ฝากการเลือกตั้ง อบจ. ครั้งนี้ไว้ด้วย

ฝากการเลือกตั้ง อบจ. ครั้งนี้ไว้ด้วย

27 พฤศจิกายน 2563

: ทีมงานหญ้าแห้งปากคอก(ท้องถิ่น) [1]   

โรงเรียนแห่งประชาธิปไตยคือท้องถิ่น

(1) ประชาธิปไตยแบบมีตัวแทน “โดยการเลือกตั้ง” (Representative by Election) [2] มีการลอกเลียนจำลอง “ระบอบประชาธิปไตย” ลงไปถึงท้องถิ่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เป็นรูปแบบทางการเมืองที่ใกล้ชิดประชาชนมากที่สุด และถือเป็นโรงเรียนประชาธิปไตยประจำพื้นที่ของแต่ละพื้นที่ แต่ละตำบล กระจายครอบคลุมทั่วประเทศทุกพื้นที่ การเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ในวันที่ 20 ธันวาคม 2563 นี้ เสมือนเป็นการเริ่มต้นในการกลับเข้าสู่สภาวะปกติของการปกครองส่วนท้องถิ่น

(2) อย่างไรก็ตาม สิ่งหนึ่งที่น่ากังวลคือ โครงสร้างทางการเมืองและค่านิยมทางสังคมที่ล้มเหลว การขาดจริยธรรมทางการเมือง มิได้เป็นเพียงปัจจัยที่ก่อให้เกิด “การทุจริตการเลือกตั้ง” เท่านั้น แต่สิ่งดังกล่าวจะส่งผลระยะยาวและเป็นปัจจัยก่อให้เกิดการทุจริตคอร์รัปชั่นใน อปท.ต่อไป

(3) การเลือกตั้ง อปท. ในแต่ละครั้ง เป็นบทพิสูจน์คำสบประมาทของใครในสังคม รวมถึงนักวิชาการหลายคนด้วย ที่สบประมาทคนชนบทว่า “1 คน 1 เสียง ยังสามารถใช้ได้กับเมืองไทย” ความเชื่อประชาธิปไตยแบบไทยๆ ว่าคนในชนบทเป็นประเภท “เงินไม่มา กาไม่เป็น” [3] “เสียงของคนในชนบทไม่มีคุณภาพ เป็นเสียงของผู้ด้อยการศึกษา” หรือ “เสียงชนบทเกิดจากการซื้อเสียง” ดังชาวบ้านพูดกันว่า “ใบแดงร่วง ใบม่วงเอา ใบเทาโทน” [4]

(4) ปัจจุบันปฏิเสธไม่ได้ว่า คำกล่าวข้างต้นอาจเป็นเพียงคำกล่าวของผู้ที่มิได้คลุกคลีอยู่กับชาวชนบทอย่างแท้จริง เพราะหากได้คลุกคลีอยู่กับชุมชนจนกระทั่งเกิดความไว้วางใจซึ่งกันและกันแล้ว จะทราบดีว่า แม้ชาวบ้านจะรับเงินของผู้สมัครคนนั้น แต่ก็มิได้หมายความว่า ชาวบ้านจะลงคะแนนเสียงให้ “คนแจกเงิน” แต่อย่างใด บางครั้งปัญหาเหล่านี้ก็ทำให้บรรดาเหล่าหัวคะแนนถูกเพ่งเล็งว่า เงินดังกล่าวถึงมือชาวบ้านหรือไม่ แท้จริงแล้วมันคือ “เสียงสัญญาณของการรู้ทันเกมการเมือง” ของเหล่าประชาชนในท้องถิ่นด้วย เพราะหากมีการลงทุนย่อมต้องมีการถอนทุนคืน แสวงหากำไรเอาเปรียบ กอบโกย มีประโยชน์ทับซ้อนในทุกรูปแบบ เพื่อ “ตุน” ไว้ใช้เป็นทุนในการเลือกตั้งครั้งต่อๆ ไป

ตำนานการซื้อสิทธิเสียงขายเสียง ( Vote Buying)

