พิธีไถดะและแรกนาขวัญ


            วันนี้กลุ่มของพวกเราได้ออกเดินทางจากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐมเวลา 11:00 น. เพื่อไปยังบ้านคุณลุงสำราญ ดอนไพรที นักปราชญ์ชาวบ้านในด้านการทำนาและการทำขวัญข้าว ในวันนี้พวกเราจะสอบถามคุณลุงราญเกี่ยวกับการทำและขั้นตอนการในการทำนา คุณลุงเล่าว่าใน #แต่ละครั้งในการทำนาจะต้องดูฤกษ์งามยามดี น้ำท่าดีตลอดปี เมื่อก่อน ในการทำนาจะต้องใช้ โค กระบือในการไถนา เพราะยังไม่มีรถไถนาเหมือนทุกวันนี้ ก่อนไถนาในสมัยก่อนจะต้องทำการ #ขอขมาวัวควายเพื่อเรียกขวัญวัวควายไม่ให้ตกใจ และเพื่อขออโหสิกรรม ขอขมาลาโทษที่ทุบตีด่าว่า เพื่อไม่ให้เป็นเวรกรรมต่อกันตามความเชื่อของคนสมัยนั้น

                  หลังจากทำพิธีขอขมาเสร็จแล้ว  ต้องทำพิธีบอกพระภูมิเจ้าที่ ก่อนที่จะทำการไถ เพื่อให้ช่วยดูแลรักษาทุ่งนา ข้าวกล้า คนและสัตว์ให้ปลอดภัย และเริ่มทำการไถนา หลังจากไถนาเสร็จ คุณลุงบอกว่าเมื่อเสร็จพิธีที่ 1 จะเป็นพิธีที่ 2 นั่นคือพิธีการแรกนาขวัญหรือการหว่านข้าวลงนานั่นเอง

นี่คือรถไถของลุง

                 ขั้นตอนที่ 2 คือพิธีการแรกนาขวัญหรือการหว่านข้าวลงนา ลุงบอกว่าต้องนำข้าวปลูกที่เตรียมไว้ และเตรียมดินบริเวณคันนาให้ดูฤกษ์ในวันดีแล้วหว่านเมล็ดข้าวเพื่อเอาฤกษ์เอาชัย และทำการบอกกล่าวด้วยถ้อยคำที่ดีเพื่อ #ขอให้แม่โพสพอย่าตกใจ ฝากแม่โพสพไว้กับแม่ธรณี พระภูมิ ต่างๆ  ให้ช่วยดูแลรักษาพันธุ์ข้าวที่หว่านลงนาให้รอดพ้นจากศัตรูข้าวต่างๆ และทำการหว่านข้าวตามปกติ ซึ่งในวันนี้พวกเราได้ให้คุณลุงช่วยจำลองสถานการณ์ในการทำพิธีขอขมาวัวควายให้เราดูและให้พวกเราได้ลองทำพิธีขอขมาวัวความร่วมกับคุณลุง โดยลุงให้พนมมือขึ้นแล้วคุณลุงได้ทำการบอกอธิบายเกี่ยวกับพิธีกรรมในขั้นตอนที่ 1 นั้นก็คือพิธีขอขมาวัวควาย หลังจากนั้นก็เข้าสู่ขั้นตอนที่ 2 คือการแรกนาขวัญหรือการหว่านข้าวซึ่งพวกเรานั้นได้นำข้าวปลูกและดอกไม้ธูปเทียนที่เตรียมมาเพื่อทำทำพิธีแบบจำลองและเริ่มทำพิธี คุณลุงเริ่มด้วยการบอกกล่าวด้วยถ้อยคำที่ดีว่า  #ขอให้แม่โพสพอย่าตกใจ ฝากให้พระแม่โพสพก พระแม่ธรณี พระภูมิ ต่างๆ ให้ช่วยดูแลรักษาพันธุ์ข้าวที่หว่านลงนาให้รอดพ้นจากศัตรูข้าวต่างๆ พวกเราก็ร่วมทำพิธีด้วยความตั้งใจจนเสร็จทั้งสองพิธี

ภาพขั้นตอนการทำพิธี

ภาพการทำพิธีแรกนาขวัญหรือหว่านข้าว

จำลองพิธีแรกนาขวัญหรือหว่านข้าว

                หลังจากเสร็จพิธีนั้น พวกเราก็ได้สอบถามลุงสำราญเกี่ยวกับพิธีในครั้งต่อไปว่าต้องเตรียมอุปกรณ์อะไรมาบ้างและขั้นตอนในการทำพิธีต่อไปอย่างคร่าวๆ และเวลาประมาณ 15:00 น. กลุ่มของดิฉันก็ขอบคุณคุณลุงสำราญ ที่ให้ข้อมูลและช่วยจำลองพิธีทั้ง 2 พิธี ให้พวกเราดูในวันนี้และเดินทางกลับค่ะ

หมายเลขบันทึก: 644925เขียนเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2018 10:10 น. ()แก้ไขเมื่อ 6 มีนาคม 2018 06:07 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี