ในการดำเนินชีวิตในแต่ละวัน เราล้วนต้องเผชิญหน้ากับสิ่งต่างๆมากมาย
ทั้งสิ่งที่เป็นไปตามที่คาดหวังไว้ และสิ่งที่เกิดขึ้นไม่คาดฝัน
สิ่งเดิมๆที่เป็นอยู่ในทุกๆวัน และสิ่งที่แปลกใหม่ที่เข้ามา
สิ่งที่ดีงาม และสิ่งที่เลวร้าย
การพบ การจากลา การเปลี่ยนแปลง...
แล้วเราจะสามารถจัดการตัวเองกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้อย่างไร ?
การที่เราจะสามารถจัดการตัวเองนั้น เราควรจะมี ภูมิคุ้มกันทางจิตใจ เสียก่อน
อาร์คิว (RQ) ย่อมาจาก Resilience Quotient ซึ่งก็คือ พลังสุขภาพจิต หรือภูมิคุ้มกันทางใจ เป็นสิ่งที่ทำให้คนเราสามารถผ่านพ้นภาวะวิกฤตหรือเหตุการณ์ร้ายๆ ไปได้ โดยมีการฟื้นฟูสภาพอารมณ์และจิตใจได้อย่างรวดเร็ว ไม่จมอยู่กับความทุกข์ มีความยืดหยุ่น ปรับตัวได้ดี สามารถกลับมาดำเนินชีวิตได้อย่างปกติสุขอีกครั้ง และในบางคนที่มี อาร์คิว (RQ) ดี ก็สามารถพลิกวิกฤตเป็นโอกาสได้อีกด้วย มีจิตใจเข้มแข็ง แกร่งกว่าเดิม
การที่จะมีภูมิคุ้มกันที่แข็งแกร่งนั้น ต้องเริ่มจากการมองสิ่งต่างๆเป็นองค์รวม มองทุกอย่างให้มีความสัมพันธ์กัน จะทำให้เกิดความเข้าใจ ในมุมมองที่หลากหลาย ทำให้สามารถยอมรับสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นได้แต่เพียงเข้าใจและยอมรับนั้น คงไม่เพียงพอต่อการผ่านพ้น เอาตัวรอดจากความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้ เราควรมีการปรับเปลี่ยน ปรับตัวให้เข้ากับสิ่งที่เกิดการเปลี่ยนแปลง เพื่อการอยู่รอดในสังคม เมื่อวามารถอยู่ในสังคมที่เปลี่ยนแปลงได้แล้ว อย่างที่เราทราบกันดี โลกยังคงหมุนไปเรื่อยๆ ทุกสิ่ง ทุกอย่างล้วนจะเกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นเรื่อยๆ หลายสิ่งเริ่มมีการพัฒนา เปลี่ยนไปตามวันเวลา มีสิ่งที่จะหายไป และสิ่งที่จะเกิดขึ้นใหม่ ดังนั้น เราควรเตรียมความพร้อมที่จะรับมือต่องสิ่งที่จะเกิดขึ้นได้ ควรรู้จักการศึกษา หาข้อมูล ความรู้ คาดการณ์ความเป็นไปได้ ว่าต่อไปโลกนี้จะพัฒนาไปอย่างไร จะเกิดการเปลี่ยนแปลงอะไรขึ้น แล้วเราจะทำอย่างไรต่อเหตุการณ์นั้นๆ
ซึ่งกิจกรรมบำบัดนั้น จะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจให้แข็งแกร็งได้ โดยการใช้หลักการประเมินตัวคนๆนึงโดยไม่มองแค่ที่ร่างกาย จิตใจ บทบาทหน้าที่ ความต้องการของเขา แต่ยังมองไปถึงสภาพแวดล้อม สังคมของเขา สิ่งที่สังคมต้องการ กิจกรรมการดำเนินชีวิต กิจกรรมที่เขาอยากทำ เพื่อนำไปสู่กระบวนการรักษา ปรับสภาพแวดล้อมและอุปกรณ์ช่วย แนะนำ ให้คำปรึกษาที่เหมาะสมแก่ตัวคนๆนั้น เพื่อให้เค้าสามารถใช้ชีวิตที่เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อตัวเขาหรือสภาพแวดล้อมต่างๆได้ และเริ่มมองเห็นคุณค่า ศักยภาพที่มีอยู่ของตนเอง เมื่อเขาสามารถใช้ชีวิตในปัจุบันได้แล้ว กิจกรรมบำบัดยังมองไปถึงอนาคต การเตรียมความพร้อมให้เค้าสามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเกิดขึ้นอีกได้ หรือรวมไปถึงการที่เขาสามารถใช้ศักยภาพของเขาเพื่อไปช่วยเหลือผู้อื่นที่เคยเกิดปัญหาเดียวกันกับเขา หรือนำกำลังกาย กำลังใจไปช่วยสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจให้แก่ผู้อื่นต่อไป กิจกรรมบำบัดไม่เพียงแค่สร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจ แต่ยังนำไปสู่จิตใจที่ดีงาม มีคุณค่า และเป็นจิตใจที่สามารถไปช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกันทางจิตใจ ให้แก่ผู้อื่นไปเรื่อยๆอีกด้วย
เอกสารอ้างอิง
ทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา. (2560). อาร์คิว … ภูมิคุ้มกันทางใจ.[Online]. Available URL: http://www.happyhomeclinic.com/a21-RQ.htm