(1) การเลือกตั้งไม่ว่าในระดับใดในแต่ละครั้ง ทั้งการเลือกตั้งกรณีครบวาระ หรือ การเลือกตั้งซ่อม จะปรากฏปัญหา “การซื้อสิทธิเสียงขายเสียง” [5] อยู่เป็นประจำ ไม่ว่าจะมีการจับได้ไล่ทันหรือไม่ ด้วยการซื้อเสียงปัจจุบันมิได้กระทำกันอย่างท้าทายกฎหมายเหมือนดังเช่นแต่ก่อน ที่มีการจ่ายเงินสดรับเงินสดกันโจ้งๆ หรือแม้กระทั่งการยึดบัตรประชาชนไว้เป็นประกัน บางครั้งก็มาในรูปแบบของคำมั่นสัญญาว่าจะทำงดเว้นการกระทำเพื่อให้ประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่งภายหลังเข้ารับตำแหน่ง การแจกจ่าย บริจาคเครื่องอุปโภค บริโภคในชีวิตประจำวัน เรียกได้ว่า มีรูปแบบที่หลากหลายจนไม่อาจจะเขียนกฎหมายใดมาครอบคลุมการกระทำเหล่านี้ได้ครบถ้วน

(2) บรรดาหัวคะแนนต่างไม่พ้นผู้มีบทบาทในชุมชนนั้น อาทิ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ที่มีมาใหม่ก็คือ “อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน” [6] หรือที่เรียกกันติดปากว่า “อสม.” ที่มีกันทุกหมู่บ้านชุมชน เฉลี่ยประมาณ 10-12 ครอบครัวต่อ อสม. 1 คน จึงเชื่อกันว่า อสม. จะรู้ชุมชนและมีอิทธิพลชักจูงในฐานะ “หัวคะแนน” ได้ดีกว่า “กำนันผู้ใหญ่บ้านฯ” เสียอีก แม้จะมีการตีความตอบข้อหารือของ กกต. แล้วว่า อสม.ช่วยหาเสียงได้ เพราะ อสม.ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ของรัฐ เพียงแต่ อสม.รับค่าตอบแทนรายเดือนจาก อบจ.เท่านั้น แต่ในการต่อสู้ทางการเมืองในข้อกฎหมายยังคงเป็นประเด็น

(3) อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจก็คือ อบจ. ที่เป็นฐานเสียงการเมืองขนาดใหญ่ในระดับจังหวัด การแบ่งพรรคพวกฝักฝ่ายในสังคมของ อปท.เอง ทั้งบรรดาเหล่าข้าราชการพนักงานส่วนท้องถิ่นฝ่ายนายกเก่า - นายกใหม่ จะเริ่มแบ่งฝ่ายกันชัดเจนขึ้น แม้จะมีกฎหมาย ระเบียบ หรือแม้แต่มาตรการลงโทษวินัยของพนักงานส่วนท้องถิ่นกำหนดให้วางตัวเป็นกลางทางการเมือง ห้ามสนับสนุนหรือช่วยเหลือผู้สมัครรับเลือกตั้งไม่ว่าในทางใดๆ [7] แต่ในความเป็นจริงเป็นที่ยอมรับกันว่า การควบคุมดังกล่าวเป็นไปยาก ตามข้อกำหนดห้าม ข้าราชการการเมือง ส.ส. ส.ว. ผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือเจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ (รวมกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน) ไม่สามารถหาเสียงช่วยผู้สมัครรับเลือกตั้ง นายกและสมาชิกสภา อบจ. ได้  [8] มีข้อวิตกในปัญหาที่จะขอยกตัวอย่างกันว่า “หากตัวนายก อปท.(เช่น นายกเทศมนตรี นายก อบต.) เป็นหัวคะแนนเสียเอง หรือมีส่วนได้เสียกับผู้สมัครฯ จะทำให้ จนท.อปท.ลำบากใจในการวางตัว หรือในการปฏิบัติหน้าที่มาก” เช่น การแสวงประโยชน์จากการใช้รถหลวงในการวิ่งรอกช่วยหาเสียงเลือกตั้งฯ [9] หรือ การกำหนดสถานที่ปิดประกาศป้ายโฆษณาหาเสียง ตาม พรบ.รักษาความสะอาดฯ [10] หรือ การเบิกจ่ายงบประมาณเพื่อการเลือกตั้งในกรณีจำเป็นอื่นใด การจ่ายค่าอาหารเลี้ยงบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการสมัครรับเลือกตั้ง รวมข้าราชการระดับสูงและข้าราชการอื่นที่มาในงานการรับสมัครเลือกตั้งวันแรก ฯลฯ เป็นต้น ยังเป็นอำนาจของนายก อปท. ในพื้นที่นั้น ๆ โดยเฉพาะในเขตอำเภอ เป็นต้น

(4) พนักงานส่วนท้องถิ่นก็คือประชาชนที่มีสิทธิเสรีภาพดังเช่นประชาชนคนไทยทั่วไปที่มีสิทธิลงคะแนน การให้กำลังใจ การวิพากษ์วิจารณ์การแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ยังคงเป็นปัญหาทางปฏิบัติว่า การกระทำดังกล่าวในระดับใดจึงจะเป็นการกระทำผิด หรือเป็นเพียง “การใช้สิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญเช่นเดียวกับประชาชนทั่วไป” หรือ เป็น “การเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองอันเป็นความผิดวินัยของพนักงานส่วนท้องถิ่น” [11] เพราะยังมิได้มีมาตรฐานใดที่สามารถกำหนดไว้โดยชัดเจนว่า พฤติการณ์เพียงใดจึงเป็นพฤติการณ์ที่ถึงขนาดเป็นความผิดวินัย แม้มติคณะรัฐมนตรี (ครม.) [12] เมื่อหลายสิบปีก่อนจะได้วางแนวทางไว้เพียงใดก็ตาม แต่โลกปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไปมาก โดยเฉพาะ “โลกโซเซียล” (Social Network) ท่ามกลางสังคมที่ผันผวนเปลี่ยนแปลง (Disruptive) รวดเร็วมาก ตามแทบไม่ทัน อาทิเช่น กรณีพรรคการเมืองกลับหาเสียงช่วยผู้สมัคร อบจ.ได้ แต่ ส.ส. ส.ว. ช่วยผู้สมัครฯไม่ได้ [13] กดไลค์เชียร์ในโซเซียลก็มีปัญหาทำไม่ได้ [14] หรือ ป้ายโครงการหาเสียงป้ายเก่าป้ายเดิมในลักษณะหาเสียงที่ทำไว้ก่อนการคิดค่าใช้จ่ายของผู้สมัคร อบจ. ณ วันที่ 27 ตุลาคม 2563 ก็ต้องนำมาคิดรวม [15]

(5) มีข้อสังเกตว่า กฎหมายเลือกตั้งท้องถิ่นใหม่หลายมาตราอาจไม่สามารถปฏิบัติใช้บังคับได้ แม้จะให้อำนาจ กกต.มาก และบทลงโทษรุนแรงมาก ประกอบการมีรางวัลล่อใจ “สินบนนำจับ” [16] ทุจริตเลือกตั้งที่แสนแพง นี่เป็นสาเหตุทำให้ผู้สมัคร ไม่ต้องหาเสียง แต่จ้องจับผิดคนอื่นดีกว่า แต่ประชาชนรอรับตังค์เหมือนเดิม กระแสการฟ้องร้อง ร้องเรียนกันอาจมีมากขึ้น

การซื้อเสียงวันนี้สร้างปัญหาวันหน้า

(1) ไม่ว่าเป็นปัญหาการซื้อเสียงขายเสียงจะนำไปสู่ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่นใน อปท.ในระยะยาวในการถอนทุนคืน กอบโกยเพื่อลงทุนในอนาคต หรือเพื่ออื่นใดก็ตามที่ผิดหลักการประชาธิปไตย และสำนึกรับผิดชอบต่อสังคม การเกิด “ปัญหาระบบอุปถัมภ์จากการให้คำมั่นสัญญา” ว่าจะให้ภายหลังจากการได้รับตำแหน่ง หากมิใช่การสร้างระบบสาธารณูปโภคต่างๆ

