ประชุมผู้ปกครองต้อนรับเปิดเทอมใหม่..ไม่มีอะไรมากมายนอกจากให้นโยบายที่เป็นจุดเน้นของโรงเรียน คืออ่านคล่องเขียนคล่องและพัฒนาผลสัมฤทธิ์ให้ดียิ่งขึ้น ไม่ลืมบอกเรื่องจำนวนครูว่ายังอยู่ครบทุกชั้น เพื่อให้ผู้ปกครองสบายใจ
ขอบคุณผู้ปกครองนักเรียนทุกชั้น ขอบคุณเป็นพิเศษชั้น ป.๓ และ ป.๖ ผมนำเกียรติบัตรรางวัลคะแนนเฉลี่ยที่สูงกว่าระดับประเทศที่เขตพื้นที่มอบให้..นำมาอวดผู้ปกครอง..เพื่อสร้างความเชื่อมั่น..ว่าโรงเรียนมุ่งมั่นตั้งใจ..และทำได้ติดต่อกัน
ประชาสัมพันธ์ให้ผู้ปกครองทราบ เรื่องห้องเรียนอนุบาลสร้างใหม่แล้ว มีห้องต่างๆเกิดขึ้นมากมาย..บอกผู้ปกครองไว้ว่าจะทำในช่วงปิดเทอม ผมทำได้หมด..จากนั้นรัฐบาลก็ประกาศจะยุบโรงเรียนขนาดเล็ก..อีกแล้ว
จึงขอความร่วมมือผู้ปกครอง..ถ้าอีก ๔ ปี เด็กนักเรียนไม่ถึง ๑๐๐ คน อาจไม่มีผู้บริหาร..แต่ถ้าคุณภาพเด็ก คุณภาพครูและชุมชนเข้มแข็ง...ก็ยุบยาก
บ่ายโมงตรง..ผู้บริหารและคณะครู โรงเรียนชุมชนบ้านเมืองการุ้ง ซึ่งเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่ ของอ.บ้านไร่ อุทัยธานี ขอศึกษาดูงานเศรษฐกิจพอเพียง
ผมบรรยาย ๔๐ นาที..เวลาที่เหลือให้คณะครูเดินชมเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ก็รู้สึกว่าผ่านไปได้ด้วยดี..ไม่มีหลักการให้ต้องนำเสนอ ทำอย่างไรก็พูดไปอย่างนั้น ไม่มีรูปแบบไม่มีตำรา..พูดง่ายๆตรงไปตรงมา..สื่อสารไปแล้ว..ครูน่าจะเข้าใจได้
วิชาการ..ผมพูดว่า..”การอ่าน”เป็นพื้นฐานของทุกอย่างในโรงเรียน คุณภาพทุกวันนี้ วัดกันด้วยข้อสอบ เป็นความผิดพลาดของกระทรวงศึกษาฯ ที่เราไปแก้ไขไม่ได้..เด็กอ่านออก..ปัญหาจะลดลงไปกว่าครึ่ง..เด็กอ่านไม่ได้..ตายทั้งโรงเรียน
เอกสารงานธุรการของครู..ต้องลดให้จริง..อย่าคิดเยอะ เพื่อให้ครูมีเวลากับเด็กมากขึ้น “ซ่อมเสริม”ให้มากที่สุด..จัดอีเว้นท์ประกวดประชันขันแข็งให้น้อย เพื่อให้ครูมีเวลาอยู่กับเด็กที่มีปัญหา..
อย่าวิ่งตามนโยบาย..แต่อย่าท้าทาย..เพราะเราทำทุกเรื่องคงไม่ได้ ต้องอดทนอย่าบ่นอย่าท้อ..ทุกอย่างมีทางออกเสมอ..ทำอะไรก็ได้ในบริบทของเรา ทำให้จริงอย่างตั้งใจก็ถึงจุดหมายเหมือนกัน..แต่ต้องบริหารจัดการแบบเกาะติดสถานการณ์
เศรษฐกิจพอเพียง..ผมพูดว่า..พัฒนาแหล่งเรียนรู้ให้นักเรียนปฏิบัติได้จริง สร้างงานที่อยู่บนพื้นฐานของการไม่เบียดเบียนตนเอง เกิดประโยชน์ต่อครูและเด็ก
พอเพียงแล้ว..ไม่ต้องเป็นต้นแบบก็ได้ ทำเรื่องง่ายๆ ทำเรื่องเล็กๆที่สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและชุมชน..บูรณาการสิ่งแวดล้อมกับการเรียนรู้ ตลอดจนค้นหาเอกลักษณ์ให้เจอ แล้วจะพบความพอดีและพอเพียง..ที่สุดแล้วก็จะพบแต่ความสุข..จากนั้นความสำเร็จก็จะตามมา..
