เที่ยงวันที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๔ วันวิสาขบูชา วันมงคล และเป็นช่วงระทึกขวัญที่โควิด ๑๙ รอบสามยังระบาดหนักในประเทศไทย ทีมผู้อาวุโสไทยที่ร่วมกันคิดและดำเนินการ PMA Conference มา ๑๕ ปี และประสบความสำเร็จสูงยิ่ง นัดพบรับประทานอาหารเที่ยงร่วมกันที่ภัตตาคารหลินฟ้า โรงแรมสุโกศล เพื่อปรึกษาหารือกันเรื่องการส่งต่อภารกิจแกนนำผู้ดำเนินการ PMAC จาก “สามทหารเสือ” คือ นพ. สุวิทย์ วิบุลผลประเสริฐ, นพ. วิโรจน์ ตั้งเจริญเสถียร, และ ศ. ดร. ชื่นฤทัย กาญจนจิตรา ไปยังผู้นำรุ่นต่อไป
มีการรำลึกความหลัง ว่าเมื่อ ๑๕ ปีที่แล้ว รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลดำเนินการมาครบรอบ ๑๕ ปี คณะผู้อาวุโสของมูลนิธิไปรับประทานอาหารร่วมกันที่ภัตตาคารเรือนหอ พหลโยธิน ซอย ๙ (ขณะนี้เลิกกิจการแล้ว) เพื่อปรึกษากันว่าจะเฉลิมฉลองวาระครบรอบ ๑๕ ปีกันอย่างไรดี เป็นที่มาของการจัดการประชุมวิชาการรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล (Prince Mahidol Award Conference - PMAC) ทุกปีเรื่อยมาตั้งแต่ปี ๒๕๕๐
รำลึกกันว่า เมื่อ ๑๕ ปีที่แล้ว ท่านผู้อาวุโสที่เข้าร่วมประชุมด้วยคือ ศ. นพ. อารี วัลยะเสวี กับ ศ. นพ. ประเวศ วะสี สองหมอรางวัลแม็กไซไซอันทรงเกียรติ ที่ตอนนี้ อ. หมออารีนอนติดเตียง และจำใครไม่ได้เลย มาหลายปีแล้ว ส่วน อ. หมอประเวศยังแข็งแรงดี โดยเฉพาะสมองอันเลิศที่ความจำและความคิด ในวัย ๙๐ ปี ตอนนั้น ศ. นพ. ปิยะสกล สกลสัตยาทร เป็นคณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และเป็นรองประธานมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลด้วยโดยตำแหน่ง วันนี้ท่านก็มาระลึกชาติว่า ตอนนั้นไม่คิดว่า จะจัดการ PMAC ได้มีคุณภาพสูงขนาดนี้
มีการตกลงกันว่า แกนนำของการดำเนินการ PMAC รุ่นต่อไปจะเป็น “แผงใหญ่” เป็นทีมของ Global Health / Health Systems practitioners ของไทยจากหลากหลายหน่วยงาน ทั้งในกระทรวงสาธารณสุข และในหลากหลายมหาวิทยาลัย มาร่วมกันทำงาน โดย ศ. ดร. ชื่นฤทัยจะใช้เวลา ๓ ปี ในการส่งต่องานและภาวะการนำและรับผิดชอบ โดยที่แกนนำหลักจะอยู่ที่ IHPP นำโดย ดร. วลัยพร พัชรนฤมล, ดร. นพ. ทักษพล ธรรมรังสี, ดร. นพ. ระพีพงศ์ สุพรรณไชยมาตย์ สามท่านนี้สังกัด IHPP และ ดร. นพ. ยศ. ตีระวัฒนานนท์ สังกัด HITAP โดยจะย้ายสำนักงาน PMAC ไปที่ IHPP
ในที่ประชุมวันนี้ ท่านคณบดี ศ. ดร. นพ. ประสิทธิ์ วัฒนาภา ของศิริราช และท่านคณบดี ศ. นพ. ปิยะมิตร ศรีธรา ของรามาธิบดีร่วมประชุมด้วย ทางศิริราชมีชื่อผู้เข้าร่วมทีม PMAC รวม ๔ คนคือ รศ. นพ. สัมมน โฉมฉาย, รศ. พญ. วราลักษณ์ ศรีนนท์ประเสริฐ, รศ. นพ. กรภัทร มยุระสาคร, และ ดร. ภญ. พัทธรา ลีฬหวรงค์ (ซึ่งเพิ่งย้ายไปจาก HITAP) ทางรามาธิบดี มี ผศ. ดร. นพ. บวรศม ลีระพันธ์ และ ดร. สุภารี บุญมานันท์ นอกจากนั้นยังมีการเอ่ยชื่อนักสังคมศาสตร์ และอื่นๆ ที่สนใจด้าน Global Health / Health Systems ที่อยู่ในข่ายชวนมาร่วมงาน
ผมชี้ให้เห็นว่า ทีมงาน PMAC ไทย จะเป็นพื้นที่ทำงานไปเรียนรู้ไปของคนที่ต้องการสร้างตัวเป็นทั้งนักวิชาการและนักปฏิบัติด้าน Global Health / Health Systems ผ่านการทำงานเป็นทีม
มีการแนะนำว่า PMAC ใน ๑๕ ปีข้างหน้า จะต้องไม่เหมือน PMAC ในช่วง ๑๕ ปีที่ผ่านมา จะต้องจับประเด็นแห่งอนาคตมากขึ้น และมี co-host ที่เป็นองค์กรแห่งอนาคตมากขึ้น เช่น Google, องค์กรระดับประเทศ หรือกลุ่มประเทศ เพราะองค์กรในระบบสหประชาชาตินับวันจะร่วงโรย ซึ่งเป็นหน้าที่ของผู้นำรุ่นใหม่จะเข้ามาดำเนินการ
มีการเอ่ยว่า ผมเป็นประธาน PMAC ที่ทำหน้าที่ได้ดีเยี่ยม คือให้อิสระทีมสามทหารเสือดำเนินการอย่างเต็มที่ ไม่เข้าไปวุ่นวายกับขั้นตอนต่างๆ โดยผมมีปณิธานว่า ในสภาพที่งานมีการสร้างสรรค์และได้ผลดีเช่นนั้น ผมเพียงทำหน้าที่คอยจับประเด็นคุณค่าของสิ่งที่ผุดบังเกิดขึ้น คือทำหน้าที่ประธานผู้มุ่งเสพเอ็นดอร์ฟิน หาความสุข จากผลสำเร็จที่เกิดขึ้น น้องๆ เขาพอใจประธานที่ไม่ค่อยรู้เรื่องอย่างผม
มีการพูดกันว่า ประธานก็ต้องเตรียมเปลี่ยนคนด้วย
วิจารณ์ พานิช
๒๖ พ.ค. ๖๔