(2) ที่พบเห็นบ่อยขอยกตัวอย่างคือ “การเปิดกรอบพนักงานจ้างลูกจ้างต่างๆ ใน อปท. เพื่อรับสมัครบุคคลที่ได้ตกลงกันไว้ให้มาปฏิบัติงานที่ อปท.นั้นๆ จึงส่งผลให้มีการเปิดกรอบพนักงานจ้างและลูกจ้างเหมา และจ้างงานดังกล่าวที่ไม่จำเป็นไว้เป็นจำนวนมาก ในหลายครั้งหลายกรณีระบบเส้นสายเหล่านี้ทำให้หน่วยงานขาดโอกาสได้บุคคลที่มีความรู้ความสามารถมาปฏิบัติหน้าที่เพื่อรับใช้ประชาชนในพื้นที่ด้วย

(3) ปัญหาตามมาก็คือ ปัญหาเด็กเส้น ทำงานเช้าชามเย็นชาม ขาดประสิทธิภาพ ไม่ได้งานเต็มที่เท่าพนักงานส่วนท้องถิ่นตำแหน่งอื่นๆ เกิดการเขม่นกันตามประสาคนถูกมองว่าเป็น “เด็กนายเด็กเส้น” ซ้ำร้ายใน อปท.บางแห่ง เกิดปัญหาเด็กนายกคนเก่ากับเด็กนายกคนใหม่ สร้างความแตกแยกในองค์กรเป็นอุปสรรคต่อการบริหารงาน และในหลายกรณีนำมาสู่การร้องเรียนที่เข้าทางฝ่ายตรวจสอบ คือ สตง. และ ปปช. หรือ ปปท. ได้

(4) ค่านิยมทางการเมืองที่มีจริยธรรม แท้จริงแล้วองค์กรสามารถสร้างได้ตลอดเวลา และสามารถสร้างปรากฏการณ์การเมืองใหม่ได้ในทุกครั้งที่มีการเลือกตั้ง แต่พึงตระหนักว่า ทุกตำนานมีจุดเริ่มต้นเสมอ การนิ่งเฉยย่อมไม่ต่างจากยอมรับ และการยอมรับการทุจริตในวันนี้ เป็นการสร้างบรรทัดฐานทางสังคมที่ผิดๆ ต่ออนาคต ยิ่งมีการการทุจริตในระดับสูงมากเพียงใด ย่อมสะท้อนและแพร่กระจายการทุจริตคอร์รัปชั่นในระดับต่ำกว่าได้อย่างรวดเร็ว จนในที่สุดก็จะแพร่กระจายไปทั่วประเทศได้ง่าย เพราะการทุจริตคอร์รัปชั่นเมื่อแทรกซึมไปอยู่ในสังคมใดย่อมแทรกซึมเข้าสู่โครงสร้างทางสังคมนั้นได้

อิทธิพลบ้านใหญ่มีจริงหรือไม่

(1) มีปัญหาการหาเสียงท้องถิ่นด้วยอิทธิพลบารมีของ “บ้านใหญ่” [17] อีกส่วนหนึ่งต่างหาก ประสบการณ์ที่ผ่านมา อปท.หลายแห่งเป็นเช่นนั้นจริง มีข้อสังเกตว่า นายก อบจ. บ้านใหญ่ บางแห่งเจ้าของตำแหน่งเดิม ไม่ลงสมัครในครั้งนี้ เบื้องหลังเช่น เพราะ ถูก ปปช.ชี้มูล จึงถอนตัวละวางมือด้วยข้อกฎหมาย ลงสมัครไม่ได้ แต่ได้ส่งตัวแทนลง

