ไข่สามารถนำมาประกอบอาหารได้หลายชนิด ทั้งอาหารคาว อาหารหวาน อาหารว่าง มีคุณค่าทางโภชนาการสูงโดยเฉพาะสำหรับเด็กที่กำลังเจริญเติบโต ไข่มีสารอาหารหลายชนิด ไข่ขาวมีโปรตีนสูง มีกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกาย ส่วนไข่แดงก็มีสารอาหารหลายชนิด ทั้งโปรตีน ไขมัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นไขมันไม่อิ่มตัว จึงช่วยลดอัตราเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด ไข่มีวิตามินเกือบครบทุกชนิดยกเว้นวิตามินซี นอกจากนี้ยังมีแร่ธาตุสูง เช่น กรดโฟลิก ธาตุเหล็ก ช่วยป้องกันโลหิตจาง และมีคุณค่าเทียบเท่าธาตุเหล็กในเนื้อสัตว์ แต่เคี้ยวและย่อยง่ายกว่า และยังมีโคลีนซึ่งช่วยเสริมสร้างความจำ ช่วยให้เด็กมีพัฒนาการที่ดี จึงควรส่งเสริมให้เด็กรับประทานไข่ทุกวัน อย่างน้อยวันละ 1 ฟอง
วิธีการเลือกไข่ ควรเลือกไข่ที่สะอาด เพราะอาจมีเชื้อโรคปนเปื้อนมากับไข่ คือ ซาลโมเนลลา ที่ทำให้เกิดอาการปวดท้อง ท้องเสีย จากเชื้อซาลโมเนลลาที่ปนเปื้อนมากับแม่ไก่ป่วยติดเชื้อแล้วถ่ายเชื้อไปฝังในไข่แดงและเปลือกไข่มีเลือดหรือมูลไก่ปนเปื้อนขณะเก็บไข่ การเลือกไข่จึงควรเลือกฟองที่เปลือกไข่สะอาด หรือทำความสะอาดเปลือกไข่ก่อนเก็บทุกครั้ง ควรเก็บไข่ไว้ในตู้เย็น เนื่องจากเชื้อซาลโมเนลลาเจริญเติบโตได้ดีในอุณหภูมิห้อง แต่ไม่ค่อยเจริญเติบโตในที่เย็น สามารถเก็บไข่ได้นานถึง 3 สัปดาห์โดยไม่เสีย เมื่อนำมาปรุงอาหารควรปรุงสุกทุกครั้งเพื่อทำลายเชื้อโรค หรือหลีกเลี่ยงการรับประทานไข่ดิบ ไข่ลวก เพราะไม่สามารถทำลายเชื้อโรคได้หมด แม้ว่าไข่จะมีคุณค่าและสารอาหารหลากหลาย แต่ก็มีคอเลสเตอรอล ไข่ฟองเล็กมีคอเลสเตอรอลสูงกว่าไข่ฟองใหญ่เมื่อเทียบในปริมาณที่เท่ากัน ดังนั้นจึงควรเลือกรับประทานไข่ที่มีขนาดใหญ่ เช่น ไข่เป็ด ไข่ไก่ มากกว่าไข่ฟองเล็ก เช่น ไข่นกกระทา
ไข่สามารถนำมาปรุงอาหารได้หลากหลาย เช่น
อาหารคาว : ไข่ลูกเขย ไข่พะโล้ ผัดไทย ไข่น้ำ ยำไข่ดาว ข้าวผัด ไข่ยัดไส้ และสารพัดเมนูผัดไข่
อาหารหวาน : บัวลอยไข่หวาน ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง เม็ด สังขยา ขนมหม้อแกง
อาหารว่าง : ซาลาเปาหมูสับไข่เค็ม ขนมปังหน้าหมู ขนมปังสังขยา
คุณค่าทางโภชนาการของไข่ ไข่ขนาดใหญ่เบอร์ 1 ประกอบด้วย
* พลังงาน 70 กิโลแครอรี่
* โปรตีน 6 กรัม
* ไขมัน 5 กรัม
* คอเลสเตอรอล 195 มิลลิกรัม
* โซเดียม 65 มิลลิกรัม
* คาร์โบไฮเดรต 1 กรัม
สารอาหารในไข่มีประโยชน์ดังนี้
* ธาตุเหล็ก เป็นส่วนประกอบของเม็ดเลือดแดง ป้องกันภาวะโลหิตจาง
