การเดินเข้าไปหาเพื่อย้างก้าวและเหยียบย่ำธรรมชาติ หรือเราจะทำบ้านของเราสมบูรณ์พร้อมด้วยระบบนิเวศน์แล้วให้ธรรมชาติเดินกลับเข้ามาสู่ชีวิต...
วันนี้แม่ของข้าพเจ้าออกไปนั่งอยู่บริเวณชิงช้าหน้าบ้านแล้วบอกข้าพเจ้าว่ากำลังนั่งดูนกเงือกชนิดเล็ก (นกแก๊ก) เกาะอยู่บนต้นไม้สิบกว่าตัว ตอนแรกข้าพเจ้าฟังแล้วก็เฉย ๆ เพราะเห็นอยู่เป็นประจำ แต่แม่ของข้าพเจ้าบอกว่า ใช้โทรศัพท์มือถือถ่ายไม่ได้เลย ระหว่างนั้นนกเงือกก็ค่อย ๆ บินข้ามสระน้ำไปเรื่อย ๆ ทีละตัวสองตัว ข้าพเจ้าจึงรีบเข้าไปหยิบกล้องถ่ายภาพและทันที่จะได้สัมผัสกับวิถีทางธรรมชาติผ่านเลนส์ที่มีอยู่ในมือ...
เมื่อสมัยต้นหลายปีก่อนที่ข้าพเจ้ามาอยู่ที่นี่ ข้าพเจ้าเห็นนกบินมาเกาะที่ต้นไม้เพื่อกินลูกไทร ข้าพเจ้าพยายามจะแอบย่อง ๆ เข้าไปเพื่อถ่ายรูป แต่สัญชาตญาณของนกตามธรรมชาตินั้นค่อนข้างระแวงภัย เรากระดิกตัวแม้เพียงนิดเดียว นกก็บินหนีหายไปจนเราไม่ทันกดชัตเตอร์
เมื่อวานนี้ข้าพเจ้าได้เขียนบันทึกเกี่ยวกับ Ecotourism Part I ที่ว่าด้วยเรื่องของ WASTE ตามหลักพุทธเศรษฐศาสตร์ตามที่ได้ร่ำเรียนมาจากท่าน ศ.ดร.อภิชัย พันธเสน
สิ่งที่ข้าพเจ้าได้เรียนรู้จักนกตัวน้อย ๆ คือ เมื่อใดที่เราย่างก้าวเข้าไป แม้แต่เพียงแค่คิดจะไปถ่ายรูป ไม่ได้ทำร้ายทำลายใคร แต่กระนั้น ก็เกิดผลเสียขึ้นกับสิ่งที่เราไปกระทบนั้น...
นกทั้งหลายกำลังกินผลของไม้สุกอยู่แบบปกติสุข แต่เราเพียงต้องการได้รูปเพื่อสนองความอยากความต้องการของตนเอง จนทำให้เราเข้าไปทำลายระบบนิเวศแห่งความสุขของนกตัวนั้น
นกตัวแล้วตัวเล่าบินหนีไปครั้นเมื่อมือของข้าพเจ้าขยับกล้องเพื่อหามุมกดชัตเตอร์ ทุก ๆ ครั้งที่หนีไปนั้นคือ WASTE ที่กดขึ้นทางจิตใจทั้งเราและเขา
ของเราก็คือ "เสียดาย" โอกาสที่จะได้ภาพงาม ๆ
ของเราก็คือ "เสีย" โอกาสที่จะได้ทานอาหารที่สงบสุข
นกเขาเพียงต้องการปัจจัย ๔ เพื่อดำรงชีวิต แต่เราล่ะ ต้องการสิ่งใด ความต้องการของเรานั้นไซร้ต้องการเพียงเพื่อสนองกิเลส ตัณหา และอวิชชา...
ดังนั้นช่วงหลัง ๆ ข้าพเจ้าก็จะอยู่เฉย ๆ แล้วทำตัวเองไม่ให้เป็นสิ่งแปลกปลอมของธรรมชาติ เพียงแต่เราทำตนเองให้พร้อม... พร้อมด้วยระบบนิเวศของธรรมชาติทั้งภายนอกและภายใน
เมื่อก่อนข้าพเจ้าเคยนำเสนอความคิด (โง่ๆ) ของตัวเองว่า "ที่นี่น่าจะปลูกต้นปาล์มเพื่อความสวยงามนะครับ" แต่ท่านผู้รู้ผู้มีปัญญา ท่านเมตตาตอบว่า "สู้ต้นไทรไม่ได้หรอก..!"
ข้าพเจ้าเก็บความสงสัยนั้นมาเป็นเวลานับสิบปี แล้ววันนี้ข้าพเจ้าก็ได้เห็นผลในเชิงประจักษ์
ต้นปาล์มสวย ๆ แพง ๆ เหล่านั้น ก็ทำได้เพื่อสนองกิเลสของเรา ว่าเรามีต้นไม้สวย ต้นไม้หรู ต้นไม้แพง ๆ ... ใครว่าสวย ใครว่าหรู ใครว่าแพงล่ะ เพราะแท้ที่จริงเราปรุงแต่งขึ้นมาเองทั้งนั้น
ยกตัวอย่าง... อย่างรถหรู ๆ เรามีไว้ทำไม..? เวลาขับไปเราต้องมองไปข้าง ๆ ว่าคนนั้นคนนี้จะสนใจรถเรารึเปล่า รถเราแพงนะ รุ่นใหม่ล่าสุดนะ ฉันรวยนะ ก็เปรียบเสมือนต้นไม้ที่เราคิดว่าสวย ว่าหรู ดูแล้วไฮโซ แต่นั่นก็เป็นการตอบสนองกิเลสของเราเอง "สู้ต้นไทรไม่ได้หรอก..."
นกเงือก... เป็นนกชนิดหนึ่งที่หาดูได้ยากตามธรรมชาติ บางคนต้องเดินทางไกลหลายร้อยกิโล เพื่อที่จะได้พบเห็นตัวเป็น ๆ
แต่ที่นี่... แค่เรานั่งอยู่หน้าบ้าน นกเงือกก็บินมาเกาะกิ่งไม้หน้าบ้านให้เราได้เห็นแล้ว
ดังนี้เอง WASTE หรือของเสียทางระบบเศรษฐกิจตามหลักของพุทธเศรษฐศาสตร์นั้นจึงเกิดขึ้นกับทุก ๆ สิ่ง ไม่เว้นแม้แต่การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ (Ecotourism) หากเราไม่เข้าใจ เรานี้เองจะเป็นผู้ที่ทำร้ายและทำลายธรรมชาติอย่างเอนกอนันต์ แต่ถ้าเราเข้าใจ เรามีความเห็นถูกต้อง เข้าใจถูกต้อง การปฏิบัติของเราก็จะถูกต้อง เรานี้เองเช่นเดียวกัน ก็จะสร้างคุณประโยชน์อย่างเอนกอนันต์ให้แก่ธรรมชาติอย่างยั่งยืน...