(2) การเมืองใหญ่บ้านใหญ่ยังได้เปรียบอยู่ ปิดประตูการเมืองเล็กสู้ไม่ได้ ผู้สมัครอิสระ ตายกับตาย เพราะ ไม่เป็นมืออาชีพ กฎหมายใหม่ต้องมีทีมงานผู้เชี่ยวชาญกฎหมายประกบ คนเก่าคนเดิมจึงมีโอกาสได้รับการเลือกตั้งยกแผง ไม่มีอะไรเปลี่ยน

(3) มีสิ่งที่ “นักเลือกตั้งท้องถิ่น” ต้องมีได้แก่ (1) ทุนสังคม การได้การยอมรับจากสังคมว่าเป็นคนทำประโยชน์สังคม (2) ทรัพย์สิน สำหรับทำกิจกรรมทางการเมือง และ (3) เครือข่ายตรวจสอบนอกจากรู้กฎหมายแล้วต้องรู้กระบวนการตรวจสอบการเลือกตั้งฯ ด้วย ฉะนั้น แหล่งที่มาของ “ทรัพยากรสนับสนุนทางการเมือง” (ท้องถิ่น) และ การรับรองความชอบธรรมในการเลือกตั้งฯ จึงเป็นประเด็นที่น่าคิดวิเคราะห์ยิ่ง

(4) กระแส “คนรุ่นใหม่หัวใหม่หัวก้าวหน้า” [18] จะสามารถทะลวงกำแพงบ้านใหญ่ ในเรื่องบารมีอิทธิพลต่างๆ โดยเฉพาะ “ทุนการหาเสียง” ได้เพียงใด โดยเฉพาะในเขตเมืองนั้น กระแสการโน้มน้าวด้วยการ “ซื้อสิทธิ์ขายเสียง” นั้นมิอาจใช้กับคนรุ่นใหม่ หัวใหม่ รวมนิวโหวตเตอร์ (New Voters) [19] ได้แน่นอน หากกลุ่มนี้มีจำนวนมากพวก ย่อมหมายถึง “ชัยชนะการเลือกตั้ง” ได้อย่างเห็นๆ นี่ยังไม่ได้พูดถึง “สีเสื้อสังกัด” และ “ท่อน้ำเลี้ยง” เงินสนับสนุนอื่นใด ที่อาจเป็นตัวแปรได้บ้างในเฉพาะบางพื้นที่

ฝากไว้เลย การลดปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่นใน อปท.วันนี้อยู่ในมือของท่าน (ประชาชน) แล้ว ณ ก้าวแรกที่ “เริ่มมีการเลือกตั้งท้องถิ่น”

[1] Phachern Thammasarangkoon & Watcharapron Maneenuch & Watcharin Unarine & Ong-art Saibutra, ทีมงานหญ้าแห้งปากคอก(ท้องถิ่น), สยามรัฐออนไลน์, 27 พฤศจิกายน 2563, https://siamrath.co.th/n/200087

[2] ประชาธิปไตยแบบตัวแทน ( representative government) เพราะรัฐบาลที่ได้รับการเลือกคือ รัฐบาลแบบตัวแทนของเสียงข้างมาก (representative government by means of voting of the majority people)

ดู ทวิตรา เจรจา ( Tawitra Jerajar), รัฐบาลที่เป็นตัวแทนนั้นเป็นรัฐบาลประชาธิปไตยหรือไม่ ?, ภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ในวารสารการบริหารปกครอง สาขารัฐประศาสนศาสตร์  คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (2014): กรกฎาคม-ธันวาคม 2557, https://so01.tci-thaijo.org/index.php/gjournal-ksu/article/view/89002

[3] รศ.ดร.กมลชัย รัตนสกาววงศ์ , เงินไม่มา กาไม่เป็น, ในฐานข้อมูลการเมืองการปกครองสถาบันพระปกเกล้า

[4] “ใบแดงร่วง ใบม่วงเอา ใบเทาโทน” เป็นคำพูดที่ชาวบ้านท่องกัน หมายความว่า แจกเงิน 100 บาทร่วง(สอบตก) 500 บาทเอา 1000 บาทโทน คือมีเพียง 1 (เบอร์เดียว)เท่านั้น

