ผู้บริหารควรจะใช้อุเบกขาอย่างไร


ผู้บริหารควรจะใช้อุเบกขาอย่างไร

ผู้บริหารควรจะใช้อุเบกขาอย่างไร

ดร. ถวิล อรัญเวศ 

รอง ผอ.สพป.นครราชสีมา เขต 4

อุเบกขา เป็นธรรมข้อหนึ่งใน พรหมวิหาร 4 

ซึ่งเป็นหลักธรรมสำหรับผู้บริหาร ผู้เป็นใหญ่ หรือผู้นำองค์กร

พรหมวิหาร 4 คือ

เมตตา ความรัก ปรารถนาจะให้เพื่อนร่วมงานเป็นสุข

กรุณา ความสงสาร เป็นห่วงเป็นใยต่อผู้ใต้บังคับบัญชา อยากช่วยเหลือให้พ้นจากทุกข์

มุทิตา ความพลอยยินดี รู้จักแสดงความยินดีชื่นชมเมื่อคนในหน่วยงานประสบความสำเร็จได้เลื่อนยศเลื่อนตำแหน่งหรือมีความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน และ

อุเบกขา คือวางตัวเป็นกลาง ไม่เข้าข้างฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด

บางคนอาจจะคิดว่า อุเบกขา คือวางเฉย นิ่งเฉย ไม่ใยดี หรือนิ่งอยู่เฉย ๆ จึงทำให้ความหมายที่แท้จริงของอุเบกขาผิดเพี้ยนไป ซึ่งส่งผลทำให้มองคำสอนของศาสนาผิดไปด้วย และซ้ำร้ายยังมองว่า อุเบกขาและธรรมที่มีอุเบกขาเข้าไปเกี่ยวข้องนี้ว่า เป็นส่วนที่ทำอะไรไม่ได้ ได้แต่นิ่งเฉย ไม่ปรากฏผลใด ๆ ทำให้หลายคนปฏิเสธไม่ยอมรับการใช้อุเบกขา เพราะมองดูว่า เห็นแก่ตัว ไม่ทำอะไรเลย เพราะวางเฉย อยู่เฉย ๆ ไม่มีส่วนช่วยเหลืออะไร

คำว่า วางเฉย นิ่งเฉย เฉยเมย หรือ อยู่นิ่ง ๆ เฉย ๆ ไม่ทำอะไร ในภาษาบาลีใช้คำว่า ตุณฺหี (ให้อ่านว่า ตุณฮี นะครับ เพราะภาษาบาลีไม่เสีย ห.หีบ ต้องอ่านเป็นเสียง ฮ.) หรือ ตุณฺหีภาวะ ทั้งสองคำนี้ แปลว่า นิ่งเฉย วางเฉย เฉยเมย หรือ อยู่นิ่ง ๆ เหมือนกัน ในการนำอุเบกขา ไปใช้ คือเป็นผู้ใหญ่ เป็นผู้นำคนในองค์กร ต้องวางตัวเป็นกลาง ไม่เข้าข้างฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด เพราะมิเช่นนั้น จะทำให้เสียความเป็นกลาง หรือเสียความเป็นผู้นำได้

ผู้บริหารหรือผู้นำ ต้องแยกแยะ และพยายามทำให้บุคคลสองฝ่ายหรือหลายฝ่ายสามารถเข้าอกเข้าใจกันได้ และไม่ทะเลาะกัน นี่แหละคือความเป็นผู้มีอุเบกขา วางตัวเป็นกลาง เหมือนกับที่ว่า เป็นกลางทางการเมือง โดยเฉพาะข้าราชการ ผู้ปฏิบัติ จะต้องวางตัวเป็นกลางทางการเมือง มิเช่นนั้น จะถือว่าผิดวินัยข้าราชการก็ได้

อุเบกขา จึงเป็นเรื่องสำคัญ ถ้าอยู่ในสถานการณ์จะช่วยอะไรไม่ได้ เพราะบางครั้ง ผลที่เกิดอาจเกิดแต่กรรมของคนนั้น ๆ เอง เช่น ถ้าเข้าข้างคนผิด ก็ถือว่า ไม่มีอุเบกขาธรรม แต่ถ้าได้รับคำตัดสินจากผู้มีอำนาจหรือศาลสถิติยุติธรรมแล้ว จะต้องปล่อยให้เป็นไปตามกระบวนการยุติธรรม นี้คือการนำอุเบกขาไปใช้ตามนัยของหลักธรรม

การที่ผู้บริหารมีอุเบกขา วางตัวเป็นกลาง ไม่เอนเอียงเข้าข้างฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดเพาะอาจจะทำให้เสียการปกครอง หรือเสียความเป็นผู้มีความยุติธรรมของผู้บริหารเนื่องจากอาจจะถูกเพ่งเล็งว่าขาดความยุติธรรม ถือว่าเป็นเรื่องสำคัญ จะละเลยไม่ได้

ในการแสดงออกของผู้บริหาร เกี่ยวกับใช้อุเบกขา จึงควรอยู่บนพื้นฐานความเป็นธรรม ถูกต้อง และเหมาะกับสภาพแห่งผลของกรรมแต่ละบุคคลที่ได้สร้างสมมาไม่เหมือนกันนั้นเอง จึงจะได้ชื่อว่าวางตัวเป็นกลางหรือใช้อุเบกขาธรรมได้ถูกต้อง

หมายเลขบันทึก: 657273เขียนเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2018 23:38 น. ()แก้ไขเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2018 23:39 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี