ตลอดสัปดาห์นี้
ทำสิ่งดีๆ เดินตามรอยเท้าพ่อมอบสาระความรู้...สู่ชุมชนรังสี
นิยาม คำศัพท์ ทางรังสี วันละ คำนำไปใช้ นำไปปฏิบัติเพื่อสร้างโอกาสพัฒนาในหน่วยงานเพื่อเกิดประโยชน์กับผู้รับบริการ ครับ
ขอเสนอ คำว่า...
Bismuth
บิสมัท เป็นธาตุที่มีเลขอะตอม 83
สัญลักษณ์ คือ Bi บิสมัท เป็นธาตุโลหะหนัก
ในปัจจุบัน ได้มีการนำแผ่นบิสมัท มาช่วยกำบังรังสี บริเวณดวงตา ต่อมไทรอยด์ หรือ เต้านม ให้กับผู้รับบริการตรวจวินิจฉัยด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์
แล้ว... ปริมาณรังสีที่ดวงตา จากการตรวจ CT scan แต่ละครั้ง มีมากน้อยเท่าไร?
เป็นหัวข้อที่น่าสนใจในการศึกษา
มีหลายงานวิจัย รายงานว่า สามารถลดปริมาณรังสีบริเวณดวงตา หรือ อวัยวะอื่นๆ ดังกล่าวได้ ประมาณร้อยละ 20-30 โดยไม่มีผลต่อคุณภาพของภาพ
(ในโฆษณานี้ บอกว่าลดปริมาณรังสี ได้ถึง ร้อยละ 50)
อย่าเพิ่งเชื่อ... จนว่าจะได้ทดลอง หรือ ทำการศึกษา
แต่…ผลการศึกษา ที่ผมและคณะ ได้ทำการทดลองในหุ่นจำลอง
<p></p>
</p><p></p>
</p><p></p>
<p>พบว่า… ในการตรวจ routine CT brain จากเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ 2 เครื่อง ปริมาณรังสีลดลง ประมาณร้อยละ 23-28 เมื่อใช้แผ่นบิสมัสกำบังบริเวณตา</p><p></p><p>ในการตรวจมีข้อแนะนำว่า ไม่ควรวางแผ่นบิสมัท ชิดติดกับอวัยวะที่ต้องการตรวจโดยตรง เพราะอาจจะทำให้เกิดภาพรบกวน )artifacts) เนื่องจากเงาของแผ่นบิสมัทมารบกวนบริเวณอวัยวะที่อยู่ใกล้
ดังนั้น ควรใช้โฟม หรือ วัสดุอื่นๆที่ไม่ทึบรังสี ที่มีความหนาประมาณ 1-2 เซนติเมตร มาระหว่างบิสมัทกับอวัยวะที่ตรวจ</p><p>
</p>
</p><p>สำหรับ หน่วยงานใดที่ไม่มีการป้องกันรังสีด้วยการใช้แผ่นบิสมัทกำบัง</p><p>ก็… ไม่ต้องกังวลใจ นะครับ</p><p>เพราะ วิธีการลดความเสี่ยงภัยจากการตรวจ สำหรับเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ จะมีวิธีที่เรียกว่า Tube Current Modulation (TCM) หรือ การใช้ mAs ต่ำ (Low mAs) เข้าช่วยลดปริมาณรังสี
</p><p>
</p><p>ผลจากการศึกษาของ Cynthia H. McCollough ได้แสดงให้เห็นว่า ทั้ง 3 วิธี คือ การใช้แผ่นบิสมัทกำบัง เมื่อเปรียบเทียบกับ TCM และ Low mAs มีค่าปริมาณรังสีที่ลดลงใกล้เคียงกัน</p><p>
</p><p>การใช้รังสีให้เหมาะสม
</p><p>เรียนรู้พัฒนาเทคนิคจากงานประจำ นำมาประยุกต์ใช้</p><p>ก็… เป็นส่วนหนึ่งที่อาจจะช่วยลดอันตรายจากรังสีต่อผู้รับบริการ</p><p>นะครับ
</p><p>
</p><p>
</p><p>เอกสารอ้างอิง</p><p>Hopper KD, Neuman JD, King SH, Kunselman AR. Radio protection to the eye during CT scanning. Am J Neuroradiol. 2001;22(6):1194–8.</p><p>Wang J, Duan X, Christner JA, Leng S, Grant KL, McCollough CH. Bismuth shielding, organ-based tube current modulation, and global reduction of tube current for dose reduction to the eye at head CT. Radiology. 2012;262(1):191–8.</p><p>Cynthia H. McCollough. Bismuth Shielding:Helpful or Harmful</p>
