ครั้งที่ ๕-๖ ของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชา ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ เป็นการลงพื้นที่ทดลองสำรวจปัญหาภายในมหาวิทยาลัย โดยกำหนดเงื่อนไขของกิจกรรม ดังนี้
- ให้นิสิตจับกลุ่มกันเอง กลุ่มละ ๘-๑๐ คน (ไม่เกิน ๑๐ คน)
- ให้นิสิตร่วมกันลงพื้นที่ภายในมหาวิทยาลัย (หรือรอบมหาวิทยาลัย .. ไม่ให้ไปไกล) สำรวจปัญหาเกี่ยวกับขยะ และเก็บข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับขยะ
- ให้ประชุมกลุ่มกันเพื่อกำหนดวิธีการสื่อสารระหว่างกลุ่ม ... แนะนำให้สร้างกลุ่มไลน์ของกลุ่มต่างหาก
- ตั้งชื่อกลุ่มโดยใช้ชื่อสัตว์ที่มีพฤติกรรมเป็นผู้นำ (เช่น ห่านฟ้า) แล้วสร้างอัลบั้มภาพโดยใช้ชื่อกลุ่ม ลงในกลุ่มไลน์ของรายวิชา
- โพสท์ภาพอย่างน้อย ๓ ภาพลงในอัลบั้ม ได้แก่
- ภาพรวม ... ภาพที่แสดงหน้าตาของสมาชิกทุกคนอย่างชัดเจน
- ภาพแสดงรายชื่อและรหัสนิสิต
- ภาพผลการสำรวจตามโจทย์ที่มอบให้
ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง (Learning Outcome, LO) ในการเรียนรู้สำคัญคือ ทักษะการเรียนรู้ การสื่อสาร และทักษะการทำงานร่วมกัน (Callaboration) ซึ่งกิจกรรมนี้เป็นครั้งแรกของการแบ่งกลุ่ม โดยแบ่งเป็นกลุ่มละ ๑๐ คน ด้วยเงื่อนไขกำกับว่า ทุกคนต้องมีบทบาทหน้าที่หลักของตนเองในการทำงาน
บันทึกผลการลงพื้นที่ของแต่ละกลุ่ม
ในการจัดการเรียนรู้รายวิชานี้ ได้จัดให้มีนิสิตผู้ช่วยอาจารย์ (Lecturer Assitant, LA) เพื่อช่วยตรวจสอบการเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ของนิสิต ผมจึงใช้การเขียนบันทึกนี้สื่อสารกับทั้งอาจารย์ผู้สอน นิสิต และนิสิต LA ไปพร้อมๆ กับกาบันทึกการสะท้อนผลไปด้วย ... จึงต้องขออภัยผู้อ่านและนิสิตทุกคนที่ปรากฎภาพหรือปรากฎชื่อในบันทึกนี้
หลังจากที่ได้มอบหมายให้ลงสำรวจพื้นที่ เกี่ยวกับปัญหาขยะแล้ว สัปดาห์ที่ ๖ เราได้ระดมสมองกันสร้างชิ้นงานลงบนกระดาษปลู๊ฟ ดังแสดงต่อไปนี้
๑) กลุ่มแมวน้ำ
กลุ่มแมวน้ำลงพื้นที่สำรวจบริเวณที่พักขยะหลังอาคารศิลปะกรรม มีการสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง ได้ข้อมูลที่น่าสนใจมาก สรุปความรุนแรงของปัญหาและสาเหตุดังภาพ
