คณะสี่สหายยกเลิกการนัดรับประทานอาหารเที่ยงและคุย เพื่อปฏิบัติตามมาตรการรักษาระยะห่างทางสังคม ป้องกันโควิด ๑๙ หลังจากคุยกันครั้งสุดท้ายวันที่ ๒๓ มกราคม ๒๕๖๓ (๑) ทำให้ไม่ได้พบกันกว่า ๖ เดือน
เมื่อผ่อนคลายมาตรการป้องกันโควิด ๑๙ เนื่องจากผมทำนายว่า การระบาดรอบสองมาแน่ เราจึงรีบนัดกัน ได้วันที่ ๖ สิงหาคม ๒๕๖๓ ไปกินอาหารเที่ยงและคุยกันที่บ้าน ศ. ดร. ฉัตรทิพย์
เราได้เสพทั้งสุขปากและสุขใจ ผมได้เสพปัญญาด้วย เพราะเพื่อนทั้งสามของผมต่างก็เป็นผู้ทรงปัญญา ศ. ดร. ฉัตรทิพย์ มีหนังสือในห้องสมุดกว่าสามหมื่นเล่ม ผมแนะนำให้ทำ archive ผลงานของท่านซึ่งมีมากมาย ทั้งด้านเศรษฐศาสตร์การเมือง และเรื่องประวัติศาสตร์ชนชาติไท เราคุยกันเรื่องผลงานวิจัยเรื่องนี้ที่ท่านจะจัดการประชุมนำเสนอผลงานวิจัยที่ได้รับทุนสนับสนุนจาก สกว. ปลายปีนี้ โยงไปยังสารพัดเรื่อง ทำให้ท่านเอาหนังสือมาอวด เล่มหนึ่งคือ the vermillion bird : T’ang Image of the South โดย Edward Schafer ซึ่งเป็นเรื่องโบราณคดีของพื้นที่ภาคใต้ของจีน ผมสนใจและถ่ายรูปปกและบางส่วนของสาระข้างใน จน ศ. ฉัตรทิพย์ทนไม่ได้ เอาที่ถ่ายสำเนาไว้มาให้ ๑ เล่ม
ผมได้เรียนรู้หน้าตาท่าทางและชีวิตของคนแก่ที่มีไฟไม่สร่าง
ศ. ฉัตรทิพย์ส่งหนังสือ ตามรอยธรรมมหาอุบาสิกา เพ็ญฉาย สิโรรส ให้สหายทั้งสาม ในหนังสือมีข้อเขียนของ ศ. ฉัตรทิพย์ ถึงชีวิตวัยเด็ก ที่ตนเป็นลูกคนเดียว เมื่อคุณเพ็ญฉาย ญาติข้างแม่ที่เชียงใหม่ มาเรียนหนังสือที่กรุงเทพ และมาอยู่ที่บ้าน ตอนที่คุณเพ็ญฉายอายุ ๑๙ และ ศ. ฉัตรทิพย์อายุ ๑๑ ปี จึงสนิทกันมาก และเด็กชายฉัตรทิพย์ได้เรียนรู้จากพี่มาก ทำให้เราคุยกันถึงชีวิตในวัยเด็ก ที่สามสหายเป็นเด็กชนบทในต่างจังหวัด ที่ไม่รู้อิโหน่อิเหน่เรื่องการเรียนมหาวิทยาลัยเลย ต่างจาก ศ. ฉัตรทิพย์ ที่เป็นลูกหมอ เป็นเด็กกรุง
ศ. ดร. วิสุทธิ์ ใบไม้ บอกว่าหากตนไม่ได้เข้ามาเรียนต่อที่กรุงเทพ ตนจะเป็นช่างตัดผม น้องชายของท่านอยู่ที่บ้านนอกของสุโขทัย เป็นช่างตัดผม ศ. ดร. วิชัย บุญแสง บอกว่า หากไม่ได้เข้ามาเรียนหนังสือในกรุงเทพและอยู่ที่บ้าน จังหวัดอ่างทอง ตนคงจะเป็นช่างตัดเสื้อ
