้งด้านการเรียนรู้ และด้านสร้างแรงบันดาลใจ
ข้อเรียนรู้สำคัญยิ่งคือ ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์ของสถานที่เรียน จากเดิมคิดกันว่าหมายถึงโรงเรียนเท่านั้น เปลี่ยนเป็น อยู่ที่ไหนก็เรียนได้ เพราะมีการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ของการเรียนจากโรงเรียนเป็นฐาน สู่ นักเรียนเป็นฐาน
อีกกระบวนทัศน์หนึ่งที่เปลี่ยน คือกระบวนทัศน์ของพ่อแม่ผู้ปกครอง ที่เดิมมุ่งมอบความรับผิดชอบในการเรียนของลูกหลานให้แก่โรงเรียน ตนเองไม่เกี่ยว สถานการณ์โควิด มาบอกผู้ปกครองว่า การเรียนรู้ของลูกหลานท่านเกิดตลอดเวลา ๒๔ ชั่วโมงในทุกวัน และเกิดขึ้นในทุกสถานที่ที่เด็กมีชีวิตอยู่ ดังนั้นการเรียนรู้เกิดขึ้นที่บ้านมากกว่าที่โรงเรียน จึงต้องจัดบ้านให้เป็น “พื้นที่เรียนรู้” (learning space) แก่บุตรหลานของตน โดยพ่อแม่ผู้ปกครองทำหน้าที่ “ผู้ช่วยครู” (co-educator) หรือผู้ร่วมจัดการเรียนรู้แก่ลูกหลานของตน
กระบวนทัศน์ที่สาม ที่เปลี่ยนไป คือเรื่องกระบวนการเรียนรู้ เดิมเราคิดว่าการเรียนรู้เกิดจากการรับถ่ายทอดความรู้จากผู้อื่น บัดนี้ โควิด มาช่วยเปลี่ยนใจเรา ว่าแท้จริงแล้ว การเรียนรู้เกิดจากการปฏิบัติของตัวผู้เรียน การเรียนรู้ที่แท้จริงจึงเกิดจากการกระทำ การทำงานที่บ้านจึงเป็นสิ่งดีที่สุดสำหรับการเรียนรู้บูรณาการของนักเรียน โดยครูและผู้ปกครองต้องร่วมมือกัน สร้างพื้นที่การเรียนรู้นี้ให้ทรงพลัง
เวทีเสวนาออนไลน์ ล็อกดาวน์ ไม่ล็อกการเรียนรู้ จัดโดยคณะอนุกรรมการด้านการสื่อสารและการมีส่วนร่วม ในคณะกรรมการนโยบายพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เมื่อวันอาทิตย์ที่ ๒๒ และ ๒๙ สิงหาคม และ ๕ กันยายน ๒๕๖๔ สื่อสารการเกิดขึ้นจริงในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จังหวัดศรีศะเกษ ระยอง และสตูล ไว้อย่างน่าสนใจยิ่ง เข้าเรียนรู้จากเวทีดังกล่าวได้ที่ ๑, ๒, ๓
วิจารณ์ พานิช
๗ ก.ย. ๖๔