ปัญหาที่พบ
- ไม่มีระเบียบในการทิ้งขยะ
- ขยะไม่ได้ขัดแยกประเภทก่อนทิ้ง
- ไม่มีการจัดเก็บหรือมัดปากถุงขยะให้เรียบร้อยก่อนทิ้ง
- ขยะส่งกลิ่นเหม็น
- ขยะบางอย่างไม่สามารถนำไปใช้ต่อได้ เช่น ปูนปาสเตอร์ เศษไม้ .... น่าจะหมายถึง สามารถเอาไปใช้อีกได้
- มีขยะมาจากหลายอาคารมาทิิ้งโดยไม่แยกขยะเช่นกัน
- การไม่แยกขยะ ส่วนใหญ่คือตัวของนิสิตเอง
- ปริมาณขยะมีมากเกินกว่าจะจัดการด้วยเครื่องจัดการขยะ...จึงทำให้เกิดขยะล้น
- จุดนี้เป็นจุดที่มีปัญหาขยะมากที่สุดกว่าทุกจุด โดยเฉพาะขยะหนักเช่น ปูนปาสเตอร์ ฯลฯ
- ทางมหาวิทยาลัยมีการจัดจุดทิ้งขยะไว้อย่างชัดเจน
- มหาวิทยาลัยมีรถเก็บขนขยะทั้งหมด ๔ คัน มีการจัดเก็บขยะทุกวัน ๆ ละ ๕-๑๐ ตัน
- แยกขยะ ขยะอินทรีย์นำไปทำปุ๋ย ขยะรีไซเคิลเอาไปขาย
- ลดปริมาณขยะ โดยเฉพาะถุงพลาสติก
- ปริมาณขยะมากเกินไป จัดเก็บไม่ทัน
- มีสุนัขมาคุ้ยขยะ
- ขยะส่งกลิ่นเหม็นรบกวนผู้สัญจรไปมาและผู้อาศัยในบริเวณนั้น
- มีบุคคลภายนอกเอาขยะมาทิ้งด้วย
- ลดปริมาณขยะ ถุงพลาสติก
- ซ่อมเครื่องจัดการขยะ
- คัดแยกขยะตามประเภท
กลุ่มม้าขาวไปสำรวจขยะบริเวณถนนข้างตลาดน้อย
ปัญหา
- บริเวณถนนข้างตลาดน้อย (น่าจะเป็นทิศเหนือ) มีขยะอยู่เกลื่อนกลาดทั้งในพุ่มไม้และท่อระบายน้ำ
- จำนวนนิสิตและบุคลากรมาก ก่อขยะวันละ ๔-๕ ตัน .... ความจริงตอนวันละ ๑๐ ตันครับ
- ท่อระบายน้ำอุดตัน เนื่องจากมีขยะมาอุด
- เกิดแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรค....
- ส่งกลิ่นเหม็นรบกวน
- จัดตั้งถังขยะให้เพียงพอ ..... จริงๆ อยู่ที่จิตสำนึกของคน
- ปลูกจิตสำนึก ... ทำอย่างไร...
- ติดป้ายโฆษณา รณรงค์ ... ไม่ได้ผล และไม่ยั่งยืน ....
กลุ่มเพกาซัส ไปสำรวจซอยแรกของหมู่บ้านลักษณาวดี หลังที่ว่าการเทศบาลขามเรียง
- ปัญหาสาเหตุและแนวทางแก้ไขจะคล้ายๆ กันกับกลุ่มข้างต้น
๖) กลุ่มฉลาม
กลุ่มฉลามลงพื้นที่สำรวจศึกษาวิธีการจัดการขยะของมหาวิทยาลัย ที่โรงคัดแยกขยะของมหาวิทยาลัย โดยได้สัมภาษณ์ขอข้อมูลกับพี่เจ้าหน้าที่ที่ดูแลและจัดการเรื่องนี้ สรุปผลออกมาได้ดังรูป
- สังเกตว่า สาเหตุหลักของปัญหาขยะ คือ ปัญหาเกี่ยวกับจิตสำนึก
๗) กลุ่มแมวน้อย
กลุ่มแมวน้อยลงพื้นที่บริเวณข้างร้านแจ่วฮ้อนอินเตอร์ ถนนเชื่อมมหาวิทยาลัยไปทางหมู่บ้านดอนยม
๘) กลุ่มมังกร
๙) กลุ่มพญาอินทรี
กลุ่มพญาอินทรีลงพื้นที่สำรวจบริเวณตลาดน้อย
๑๐) กลุ่มปลาทอง
กลุ่มปลาทองลงสำรวจบริเวณลานจอดรถข้ามจุดเขียว
๑๑) กลุ่มโลมา
กลุ่มโลมาลงพื้นที่สำรวจบริเวณอาคารปฏิบัติการคณะวิศวกรรมศาสตร์
๑๒) กลุ่มนกฮูกน้อย
กลุ่มนกฮูกน้อยลงพื้นที่บริเวณลานจอดรถข้าอาคารราชนครินทร์
๑๓) กลุ่มทาคิน
กลุ่มทาคินลงสำรวจที่โรงอาหารกลาง ม.เก่า
- สังเกตว่านิสิตระบุสาเหตุปัญหาชัดเจนคือการไม่แยกขยะ เป็นเรื่องของจิตสำนึก และเสนอวิธีแก้ไขโดยให้ทำการแยกขยะ
๑๔) กลุ่มสิงโตผู้น่ารัก
กลุ่มสิงโตผู้น่ารัก ลงพื้นที่สำรวจบริเวณโรงเก็บขยะ (จุดพักขยะ) ที่มหาวิทยาลัยจัดทำไว้ โดยเลือกสำรวจ ๓ จุด ได้แก่ คณะศิลปกรรมศาสตร์ คณะเทคโนโลยี และคณะวิทยาศาสตร์ โดยทุกจุดจะนำขยะมารวมที่โรงเก็บพักขยะ ณ ตลาดน้อย
- กลุ่มนี้พบว่า ขยะมาจาก พ่อค้า แม่ค้า นิสิต และบุคลากร ตามลำดับ
- ปัญหาที่พบคือ ระบบสายพานของเครื่องจัดการขยะชำรุด ทำให้ไม่สามารถจัดการขยะได้
- พื้นที่โรงเก็บขยะมีประมาณ ๓-๔ ไร่
- ขยะภายในมหาวิทยาลัยจะเก็บขนประมาณ ๕ ตันต่อวัน และ ๑๐ ตัน สำหรับวันที่มีกิจกรรมพิเศษ
- เจ้าหน้าที่ที่ให้ข้อมูล และสามารถเชิญมาร่วมประชุมเพื่อให้ข้อมูลในการขับเคลื่อนต่อไปคือ คุณศิริลักษณ์ ไชยสงเมือง ตำแหน่งนักวิทยาศาสตร์ สำนักงานจัดการขยะและของเสีย
๑๕) กลุ่มแกะ
๑๖) กลุ่มหมี
๑๗) กลุ่มหนู
๑๘) กลุ่มกระทิง
๑๙) กลุ่มช้าง
๒๐) กลุ่มผึ้งน้อย
สรุปภาพรวมของการสำรวจปัญหา
- เรามีปัญหาขยะ
- ปัญหาขยะไม่ถึงขั้นรุนแรง สำหรับพื้นที่ในมหาวิทยาลัย ยกเว้นบริเวณหลังอาคารศิลปกรรมที่จำเป็นต้องใช้วัสดุทั้งธรรมชาติและไม่ธรรมชาติสำหรับการสร้างสรรค์ชิ้นงาน
- นิสิตเกือบทุกกลุ่ม กำหนดพื้นทีสำรวจภายในมหาวิทยาลัยตามที่ได้กำหนด มีบางกลุ่มเท่านั้นที่ขออนุญาตสำรวจในชุมชนที่ตนเองอยู่ ซึ่งจะพบว่า ปัญหาขยะรุนแรงกว่าภายในมหาวิทยาลัย
- เกือบทุกกลุ่ม สะท้อนตรงกันว่า สาเหตุของปัญหาคือ ไม่มีการแยกขยะเลย ทำให้เกิดปัญหาหลายๆ อย่างตามมา นิสิตสะท้อนว่า เป็นเพราะนิสิตยังขาดจิตสำนึกในเรื่องนี้
- วิธีการแก้ไขที่ทุกกลุ่มสะท้อนตรงกันคือ ให้แยกขยะ
