๓ ตุลาคม ๒๕๖๐ - ได้รับเชิญจากโรงเรียนทุ่งหัวช้างพิทยาคม อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน ให้ไปสร้างการเรียนรู้เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมนักเรียนไทยในยุค ๔.๐ แม้หัวข้อจะไม่ได้เกี่ยวข้องกับ ‘ธุรกิจพอเพียง’ แม้แต่คำเดียว แต่ในฐานะอาสาสมัครผู้ริเริ่มแนวคิด ‘ธุรกิจพอเพียง’ ก็ต้องเชื่อมโยงให้ถึงให้ได้

ผมได้ตั้งคำถามแบบค่อยๆเขย่าความคิดครู เช่น โรงเรียนแห่งนี้มี core value (คุณค่าหลัก) ว่าอะไรบ้าง? อะไรคือเป้าหมายหลักของชีวิตและการทำงานของครู? ถ้าหากว่าครูไม่ใช่แค่ผู้สอนหนังสือแต่เป็นผู้นำทางจิตวิญญาณของนักเรียนแล้ว ใครคือผู้นำทางจิตวิญญาณของครู? (คำถามนี้ประยุกต์มาจากการบรรยายธรรมของ ดร.วรภัทร์ ภู่เจริญ), เราจะวัดความฉลาดของนักเรียนอย่างไร? ครูทราบไหมว่า เพียงครูเชื่อว่านักเรียนคนใดคนหนึ่ง หรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เป็นดาวเด่นของห้อง ของโรงเรียนแล้ว พัฒนาการของนักเรียนกลุ่มนี้จะไปเร็วกว่าที่ครูคิดไว้มาก (คำถามนี้นำมาจากการบรรยายธรรมของ ท่านชยสาโรภิกขุ), ครูทราบไหมว่า คำว่า ‘คิด’ หรือ ‘เหตุผล’ อาจจะเป็นสิ่งที่เข้าใจผิดพลาดได้ ในขณะที่เราชอบพูดกันว่า การศึกษาไทยไม่ได้สอนให้เด็กคิด เด็กไทยคิดไม่เป็น อะไรทำนองนี้

ผมได้เตรียมคลิปดีๆไว้หลายชุด ทั้งจากท่านชยสาโรภิกขุ ท่านองคมนตรีเกษม วัฒนชัย และเพื่อให้ครูมีพัฒนาการทางความคิดและตระหนักในคำว่า Core Value ของโรงเรียนทุ่งหัวช้างพิทยาคม จนสามารถแสวงหาคำตอบได้ด้วยตัวเองใน ๑ ชั่วโมง หรือในวันต่อๆไป ซึ่งผมได้แรงบันดาลใจจาก หนังสือ Compassion (ความรักผู้อื่นด้วยสติและปัญญา) ของ ดร.วรภัทร์ ภู่เจริญ ในหนังสือของท่านได้ยกตัวอย่างการทรงเรือใบของพระบาทสมเด็จพระปรมิทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในวันที่ ๑๙ เมษายน ๒๕๐๙ จาก พระราชวังไกลกังวล อ.หัวหิน ทรงนำธงของนาวิกโยธินไปพระราชทานด้วยพระองค์เองที่หาดเตยงาม อ.สัตหีบ การทรงเรือใบในระยะเวลา ๑๗ ชั่วโมง ในระยะทาง ๑๑๑ กิโลเมตร บางขณะไม่มีลม ได้สอนอะไรกับพวกเราบ้าง

ระหว่างเตรียมการสร้างการเรียนรู้คราวนี้ ได้อาศัย YouTube เป็นแหล่งข้อมูล และได้เห็นสารคดีจากกองทัพเรือ ซึ่งมีความยาวเกือบครึ่งชั่วโมง มีความเหมาะสมในเนื้อหาอย่างยิ่งที่จะประกอบการเรียนรู้ในวันนี้ แต่ความยาวนั้นช่างไม่เหมาะสมเอาเสียเลยสำหรับเหตุการณ์ในวันนี้ จึงลงมือตัดต่อใหม่ให้เหลือ ๕ นาที และมิบังควรที่จะนำมาเผยแพร่ต่อเพื่อนๆในฐานะสาธารณะชนในที่นี้ เพราะยังไม่ได้ขออนุญาตเจ้าของต้นฉบับ

เมื่อตัดต่อจนเสร็จ ก็มีความภาคภูมิใจในตัวเอง ที่ได้ปิดเสียงบรรยายบางตอน เปิดบางตอน ใส่ดนตรี เพลงพระราชนิพนธ์บรรเลงบางตอน แม้ใช้เวลาไปมากก็ตาม แต่ทำให้ระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณอย่างยิ่ง ยังคิดจินตนาการเลยเถิดและไปชักชวนผอ.ทองศรี จินะ ว่าให้นักเรียนฝึกย่อความจากวิดีโอยาวๆ ๓๐ นาที ให้เหลือ ๕ นาที แล้วยังได้ใจความอยู่ จะทำอย่างไร นักเรียนคงสนุกไม่น้อย

ขอขอบคุณ ว่าที่ร้อยตรีทองศรี จินะ ที่เชิญผมไปร่วมสร้างการเรียนรู้ในวันนี้ ขอขอบคุณครูทุกท่านที่ตั้งใจเป็นนักเรียนที่ดีของผม ขอให้ท่านทั้งหลายเชื่อเถอะว่า ท่านจะเป็นโรงเรียนแนวหน้าที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ แม้จะอยู่ไกลโพ้นท่ามกลางขุนเขาของภาคเหนือก็ตาม จะมีผู้ติดตามมาศึกษาดูงานมิขาดสายในเวลาไม่เกิดสองภาคการศึกษา ขอทำนายไว้เช่นนั้น มีเงื่อนไขว่าท่านต้องไม่หยุดพัฒนาตัวเองใ

โรงเรียนใดที่ประสงค์จะสร้างการเรียนรู้เพื่อพัฒนาครู แม้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับ ‘ธุรกิจพอเพียง’ โดยตรง ผมและวิทยากรหลัก - ครูนภาลิน ครรชิตวัฒนา - ขวาสุดในภาพ) ก็ยินดีจะร่วมมือนะครับ แต่ต้องบอกว่า มีค่าใช้จ่ายนะครับ เพราะไม่ได้มีเงินสนับสนุนจากหน่วยงานใดๆในขณะนี้


พรุ่งนี้พบกันที่ โรงเรียนลำปางกัลยาณี ในหัวข้อ ‘แนวคิดบูรณาการบริษัทสร้างการดี โดยรูปแบบการเรียนรู้ธุรกิจพอเพียง’


พีรวัศ กี่ศิริ

๓ ตุลาคม ๒๕๖๐