หนังสือชุดธรรมะใกล้มือ ประจำเดือนมีนาคม ๒๕๖๓ ชื่อ สิ่งที่เรียกว่ากิเลส และวิธีทำให้สิ้นไป  (๑)ซึ่งถอดเสียงจากธรรมบรรยายแก่พระนวกะในปี ๒๕๓๓ ของท่านพุทธทาส    ที่ฟังได้ที่ (๒)     บอกวิธีมีชีวิตอยู่แบบเบาสบาย ไม่แบก ไม่ยึดติด ไม่ร้อนรน ไม่หลงวนเวียน    

พูดง่าย ทำยาก นะครับ    แต่อ่านหนังสือเล่มนี้แล้วจะเข้าใจชีวิตดียิ่งขึ้น    เป็นทฤษฎีสำหรับเอาไว้ฝึกตัวเอง 

อ่านแล้วผมสรุปให้ตัวเองว่า กิเลสมี ๓ ขั้น คือขั้นก่อเกิด ขั้นสะสม และขั้นออกฤทธิ์    ขั้นสะสม หรือเป็นสันดาน หรือเป็นความเคยชิน ภาษาพระเรียกว่าอนุสัย    ส่วนขั้นออกฤทธิ์หรือแสดงออก ภาษาพระเรียกว่าอาสวะ   

ส่วนวิธีละกิเลส (ละอนุสัย) ท่านสอนว่ามี ๒ วิธี คือ วิธีบังคับ   กับวิธีวิปัสสนาญาณ    ผมตีความว่า วิธีบังคับคือฝึก EF (Executive Functions) ให้สมองส่วน prefrontal cortex  บังคับสมองส่วน limbic      

ท่านบอกว่า เครื่องมือฆ่ากิเลสมี ๔ ตัวคือ สติ สัมปชัญญะ ปัญญา และสมาธิ    เครื่องมือที่ผมใช้อยู่ตลอดคือไม่ยึดมั่นถือมั่น   ปล่อยวาง

วิจารณ์ พานิช

๓ พ.ค. ๖๓