* วิตามินเอ บำรุงสายตาและผิวหนัง ช่วยในการมองเห็นเวลากลางคืน
* วิตามินดี ทำให่กระดูกและฟันแข็งแรง ป้องกันมะเร็งบางชนิดและโรคภูมิแพ้
* วิตามินอี เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ
* วิตามินบี12 ป้องกันโรคหัวใจ ช่วยสร้างเซลล์ใหม่
* โฟเลต ป้องกันโรคโลหิตจาง ป้องกันความพิการของทารก
*โปรตีน ใช้สร้างกล้ามเนื้อ อวัยวะ ผิวหนัง เส้นผม ฮอร์โมนต่างๆ
* ซีลีเนียม ทำงานร่วมกับวิตามินอีในการเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ
* ลูเทียนและซีแซนทิน ป้องกันโรคจากสายตา เช่น ต้อกระจก และชะลอการเสื่อมของจอประสาทตา
* โคลีน ช่วยในการทำงานของสมอง โดยเฉพาะในขณะตั้งครรภ์ จะช่วยในการพัฒนาสมองของทารก
* โปรตีน ไข่ฟองหนึ่งจะมีโปรตีน 6 กรัม และเป็นโปรตีนที่มีคุณภาพสูง มีสารอาหารสำคัญ 14 ชนิด ไข่เป็นทางเลือกในอาหารเพื่อสุขภาพ ไข่เป็นอาหารโปรตีนที่สมบูรณ์เพราะมีกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกาย ในการสร้างและซ่อมแซมเนื้อเยื่อของร่างกายและเซลล์ ช่วยปลูกผมและเล็บให้แข็งแรง สร้างและรักษากล้ามเนื้อเพื่อสุขภาพ ต้านการติดเชื้อโรค ช่วยให้ของเหลวในร่างกายมีความสมดุล
* คอเลสเตอรอล ก่อนหน้านี้มีความกังวลเกี่ยวกับปริมาณไข่ที่จะรับประทานในแต่ละวัน ปัจจุบันได้มีการศึกษาพบว่าคนปกติสามารถรับประทานไข่ได้ทุกวันโดยไม่เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจ ส่วนผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูงแนะนำว่าให้รับประทานไข่ได้ไม่เกินวันละฟอง
อาหารเช้าเป็นอาหารมื้อสำคัญที่สุดของแต่ละวัน เพื่อให้มีพลังงานพอเพียงสำหรับทำกิจกรรมต่างๆ แต่ด้วยความรีบด่วนในชีวิตประจำวัน อาหารเช้าจึงมักเป็นอาหารที่ทำง่ายๆ รับประทานง่ายๆ อย่างเมนูอาหารไข่ต่างๆ เช่น ไข่ตุ๋น ซึ่งเป็นเมนูที่ทำง่าย รสชาติอร่อย และให้คุณประโยชน์หลายประการดังกล่าวแล้ว ส่วนประกอบหลักในการทำไข่ตุ๋น มีเพียงไข่ไก่ ซอสปรุงรส และน้ำซุป ซึ่งถ้าไม่สะดวกจะใช้น้ำเปล่าก็ได้ หรือหากมี หมูสับ ตั้งฉ่าย ต้นหอมซอย กระเทียมเจียว เพิ่มเติมเข้าไปด้วยก็จะทำให้ไข่ตุ๋นอร่อยยิ่งขึ้น
นำส่วนผสมทั้งหมดที่มี ได้แก่ไข่ไก่ น้ำซุป ซีอื๊วขาวหรือซอสโชยุ หมูบด ตั้งฉ่าย ใส่รวมกันในชามผสมปริมาณของไข่เท่ากับน้ำซุป ถ้าชอบไข่ตุ๋นเนื้อนุ่มก็เพิ่มน้ำซุปได้ คนเบาๆให้เข้ากัน ตักใส่ถ้วยสำหรับนึ่ง นึ่งไฟอ่อนๆประมาณ 10 นาที นำถ้วยออกจากหม้อนึ่งโรยหน้าไข่ตุ๋นด้วยต้นหอมซอย และกระเทียมเจียวตามชอบ รับประทานตอนที่ยังร้อนๆ จะอร่อยมากค่ะ