๑๐ ปีแล้ว..ที่ผมศึกษาศาสตร์พระราชา..ยังดูเหมือนว่าไม่ไปถึงไหน..แต่ผมก็ภูมิใจในปัจจุบัน..และเชื่อว่าทำไปเรื่อยๆ..อีก ๔ ปีก็น่าจะดีกว่านี้..
จากนั้น..ผมนำคณะเยี่ยมชมแบบครบวงจร..ในเรื่องราวของเกษตรอินทรีย์วิถีพอเพียง ที่ถึงแม้ว่าจะเปิดเทอมได้ไม่กี่วัน ก็ยังคงมีร่องรอยและภาพเชิงประจักษ์หลงเหลืออยู่มากมาย ทั้งแปลงผัก.สวนสมุนไพร แก๊สชีวภาพ บ่อปลาและเล้าไก่
คณะครูกลับไปแล้ว...ความเงียบสงบมาพร้อมความอบอ้าว จากนั้นฝนก็เทลงมา แบบนานเท่านาน กว่าหนึ่งชั่วโมง..ผมซึ่งต้องดูแลนักเรียน ป๔ เนื่องจากครูผู้ทรงคุณค่า..ไปเขตพื้นที่เพื่อทำสัญญาจ้าง..เรียกเด็กเข้าห้องพักครูเพื่อตั้งหลัก..
ครูป.๒ ป.๓ ไปเก็บวัสดุอุปกรณ์ เครื่องเสียง ..ที่ห้องประชุม..ผมเรียกเด็กมารวมกัน..เพื่อมิให้เดินออกไปตากฝนที่กำลังตกหนัก ผมเดินปิดหน้าต่างหลายห้องโดยเฉพาะห้องดนตรี ห้องพยาบาล และธุรการที่ฝนกำลังซัดสาดอย่างแรง
เสียงไก่ดังมาจากเล้า..คงตกใจกลัว แต่พอไปดูก็พบว่าน้ำไหลหลากกำลังจะท่วมเล้า..ผมต้องเขย่งปลายเท้าเพื่อนำฟางไปรองพื้นแล้วรีบให้อาหารไก่ในทันที
๑๕.๒๐ น.ฝนหยุดตก..ผมพับขากางเกงไปส่งเด็กหน้าโรงเรียน..ผู้ปกครองขับรถมารับเด็กตามปกติ..ส่งยิ้มให้ผมพร้อมด้วยคำทักทาย..ที่ตลาดฝนไม่ตกนะ ผอ. ที่เทศบาลไม่ปรากฎฝนสักเม็ด..แต่บ้านหนองผือ..น้ำท่วมนาและไร่อ้อย
น้ำที่ระบายไม่ทัน เอ่อล้นหน้าห้องสมุด ท่วมสนามและแปลงเกษตร น้ำไหลเร็วและแรงลงไปในสระ ทำให้ระดับน้ำเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ต่างกันลิบลับกับเดือนเมษา..ที่ผ่านมา..
ปรากฏการณ์แบบฝนต้นฤดูในวันนี้..มักมีให้เห็นในราวเดือนกรกฎาคม – สิงหาคม แต่ปีนี้..ประเดิมเร็วและรุนแรงในรอบหลายปีเลยทีเดียว..
ในวันอันหลากหลาย..ในโรงเรียนขนาดเล็กจบลงแล้ว..ก็คิดเสียว่า..น้ำท่วมดีกว่าฝนแล้ง..ก็แล้วกันเนอะ..
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๒๔ พฤษภาคม ๒๕๖๒
