พูดจาภาษาคนนอกราชการ
“ความดีกับความชอบ”
ดร. ถวิล อรัญเวศ
ความดีกับความชอบต้องคู่กันเสมอ ทำดี ทำเก่ง
เคร่งวินัย เอาใจใส่ต่องานที่ทำ จะเป็นเสน่ห์
ให้ผู้บังคับบัญชาเห็นคุณงามความดีของเรา
แต่ก็เคยได้ฟังข้อคิดจากผู้ใหญ่หลาย ๆ ท่านเกี่ยวกับการทำความดีที่จะส่งผลให้ประสบความสำเร็จเร็วไวนอกจากจะตั้งใจทำดีจนสุดความสามารถแล้ว ยังต้องถูกกาลเวลา สถานที่และบุคคลด้วย นอกจากนี้แล้วก็ยังมี
ปัจจัยอีกหลาย ๆ ด้านที่จะต้องนำมาพิจารณา เพราะมนุษย์เรายังมีอะไรหลาย ๆ อย่างที่จะปฏิเสธไม่ได้ว่าสิ่งเหล่านี้ ยังมีอำนาจแฝงอยู่ แม้จะไม่ทุกคน แต่ก็น่าจะเป็นส่วนใหญ่ เช่น
-
1. สายโลหิต
ความเป็นญาติสายโลหิต อาจจะมีส่วนที่จะดึงฉุดให้เจริญก้าว
หน้าได้ มาจากสกุลไหน พ่อแม่พี่น้องเป็นใคร เป็นญาติโก
โหติกาใคร เป็นต้น
- 2. มิตรข้างเคียง
มิตรบริวารก็มีส่วนที่จะช่วยผลักดันให้ประสบผลสำเร็จได้
ดังคำว่า “ผู้ใหญ่ดึง ผู้น้อยดัน คนแสมอกัน
คอยประคับประครอง” คงปฏิเสธไม่ได้ ดังคำที่ว่า
“นกไม่ขน คนไม่มีบริวารขึ้นสู่ที่สูงได้ยาก” หรือ “ดวง”
(เด็กใคร วิ่งไหม และเงินมีไหมสำหรับตำแหน่งที่ต้องการ)
- 3. ส่งเสบียงหลังบ้าน
มีของฝากติดไม้ติดมือไปบ้าง ก็เป็นแรงใจใน
การผูกจิตผูกใจให้โอนอวยไปได้เช่นกัน
- 4. เชิญเปิดงานเป็นประธานบ่อย ๆ
คล้ายๆ กับเป็นการแสดงความภักดี
หรือให้เกียรตินายเชิญไปเยี่ยมเยียน พบปะทานข้าว
กินกาแฟตามโอกาสอันควร
- 5. คอยประจบสอพลอ
ได้ครับท่าน ดีครับนาย สนองนโยบายไม่ให้ขาด - 6. ล่อไข่แดง
ยอมเอาตัวเข้าแลก ทั้งแรงกาย แรงใจ - 7. แรงวิชา
มีเส้นสายดี ผู้หลักผู้ใหญ่คอยสนับสนุน เชิญเป็นคณะทำงาน
ในกรมจะได้เป็นที่รู้จักของผู้หลักผู้ใหญ่กันมากขึ้น
-
8. อาสาทุกเรื่อง
การมีจิตอาสานายนี้แหละ น่าจะเป็นการกระทำเชิงบวก
และจะทำให้หน้าที่การงานเจริญก้าวหน้าเร็วไว ไม่ต้องรอสั่งการ ต้องเสนอแนวคิดดี ๆ ให้นายเห็นวิสัยทัศน์ของเราหรือกึ๋นของเรานั้นเอง
ที่กล่าวมาเป็นทั่งแง่คิดเชิงบวกและเชิงลบ ต้องพิจารณาคัดเลือกว่าอันไหนจะเหมาะกับเรา ถ้าอันไหนไม่ถูกจริต ก็ไม่ต้องต้องนำมาปฏิบัติ ทำเท่าที่เราชอบ และตรงจริตของเรา ก็คงจะประสบความเจริญก้าวหน้าได้เช่นกัน เพราะคนที่มีความยุติธรรมในโลกนี้ก็พอมีอยู่ ไม่ต้องกลัว ขอให้เราทำดี ทำชอบทำเก่ง เคร่งวินัย และเอาใจใส่ต่องานที่ทำ ท่านจะประสบความสำเร็จแน่นอน
ท้ายสุดขอฝากข้อคิดสำหรับผู้บริหาร และผู้เป็นหัวหน้าหรือมีส่วนใน
การที่จะพิจารณาบำเหน็จความชอบให้ผู้ใต้บังคับบัญชา ได้ใช้หลักธรรม เช่น
พรหมวิหาร 4 เมตตา ความรักปรารถนาจะให้เป็นสุข กรุณา ความสงสาร
คิดจะช่วยเหลือให้พ้นทุกข์ มุทิตา พลอยยินดี เมื่อลูกน้องหรือคนในหน่วยงานได้ดีประสบความสำเร็จ และอุเบกขา วางตัวเป็นกลาง ไม่เข้าข้างฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดอันจะทำให้เสียความยุติธรรม
เป็นผู้ใหญ่ ที่ดี ต้องมีหลัก มิใช่รัก หลงใหล คนใกล้ชิด
ต้องเป็นมิตร ทุกคน ควรเมตตา มิใช่ว่า ใครนินทา สิ้นใยดี
-------------