[5] แยกได้สองคำคือ “การซื้อสิทธิ์เสียง” กับคำว่า “การขายเสียง” ซึ่งตามกฎหมายเลือกตั้งไทยนั้น มีความผิดทั้งผู้ซื้อและผู้ขาย ดูมาตรา 54 มาตรา 65 (1) (2) ประกอบมาตรา 92 มาตรา 126 วรรคท้าย แห่ง พรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562   

[6] อสม. เป็นบุคคลากรทางด้านสาธารณสุข ถือกำเนิดมาตั้งแต่ช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 4 พ.ศ. 2520-2524 เป็นต้นมา แต่เดิมเรียกว่า “ผู้สื่อข่าวสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน” หรือ เรียกย่อว่า “ผสส.” ซึ่งมีการพัฒนามาเป็น “อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน” หรือ เรียกย่อว่า “อสม.” มีการทดลองเริ่มใช้กันที่จังหวัดนครราชสีมา 

ประเด็นข้อกังขา “การช่วยหาเสียงและการปฏิบัติหน้าที่ของ อสม.” ตามมาตรา 65 (1) (2) น่าคิดสงสัยในข้อเท็จจริงของแต่ละพื้นที่

(1) อสม.ได้ขอรับเงินอุดหนุนจาก อบจ. จาก นายก อบจ. เมื่อดำรงตำแหน่งใน อบจ. การไปช่วยหาเสียงเป็นเรื่องการตอบแทน สนับสนุนที่เคยได้เงินอุดหนุนจาก นายก อบจ. หรือไม่

(2) อสม. มีฐานะเป็นประชาชนและส่วนหนึ่ง เป็น จนท. ของรัฐในการปฏิบัติหน้าที่ด้านสาธารณสุข

(3) อสม.ได้รับค่าตอบแทนจาก อปท. โดยจ่ายผ่าน สาธารณสุขจังหวัดให้แก่ อบจ.ซึ่งเป็นเงินงบประมาณแผ่นดิน

(4) อสม.ไปในนามบุคคลธรรมดา หรือสามารถเอาตำแหน่ง อสม. วางไว้ที่บ้านแล้วออกไปช่วยหาเสียงได้

(5) การไปช่วยมีการสัญญาในเรื่องตัวเงินงบประมาณที่จะสนับสนุนเป็นการเฉพาะ นอกจากค่าจ้างหรือไม่ เป็นเรื่องต่างตอบแทนหรือไม่

อย่างไรก็ตาม มติที่ประชุม คณะกรรมการกระจายอำนาจสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ครั้งที่ 3/2563 เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2563 เห็นชอบ ตามที่คณะทำงานเสนอ ให้เปลี่ยนหน่วยรับงบประมาณเงินสนับสนุนค่าดำเนินงานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จาก อบจ.เป็น กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2565 เป็นต้นไป

& อสม.ช่วยหาเสียงเลือกตั้ง นายก อบจ., สมาชิกสภาฯ ได้หรือไม่, 10 พฤศจิกายน 2563,  https://www.youtube.com/watch?v=2IC-2Le_sgE&feature=youtu.be

& กกต. ตอบข้อหารือ กกต.ประจำจังหวัดปราจีนบุรี เรื่อง การช่วยหาเสียงของ อสม. ตามหนังสือที่ ลต 0019/11374 ลงวันที่ 25 พฤศจิกายน 2563

[7] ดู มาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ.2562 ข้อ 15 และข้อ 18 ของระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วยวิธีการหาเสียงและลักษณะต้องห้ามในการหาเสียงเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ.2562

หลายฝ่ายคาดการณ์ว่า “มาตรา 34” จะเป็นหนึ่งใน “ข้อร้องเรียน” ที่นักการเมืองท้องถิ่นและระดับชาติเตรียมเก็บหลักฐานไว้ยื่นร้องเรียนกับ กกต.เพื่อรอสอยฝ่ายตรงข้าม

[8] กกต.ฟันธง ขรก.การเมือง ส.ส. ส.ว. ผู้บริหารท้องถิ่น ช่วยหาเสียงเลือกตั้ง อบจ.ไม่ได้ , มติชน, 3 พฤศจิกายน 2563, https://www.matichon.co.th/politics/news_2425333

ดู มาตรา 34 " ในกรณีปรากฏข้อเท็จจริงว่า ข้าราชการการเมือง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมาชิกวุฒิสภา ผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่นหรือเจ้าหน้าที่อื่นของรัฐกระทำการใด ๆ โดยมิชอบด้วยหน้าที่และอำนาจอันเป็นการกลั่นแกล้งผู้สมัครใด หรือดำเนินการใด ๆ ที่เป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครใด ให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือกรรมการการเลือกตั้ง หรือผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด หรือคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมาย มีอำนาจสั่งให้ยุติหรือระงับการกระทำนั้นได้

ให้กรรมการการเลือกตั้งที่พบเห็นการกระทำตามวรรคหนึ่ง มีอำนาจสั่งให้ระงับการกระทำนั้นได้แล้วรายงานให้คณะกรรมการการเลือกตั้งทราบ"  

[9] ใช้รถหลวงช่วยหาเสียงเลือกตั้งท้องถิ่นได้หรือไม่ ? โดย ณัฐวุฒิ ทรงประดิษฐ์ ผอ.ป.ป.ช.ประจำจังหวัดสมุทรปราการ, 11 พฤศจิกายน 2563,  youtu.be, https://www.youtube.com/watch?v=T6iMkJaq_VU

[10] ตามความในมาตรา 10 แห่ง พรบ.รักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ.2535 ประกอบตามพรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ.2562 และระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วยวิธีการหาเสียงและลักษณะต้องห้ามในการหาเสียงเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น  พ.ศ. 2563 และ(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2563  

[11] เช่น ประกาศ ก.ท.จ. (ก.จังหวัด) เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการสอบสวน การลงโทษทางวินัย พ.ศ. 2558

ข้อ 22 พนักงานเทศบาลต้องวางตนเป็นกลางทางการเมืองในการปฏิบัติหน้าที่ราชการ และในการปฏิบัติการอื่นที่เกี่ยวข้องกับประชาชน กับจะต้องปฏิบัติตามระเบียบของทางราชการว่าด้วยมารยาททางการเมืองของข้าราชการโดยอนุโลม

& เปิดข้อห้ามปชช.-ขรก.อย่าทำผิดเลือกตั้งท้องถิ่น, nationtv.tv, 11 พฤศจิกายน 2563, https://www.nationtv.tv/main/content/378805353

[12] ระเบียบสำนักคณะรัฐมนตรีว่าด้วยมารยาททางการเมืองของข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2499 ลงวันที่ 16 มีนาคม 2499

ดู การวางตัวเป็นกลางทางการเมืองของเจ้าหน้าที่ของรัฐ โดยชำนาญ จันทร์เรือง , บทความประชาไท / ข่าว, 16 มีนาคม 2549, https://prachatai.com/journal/2006/03/7770  

[13] ไขปมร้อน 'ม.34'  'ดาบสองคม' เขย่าพรรคการเมือง, กรุงเทพธุรกิจ, 8 พฤศจิกายน 2563, https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/906712 

& กฎเหล็ก “กกต.” ตัวแปรศึก “อบจ.” ระวัง “ตกม้าตาย”, 7 พฤศจิกายน 2563, https://today.line.me/th/v2/article/KNBwWG   

& กฎเหล็กเลือกตั้ง อบจ. 2563 ห้าม ส.ส. ช่วยหาเสียง, ไกด์อุบลดอทคอม, 2 พฤศจิกายน 2563, http://www.guideubon.com/2.0/ubon-news/25638/ 

ตามบันทึกสำนักกฎหมายและคดี (ฝ่ายกฎหมาย 1) สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง พิจารณาแล้วมีความเห็น ห้าม ส.ส.ช่วยหาเสียง โดยสรุปได้  5 ประเด็นดังนี้ (1) ลงสมัครในนามพรรคได้ (2) เอารูป ส.ส. ขึ้นโปสเตอร์ คัทเอาท์ไม่ได้ (3) เอา logo พรรคขึ้นได้ (4) คนที่เป็น ส.ส. ผู้ช่วย ส.ส. ช่วยหาเสียงไม่ได้ แม้นอกเวลาราชการ (5) สมาชิกพรรคใครช่วยหาเสียง ต้องแจ้งเป็นผู้ช่วยหาเสียง ตามระเบียบ กกต.

