ผมคิดและทำมาสิบกว่าปี เพราะมีความเชื่อว่าโรงเรียนขนาดเล็กจะอยู่รอดได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนได้ก็ด้วยแหล่งเรียนรู้และสิ่งแวดล้อมโดยรอบอาคารเรียน
เพราะจะเป็นสื่อและเครื่องมือจัดการเรียนการสอน ตลอดจนเป็นสถานที่ฝึกปรือการทำงาน เป็นฟาร์มเล็กๆที่สามารถทำให้เด็กได้สัมผัส ได้ลงมือปฏิบัติจริง มีโอกาสได้ทำงานร่วมกัน
การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน หัวใจจึงอยู่ที่การพัฒนาผู้เรียนรอบด้าน เพื่อปูพื้นฐานไปสู่งานอาชีพ มีจิตใจที่ใฝ่รู้และสู้งาน มิฉะนั้นเด็กของเราจะหนักไม่เอาเบาไม่สู้ไปตลอดกาล
โรงเรียนเล็กๆ จึงจำเป็นต้องใช้"นวัตกรรมการจัดการ" ให้เกิดการใช้พื้นที่ของโรงเรียนอย่างคุ้มค่า อย่ารอ..เพื่อให้ได้มาซึ่งห้องปฏิบัติการต่างๆ..ซึ่งมันเป็นไปมิได้เลย..ในโลกแห่งความเป็นจริง
วันนี้..ผมเริ่มปรับปรุงข้อมูลในแหล่งเรียนรู้ ว่าทำอะไรอย่างไร จากที่เคยใช้ปากกาเคมีเขียนลงในแผ่นฟิวเจอร์บอร์ด ตอนนี้เริ่มลบเลือน กำลังจะปรับเป็นแผ่นป้ายไวนิลที่คงทนถาวรกว่า
เวลาครูและนักเรียนเข้ามาใช้ จะได้ทราบความเป็นมาเป็นไป และต่อยอดบูรณาการสู่การเรียนรู้ เพื่อพัฒนาไปสู่ทักษะชีวิตต่อไป...
เริ่มจาก..โครงการบ่อปลาพาเพลิน ดำเนินการมาตั้งแต่ปีการศึกษา ๒๕๕๒ จากบ่อดินที่คลุมด้วยพลาสติก ปีการศึกษา ๒๕๕๖ ปรับปรุงให้เป็นบ่อซีเมนต์ เพื่อความสะดวกและปลอดภัย ดูแลปลาได้ง่าย จำนวนปลาดุกที่เลี้ยง ๑๐๐ ตัว โดยจะเริ่มเลี้ยงในเดือนพฤษภาคมของทุกปี
บ้านปลาดุก หรือบ่อปลาดุกแห่งที่สอง ทดลองเลี้ยงในรองซีเมนต์ขนาดใหญ่ ตั้งแต่ปีการศึกษา ๒๕๕๘ พบว่าปลาดุกเจริญเติบโตได้ตามปกติ และจะเลี้ยงครั้งละ ๕๐ ตัวต่อปีเท่านั้น..
แปลงนา...กับโครงการทำนาวันแม่เก็บเกี่ยววันพ่อ เริ่มต้นดำเนินงานในปีการศึกษา ๒๕๕๖ แบบนาดำข้าวหอมมะลิ ต้นกล้าได้รับการสนับสนุนจากผู้ปกครอง เมื่อเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว “ข้าวเปลือก”ที่ได้ส่วนหนึ่งจะต้องนำส่งคืนผู้ปกครอง..เพื่อตอบแทนน้ำใจซึ่งกันและกัน
แปลงนา.. จึงถือว่าเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณค่า มั่นคงและยั่งยืนอีกแห่งหนึ่งของโรงเรียน
โครงการเลี้ยงไก่ไข่ พันธุ์ซีพีบราวน์ เริ่มต้นโครงการ ตั้งแต่ปีการศึกษา ๒๕๕๕ โดยใช้โรงเรือนดั้งเดิมที่มีอยู่ ต่อมาในปี ๒๕๕๘ ได้ปรับปรุงเพิ่มเติมให้เป็นสัดส่วน โดยเลี้ยงไก่ไข่จำนวน ๒๐ ตัว เริ่มเลี้ยงในเดือนพฤษภาคม แต่ละรุ่นจะใช้เวลาเลี้ยงราวๆ ๒ ปีการศึกษา
โครงการแก๊สชีวภาพ สนับสนุนโครงการอาหารกลางวันโดยเทศบาลตำบลเลาขวัญ เริ่มดำเนินงานโครงการในปีการศึกษา.๒๕๖๑ กระบวนการผลิตแก๊สต้องอาศัยมูลวัวและเศษอาหาร
ห้ามใส่น้ำล้างจานที่มีน้ำยาหรือผงซักฟอก ห้ามใส่เปลือกมะนาวและมะกรูดอย่างเด็ดขาด
ข้อมูลสุดท้ายในวันนี้..คือสวนพักผ่อนหย่อนใจ..เริ่มต้นปรับปรุงสิ่งแวดล้อมด้านหลังโรงเรียน ในปี ๒๕๕๔ มุ่งเน้นไม้ยืนต้นและสมุนไพร เป็นสถานที่ที่สะอาด โล่ง โปร่งสบายตา อากาศถ่ายเท ไร้มลพิษอย่างแน่นอน นั่งพักผ่อนคลายร้อนหรือใช้เป็นมุมอ่านหนังสือก็ได้
ความต่อเนื่องของนวัตกรรมการจัดการ ไม่ใช่แค่มองเห็นความสำเร็จ แต่ผมเห็นความโปร่งใสในผลลัพธ์ด้วย...
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๓๐ สิงหาคม ๒๕๖๓
