ทุกคนคงเคยผ่านช่วงวิกฤตในชีวิต

อย่างน้อยหนึ่งครั้ง 

คงได้ยินคำว่า 

"พลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส"

คนทั่วๆไป อาจเคยคิดว่ามันเป็นแค่การพูดเพื่อปลอบใจคนที่ต้องอยู่ในภาวะวิกฤตมันไม่สามารถทำได้จริง 

แต่รู้ไหมว่าการสร้างโอกาสในภาวะวิกฤตสามารถทำได้

เพียงแต่ว่าคุณต้องมีภูมิคุ้มกันทางจิตใจที่ดีก่อน เพราะหากคุณไม่มีภูมิคุ้มกันทางจิตใจ คุณจะไม่สามารถพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสได้

Resillience Quotient (RQ) 

คือพลังสุขภาพจิต หรือเรียกอีกอย่างว่าภูมิคุ้มกันทางใจ เป็นส่วนช่วยสำคัญที่จะทำให้พวกเราสามารถผ่านช่วงวิกฤตมาได้

การสร้างภูมิคุ้มกันทางใจ ก็จะต้องมีการฟื้นฟูสภาพอารมณ์และจิตใจได้อย่างรวดเร็ว ไม่จมอยู่กับความทุกข์ ปรับตัวได้ดี และสามารถกลับมาดำเนินชีวิตทำกิจวัตรประจำวันได้อย่างปกติอีกครั้ง

องค์ประกอบสำคัญของ RQ คือ

อึด คือ มีความเข้มแข็งทางจิตใจ สามารถอยู่ในสภาวะกดดันได้ และจัดการความเครียด และควบคุมอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม

ฮึดคือ มีกำลังใจและมีศรัทธาที่ดี เชื่อว่าสิ่งที่เกิดขึ้น ไม่นานมันก็จะผ่านพ้นไป หนึ่งวันแย่ๆ ก็มี 24 ชั่วโมงเท่ากับวันอื่นๆ อดทนอีกไม่นาน วันแย่ๆ เหล่านั้นก็จะผ่านพ้นไป

สู้ คือ การสามารถต่อสู้กับปัญหาอุปสรรค ใช้ทักษะในการแก้ไขปัญหา หาทางออกได้อย่างเหมาะสม ปรับตัวเข้ากับสถานการณ์ได้

หลักการคิดในการพัฒนาตนเองให้มีภูมิคุ้มกันทางใจ คือ

1. การปรับอารมณ์ให้เหมาะสม ไม่ท้อแท้หรือสิ้นหวัง 

2. มองมุมบวก ในหนึ่งโอกาสแย่ๆ ก็ยังมีเรื่องดีอย่างน้อยหนึ่งเรื่องเสมอ

3. การดำเนินชีวิตภายใต้เงื่อนไขใหม่ เราต้องปรับพฤติกรรมให้เหมาะสมกับสถานการณ์

4. การเปลี่ยนแปลงเป้าหมายให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง

5. ต้องเชื่อว่าทุกปัญหามีทางออกเสมอ

6. ลองมองไปรอบๆ ตัวยังมีคนคอยให้กำลังใจเราเสมอ

7. รับฟังความเห็นที่แตกต่าง ลองมองออกจากจุดยืนของตนเอง จะพบว่าโลกไปถึงไหนแล้ว หากเรายังคงจมกับความเศร้า ความทุกข์ แล้วชีวิตวันข้างหน้าจะเป็นอย่างไร

การใช้กิจกรรมบำบัด เพื่อช่วยสร้างภูมิคุ้มกันทางใจ

1. เลือกเป้าหมายที่สามารถไปถึงได้ ถึงแม้ตอนนี้ความสามารถของคุณยังไม่พอ แต่หากคุณได้ลองใช้กิจกรรมเพื่อฟื้นฟูความสามารถของคุณ คุณก็จะสามารถทำกิจกรรมนั้นได้

2. การให้คำปรึกษาครอบครัว และตัวของผู้รับบริการ เราไม่ควรมองแต่ปัญหาของผู้รับบริการ เราควรสนใจสิ่งแวดล้อมทางสังคม จิตใจของครอบครัวที่ต้องอยู่ในบริบทของผู้รับบริการด้วย

3. การจัดการความเครียด ทำให้จิตใจผ่อนคลาย ผ่านการทำกิจกรรมร่วมกันภายในครอบครัว โดยคำนึงถึงเป้าหมายของผู้รับบริการ

4. การพูด เพื่อปลดปล่อยความคิด ความเศร้าที่อยู่ภายในออกมา เราควรฟังอย่างเข้าใจ และไม่ตัดสินผู้อื่นเพียงเพราะคิดว่าปัญหามันแค่นี้เอง คนเรามีจุดรับความเสียใจได้ไม่เท่ากัน เสียใจของเรา เขาอาจจะไม่เสียใจ แล้วอะไรคือตัวตัดสิน คนที่ประสบปัญหาเท่านั้นถึงจะเข้าใจ

ทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา. (2560). อาร์คิว … ภูมิคุ้มกันทางใจ. [Online]. Available URL: http://www.happyhomeclinic.com... (สืบค้นข้อมูลเมื่อ 18 ธ.ค. 2560)