กรอบแนวคิดโรงเรียนคุณธรรม
ดร.ถวิล  อรัญเวศ
รอง ผอ.สพป.นครราชสีมา เขต 4

             ศีลธรรมไม่กลับมา โลกาจะวินาศ  ประดุจการศึกษาเหมือนสุนัขหางด้วน
เพราะฉะนั้้น เราต้องร่วมด้วยช่วยกันปลูกฝังคุณธรรมให้กับเด็กและเยาวชนตั้งแต่
ยังเล็ก เพราะไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก ปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมจนเป็น
วิถีชีวิต จงทำดี มีศีลธรรม ถือความสัตย์ และแสดงความรัก สามัคคี ปรองดอง
สมานฉันท์


แนวทางดำเนินงาน : 5 กรอบแนวทางดำเนินงาน 7 ตัวชี้วัด

      กรอบแนวคิดโรงเรียนคุณธรรม ที่ต้องช่วยกันปลูกฝังให้แก่ผู้บริหาร ครู และนักเรียน 5 ประการ ได้แก่    

1) ความพอเพียง   

2) ความกตัญญู  

 3) ความซื่อสัตย์สุจริต  

 4) ความรับผิดชอบ   

5) อุดมการณ์คุณธรรม

ตัวชี้วัดโรงเรียนคุณธรรม มี 7 ข้อ ดังนี้
  ตัวชี้วัดคุณธรรม หลักฐาน / ร่องรอย / ลักษณะที่พบ  
  1. มีกระบวนการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมโรงเรียน 1. ผู้บริหาร ครู นักเรียน และบุคลากร ทราบ แผนการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของโรงเรียน2. มีภาพความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครู นักเรียน ผู้บริหาร กรรมการสถานศึกษา และผู้ปกครอง3. ครูและนักเรียนมีความสุข ยิ้มแย้ม แจ่มใส ทักทาย โต้ตอบอย่างมีสัมมาคารวะ4. สภาพแวดล้อมของโรงเรียนสะอาด ร่มรื่น น่าเรียน  
  2. มีกลไกคณะทำงานและใช้โครงงานคุณธรรมเป็นเครื่องมือที่ทุกคนมีส่วนร่วมในการลงมือปฏิบัติเพื่อพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม 5. ครู นักเรียน ผู้บริหาร แบ่งงานรับผิดชอบพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม6. มีโครงงานคุณธรรม/กิจกรรมคุณธรรมที่แต่ละคนมีส่วนร่วมลงมือปฏิบัติ  
  3. พฤติกรรมที่พึงประสงค์ ในโรงเรียนเพิ่มขึ้น  7. ครู นักเรียน ผู้บริหาร มีวินัยในการปฏิบัติตามหน้าที่รับผิดชอบ8. ครู นักเรียน ผู้บริหาร มีพฤติกรรมที่พึงประสงค์ ตามที่กำหนดไว้ในคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน  
  4. พฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ ในโรงเรียนลดลง 9. ครู นักเรียน ผู้บริหาร ลดพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ลง  
  5. เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมในการพัฒนา คุณธรรม จริยธรรมในโรงเรียนจากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น ผู้บริหารโรงเรียน ครู บุคลากร นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน 10. บรรยากาศในโรงเรียนทุกภาคส่วนร่วมมือกัน ปฏิบัติงาน ครู นักเรียน ผู้บริหาร ร่วมกันปฏิบัติงาน              เพื่อบรรลุพฤติกรรมที่พึงประสงค์ ตามที่กำหนดไว้ในคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน  
  6. มีองค์ความรู้ นวัตกรรม การสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการบูรณาการกับการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียน 11. มีองค์ความรู้ นวัตกรรม การสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรม ที่เผยแพร่ได้ และ/หรือมีแผนการเรียนการสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรมในชั้นเรียน  
  7. เป็นแหล่งเรียนรู้ของโรงเรียนคุณธรรม 12. โรงเรียนมีความพร้อมในการเป็นศึกษาดูงานพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม  
โอกาสนี้ ม.ล.ปนัดดา ดิศกุล ได้กล่าวแสดงความขอบคุณผู้เข้ารับ
การอบรม ที่ได้เดินทางไปพบปะและสนทนาร่วมกันทั้ง
 4 ภูมิภาค จึงขอฝากความอนุเคราะห์ให้ร่วมกันขับเคลื่อนไปยังโรงเรียนให้เป็นไปตามเป้าหมายในปีนี้ 10,000 โรงเรียน และ
ให้มีความครอบคลุมโรงเรียนอย่างน้อย 30,000 แห่งในปีการศึกษา 2560 เพื่อให้สิ่งที่พวกเราช่วยกันทำงานด้วยความเสียสละ จะส่งผลต่อความร่มเย็นเป็นสุขที่จะเกิดขึ้นในแวดวงการศึกษา และสังคมประเทศชาติสืบไป.