[14] หนังสือสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ด่วนที่สุด ที่ ลต 0015/ 10234 ลงวันที่ 28 ตุลาคม 2563 ห้ามส.ส.-ส.ว.-เจ้าหน้าที่รัฐ กดไลค์-แชร์โพสต์หาเสียงเลือกตั้งท้องถิ่น, 4 พฤศจิกายน 2563  

[15] ในการคำนวณค่าใช้จ่ายในการหาเสียงของผู้สมัครสำหรับการเลือกตั้งแต่ละครั้ง (การยื่น ไม่ยื่น ยื่นเกินกำหนด ยื่นเท็จ) เช่น ค่าใช้จ่ายกระดานปิดป้ายหาเสียงของผู้สมัคร

[16] มีเงินรางวัลอยู่ 2 ประเภท คือ (1) สินบนนำจับ และ (2)รางวัลแก่ผู้ชี้เบาะแส

สินบนนำจับ ดู มาตรา 126 แห่ง พรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 มาตรา 126 วรรคสอง “ในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษผู้กระทำความผิดตามมาตรา 65 (1) หรือ (2) ให้ศาลสั่งจ่ายเงินสินบนนำจับไม่เกินกึ่งหนึ่งจากจำนวนเงินค่าปรับแก่ผู้แจ้งความนำจับ”

รางวัลแก่ผู้ชี้เบาะแส ดู ข้อ 24 (1) (2) (3) (4) แห่ง ระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้ง ว่าด้วยค่าใช้จ่ายในการแสวงหาข้อมูลข่าวสาร และการให้รางวัลแก่ผู้ชี้เบาะแสการกระทำการอันไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรมในการการเลือกตั้ง พ.ศ. 2562, ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 37 ก วันที่ 22 มีนาคม 2562 หน้า 6-14, https://www.ect.go.th/ect_th/download/article/article_20200525112347.pdf 

[17]คำว่า “บ้านใหญ่” ในความหมายนี้ก็คือ อิทธิพลบารมีของผู้กว้างขวางในพื้นที่เจ้าถิ่นที่ส่งผลต่อคะแนนของผู้สมัครรับเลือกตั้ง  

[18] พรรคการเมืองและกลุ่มการเมืองได้สนับสนุนผู้สมัครรับเลือกตั้ง อบจ. เช่น พรรคเพื่อไทย (พท.) รวม 25 จังหวัด “คณะก้าวหน้า” (Progressive Movement) หรืออดีตพรรคอนาคตใหม่ รวม 32 จังหวัด แต่พรรคพลังประชารัฐ (พปชร.) ไม่ส่งผู้สมัครด้วยเกรงผิดข้อกฎหมาย

[19] New Voters หมายถึง ผู้เลือกตั้งครั้งแรก ที่มีช่วงอายุระหว่าง 18-27 ปี เพราะประเทศไทยว่างเว้นการเลือกตั้งมานาน รวม 7-9 ปี ตั้งแต่การเลือกตั้ง ส.ส. เป็นการทั่วไปเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2554  สำหรับการเลือกตั้ง ส.ส. กรณียุบสภา เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2557 ไม่นับเพราะพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎรที่กำหนดให้เลือกตั้งครั้งนี้ไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ เพราะไม่สามารถเลือกตั้งให้แล้วเสร็จทั่วประเทศได้ภายในวันเดียวตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 มาตรา 108 วรรคสอง และต่อมามีการยึดอำนาจโดย คสช.  

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Local Administration



ความเห็น (0)