ศ. วิชัย บอกว่าพี่ชายตะเกียกตะกายมาเรียนที่กรุงเทพก่อน และแนะนำน้องชายให้มาสอบเข้าโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา มากวดวิชาที่โรงเรียนวัดปทุมวนาราม มีอาจารย์โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาเป็นผู้สอน ทำให้ได้สัมผัสว่า อาจารย์สอนเก่งเป็นอย่างไร และสอบเข้าได้ ไปเช่าบ้านร่วมกับเพื่อน อยู่ในซอยของถนนพระราม ๑ ไม่ห่างจากคลินิก แพทยาศรม ที่ผมอาศัยอยู่ชั้นบน ท่านเล่าว่า ได้ทำความรู้จักผม (เพราะตอนนั้นผมมีชื่อเสียงว่าเรียนเก่ง) และผมพาไปที่ที่อยู่ของผม ท่านตกใจมากที่ผมมีหนังสือมากมาย และหยิบเล่มหนึ่งให้ดู และถามว่ามีไหม เมื่อท่านตอบว่าไม่มี ผมก็มอบให้ เรื่องเหล่านี้ผมจำไม่ได้เลย
จาก รร. เตรียมฯ ศ. วิชัยสอบเข้าคณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ ได้ แต่เมื่อสอบสัมภาษณ์เพื่อข้ามฟากไปเรียนแพทย์ปรากฏว่าไม่ผ่าน เรื่องความสำเร็จและล้มเหลวเหล่านี้ ตอนเหตุการณ์จริง เราคงจะโสมนัสหรือโทมนัสอย่างมาก แต่เวลานี้เราเล่ากันแบบขบขัน เพราะในชีวิตจริง ความล้มเหลวหนึ่งพาไปสู่ความสำเร็จในอีกมิติหนึ่ง ศ. วิชัย ได้เป็นถึง ศ. ๑๑ (ซึ่งผมไม่ได้เป็น) และมีผลงานวิจัยดีเด่นมากมาย รวมทั้งผมได้ชวนมาทำงานบริหารงานวิจัยที่ สกว. ทำให้ท่านได้ทำงานบริหารงานวิจัยอื่นๆ ต่อมา และเวลานี้เป็นกรรมการสภามหาวิทยาลัยหลายแห่ง
ศ. ดร. วิสุทธิ์ ใบไม้ เข้ามากรุงเทพด้วยเป้าหมายจะเรียนช่างกล เพราะมีรุ่นพี่มาเรียนช่างกล เมื่อมาอยู่วัด ก็มีคนแนะว่าต้องไปเรียนกวดวิชา และให้ลองไปสอบเข้าโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา เมื่อไปสมัครก็ได้รับคำแนะนำให้สอบเข้าโรงเรียนเตรียมอุดมสามพราน ซึ่งมีหอพักให้อยู่ และตอนนั้นเรียนที่บางปู ผลการเรียนดีมาก สอบ ม. ๘ ติดบอร์ด ๕๐ คน และได้รับทุนไปเรียนปริญญาตรีถึงเอกสาขาชีววิทยา ในต่างประเทศ ศ. วิสุทธิ์ เป็น ศ. ๑๑ เป็นราชบัณฑิต เป็นเมธีวิจัยอาวุโส สกว. และบริหารโครงการ BRT ที่ สกว. เข้าหุ้นกับ ศูนย์พันธุวิศวกรรม สนับสนุน เกิดผลโด่งดัง
ที่จริงเราคุยกันสารพัดเรื่อง อย่างเมามัน เพราะอั้นมานาน ขอตัดมาเล่าว่า อาหารเที่ยงอร่อยมาก ฝีมือคุณจรรยา คู่ชีวิตของ ศ. ฉัตรทิพย์ และคุณหมอช่อทิพย์ลูกสาวช่วยทำอาหารบางอย่าง รวมทั้งบางอย่างซื้อมาจากร้านอาหารเวียดนาม ดังรูป
วิจารณ์ พานิช
๗ ส.ค. ๖๓
ดูมีความสุข มีทั้งอาหารปาก และอาหารสมองเลยนะคะอาจารย์ ทำให้ยืดอายุยืนยาวได้เลยค่ะ