 

การดำเนินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.

1. การสร้างคนดี ให้บ้านเมือง ด้วยการส่งเสริมโครงงานพัฒนาจริยคุณ ซึ่งที่ผ่านมาได้ดำเนินการประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนและแนวทางการดำเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรม ระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา 4 ภูมิภาค เพื่อพัฒนาวิทยากร และผู้นิเทศ ซึ่งมีหน้าที่ขยายผลการดำเนินงานสู่โรงเรียน และกำกับติดตามการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพ และเกิดประสิทธิผลสูงสุด

2. การเสริมสร้างคุณธรรม ให้ผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา "โรงเรียนคุณธรรม" โดยการพัฒนาผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา เพื่อคืนคุรุชน คนคุณธรรมสู่สังคม และให้คุรุชน คนคุณธรรมเหล่านี้ทำหน้าที่คืนคุณธรรมสู่ห้องเรียน และเยาวชนของชาติต่อไป

3. การสร้างความเข้มแข็งให้โรงเรียนคุณธรรม ผ่านการพัฒนานวัตกรรมระบบการประเมินออนไลน์ ที่สามารถประเมินผลการดำเนินงานของโรงเรียนไดอย่างต่อเนื่องจากทุกแห่ง และช่วยลดภาระในการเตรียมการประเมินผลให้กับโรงเรียน รวมไปถึงการประชาสัมพันธ์ และการสร้างเวทีเชิดชูเกียรติให้กับโรงเรียนคุณธรรมที่ประสบความสำเร็จในการดำเนินงาน ผ่านโครงการโรงเรียนดีต้องมีที่ยืน

4. การพัฒนาระบบฐานข้อมูลโครงการโรงเรียนคุณธรรมโดยการพัฒนา Best Practice โรงเรียนคุณธรรม และดำเนินการวิจัยพัฒนา เพื่อสร้าง และจัดเก็บองค์ความรู้อันเป็นประโยชน์ในการพัฒนาโรงเรียนอื่นๆ ต่อไป

5. การพัฒนานวัตกรรมสร้างเครือข่ายกับหน่วยงานภายนอก โดยการส่งเสริม เครือข่ายคุณธรรม ทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับภูมิภาค ไปจนถึงระดับประเทศ เพื่อก่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการสร้างความเข้มแข็งในการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพ

"รูปแบบของโรงเรียนคุณธรรมนั้น เป็นเรื่องที่ไม่ซับซ้อนและทำได้ง่าย เป็นการลงทุนต่ำแต่ได้กำไรมาก และสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของนักเรียนได้จริง โดยหลักการของโรงเรียนคุณธรรมสามารถนำไปใช้ได้กับโรงเรียนในทุกศาสนา ไม่ผูกขาดกับศาสนาใดศาสนาหนึ่ง เปรียบเสมือนเป็นคุณธรรมสากล ที่จะช่วยให้พฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ในโรงเรียน "ลดลง" และส่งเสริมให้เกิดพฤติกรรมที่พึงประสงค์ "เพิ่มขึ้น" ซึ่งนับเป็นการพัฒนาเยาวชน ผู้ปกครอง และชุมชน ได้อย่างยั่งยืน"

            ครูดี  มีคุณธรรม ประจำจิต

             ครูดี สร้างชีวิตให้ สดใส

             คุณภาพ คุณประโยชน์ โปรดใส่ใจ

             ครูดีไซร้ ปลูกฝังเด็กให้ยึดมั่นคุณธรรม จริยธรรม

 


ที่มาข้อมูล
บัลลังก์ โรหิตเสถียร : สรุป/รายงาน
นวรัตน์ รามสูต : ถ่ายภาพ
ขอบคุณข้อมูล : สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการ