หนามแหลมไม่มีใครเสี้ยม มะนาวกลมเกลี้ยงไม่มีใครกลึง

หนามแหลมไม่มีใครเสี้ยม มะนาวกลมเกลี้ยงไม่มีใครกลึง

สำนวน "หนามแหลมไม่มีใครเสี้ยม" หมายถึง คนที่มีปฏิภาณไหวพริบตามธรรมชาติโดยไม่ต้องมีใครสอน

ที่มาของสำนวน เปรียบคนที่มีสติปัญญาเฉลียวฉลาด กับหนามที่แหลมคมของต้นไม้ เช่น หนามกุหลาบ หนามทุเรียน ซึ่งแหลมเองตามธรรมชาติ สำนวนนี้มักกล่าวต่อไปว่า "หนามแหลมไม่มีใครเสี้ยม มะนาวกลมเกลี้ยงไม่มีใครกลึง"

โคลงโลกนิติอธิบายความหมายว่า

หนามผ่าใครเสี้ยมเล่า  แหลมเอง
ตาย่อมดำเหมาะเหม็ง  ใครแต้ม
ใครเขากลิ่นหอมละเวง  ในดอก บัวนา
กุลบุตรปัญญาแย้ม  ชาติแล้วแหลมเอง

ตัวอย่าง
น้องโตโต้หลานฉันตอบคำถามถูกหมดทุกข้อ ไม่ต้องให้ใครช่วย เขาเก่งของเขาเอง ประเภท หนามแหลมไม่มีใครเสี้ยม

เชาวน์ปัญญา หมายถึงความสามารถของบุคคลในการเรียนรู้ การปรับตัวต่อปัญหาอย่างเหมาะสมและความสามารถในอันที่จะทำกิจกรรมต่างๆได้อย่างมีจุดหมายและมีคุณค่าทางสังคม สามารถคิดอย่างมีเหตุผล สามารถปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างมีประสิทธิภาพ

เชาวน์ปัญญาเป็นสิ่งที่บุคคลแต่ละคนมีติดตัวมาแต่กำเนิด และพัฒนาให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้นตามระดับอายุและสิ่งแวดล้อม เชาวน์ปัญญาของแต่ละคนจะมีลักษณะสูงต่ำไม่เท่ากัน ซึ่งขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหลายอย่าง เช่น พันธุกรรม  ความสมบูรณ์ของสมองและระบบประสาท สิ่งแวดล้อม อายุ เพศ เชื้อชาติ และความผิดปกติทางสมอง

IQ (Intelligence Qoutient) คือความฉลาดทางสติปัญญาหรือความสามารถในการเรียนรู้ วิเคราะห์ทำความเข้าใจ แยกแยะ สร้างความคิดรวบยอดและจดจำข้อมูลต่างๆ ค่าไอคิวได้มาจากการตรวจวัดด้วยแบบทดสอบที่เน้นการคิด การใช้เหตุผล การเชื่อมโยง การคำนวณ คนที่มีความฉลาดทางสติปัญญามากจะยิ่งมีไอคิวสูง

สูตรการคำนวณระดับเชาวน์ปัญญาของแต่ละบุคคล มีสูตร คือ 
IQ=อายุสมอง×100 ÷ อายุจริง
โดยอายุสมองได้จากการวัดโดยใช้แบบทดสอบเชาวน์ปัญญา 

EQ (Emotional Quotient) คือภาวะการรู้จักควบคุมอารมณ์ตนเอง และการรู้จักที่จะควบคุมอารมณ์ของคนอื่นให้ได้ผลดี ความฉลาดทางอารมณ์หรืออีคิวเป็นเรื่องที่นักจิตวิทยาบอกไว้ว่ามีผลต่อความสำเร็จของคนมากกว่าสติปัญญาหรือ ไอคิว เพราะมีผลต่อพฤติกรรมของคน มีผลต่อการเข้าสังคมของคน มีผลต่อการตัดสินใจและการเรียนรู้ของคนเป็นอย่างมาก และช่วยให้ประสบความสำเร็จได้มากกว่าเรื่องของสติปัญญา 

EQ ไม่สามารถวัดออกมาเป็นคะแนนเหมือนกับ IQ เป็นแค่การประเมินเพื่อให้ผู้วัดมองเห็นความบกพร่องของความสามารถด้านอารมณ์ที่ต้องพัฒนาแก้ไขเท่านั้น

IQ กับ EQ เป็นสิ่งที่ต้องเกื้อหนุนซึ่งกันและกัน คนที่มีทั้งไอคิวและอีคิวดี จะมีโอกาสประสบความสำเร็จมากขึ้น เพราะการมีไอคิวดีจะช่วยให้ได้เรียนรู้การควบคุมการจัดการทางอารมณ์ ขณะที่การมีอีคิวดีก็ช่วยในเรื่องของการพัฒนาสติปัญญาได้อย่างเต็มที่

IQ สามารถวัดออกมาเป็นตัวเลขได้ จึงมีผู้ให้ความสำคัญกับไอคิวมาโดยตลอด เด็กที่เรียนเก่งจะมีแต่คนชื่นชม พ่อแม่ครูอาจารย์รักใคร่ ต่างจากเด็กที่เรียนปานกลางหรือเด็กที่เรียนไม่เก่ง ซึ่งมักไม่ค่อยได้รับความสนใจ หรือถูกดุว่า ทั้งๆที่เด็กเหล่านี้อาจจะมีความสามารถทางด้านอื่น เช่น ดนตรี กีฬา ศิลปะ เพียงแต่ไม่มีความถนัดเชิงวิชาการเท่านั้นเอง

ในความเป็นจริงของชีวิต คนเราต้องการทักษะและความสามารถในด้านอื่นๆอีกมากมายที่นอกเหนือไปจากการจำเก่ง การคิดเลขเก่ง หรือการเรียนเก่ง ความสามารถเหล่านี้อาจช่วยให้คนๆหนึ่งได้เรียน ได้ทำงานในสถานที่ดีๆ แต่คงไม่สามารถเป็นหลักประกันถึงชีวิตที่มีความสุขได้

ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต