กลยุทธ์การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยสู่การเป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน

สภานักเรียน


                                             กลยุทธ์การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยสู่การเป็นโรงเรียน ต้นแบบสภานักเรียน                                                       ของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน

Operational Strategies to Promote Democratic Education in Wachirapasang School to Become Student Council Model School, Lamphun Province

4 พฤษภาคม 2560
© ลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่


บทนำ

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

                นับตั้งแต่มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองมาสู่การปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขภายใต้รัฐธรรมนูญ การเมือง การปกครองของประเทศไทยได้มีการปรับเปลี่ยน พัฒนามาโดยลำดับ รัฐบาลในทุกยุค ทุกสมัย มีความต้องการที่จะพัฒนาการเมือง การปกครองในระบอบประชาธิปไตย ให้เข้าถึงประชาชนโดยทั่วกัน ด้วยมีความเชื่อที่ว่า การปกครองในประชาธิปไตยจะเป็นระบอบการเมือง การปกครองที่จะนำพาความสุข ความมั่งคั่ง มั่นคงมาสู่สังคมประเทศชาติ  กระบวนการจัดการศึกษาเพื่อการพัฒนาความรู้ ความเข้าใจในการปกครองระบอบประชาธิปไตย จึงเป็นวิธีการสำคัญในการพัฒนาประชาชนในประเทศให้มีความรู้ ความเข้าใจในวิถีทางแห่งประชาธิปไตยที่ถูกต้อง ในท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลกที่เป็นไปอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดปัญหาในการอยู่ร่วมกันในสังคม ปัญหาความขัดแย้งทางความคิด  ซึ่งในปัจจุบันรัฐบาล  มีความพยายามที่จะแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจและปัญหาสังคมของประเทศ รวมทั้งปฏิรูปการเมืองตามแนวทางการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยมุ่งส่งเสริมการพัฒนาประชาธิปไตยและระบบการเมืองให้มีความมั่นคงและเป็นที่ยอมรับของสากล รวมทั้งส่งเสริมและพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในภาพรวมจึงจำเป็นต้องมีการพัฒนาวัฒนธรรมประชาธิปไตย ให้เกิดมีในประชาชนทุกคน (สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ, 2552)  โรงเรียนในฐานะสถาบันทางสังคมที่ทำหน้าที่จัดการศึกษา จึงต้องมีภาระหน้าที่ในการ ให้ความรู้ พัฒนาเด็กและเยาวชนให้มีความรู้ ความเข้าใจในระบอบประชาธิปไตยที่ถูกต้อง เพื่อที่จะสามารถดำรงตนอยู่ในสังคมได้อย่างเหมาะสม  ดำเนินชีวิตตามวิถีทางแห่งประชาธิปไตย คือ เป็นผู้มีปัญญาธรรม คารวะธรรม และสามัคคีธรรม เข้าร่วมกิจกรรมทางการเมืองตามบทบาทหน้าที่ ที่กฎหมายกำหนดโดยที่นักเรียนเมื่อจบการศึกษาขั้นพื้นฐานไปแล้วจะต้องเป็นผู้ที่มีความรู้ ความสามารถ เป็นไปตามเป้าหมายในการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 กำหนด ซึ่งระบุตามมาตรฐานการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิตในสังคม ตรงตามมาตรฐาน ส 2.2 ที่ว่า เข้าใจการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธาและธำรงรักษาไว้ซึ่ง  การปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขโดยผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ปัญหาการเมืองที่สำคัญในประเทศ จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ พร้อมทั้งเสนอแนวทางแก้ไขเสนอแนวทางการเมือง การปกครองที่นำไปสู่ความเข้าใจและประสานประโยชน์ร่วมกันระหว่างประเทศ  วิเคราะห์ความสำคัญและความจำเป็นที่ต้องธำรงรักษาไว้ซึ่งการปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข รวมทั้งเสนอแนวทางและมีส่วนร่วมใน การตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2553)

                กระทรวงศึกษาธิการ โดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้ให้ความสำคัญ ต่อผู้เรียนซึ่งถือเป็นทรัพยากรบุคคลและพลังสำคัญของชาติในการสืบทอดความเป็นชาติ ศาสนา ภูมิปัญญาและวัฒนธรรม  การพัฒนาทรัพยากรบุคคลจึงเป็นภารกิจที่สำคัญที่จะต้องมีกลไกเข้ามาร่วมในการขับเคลื่อน เช่น ความร่วมมือให้เกิดสังคมแห่งความเอื้ออาทรบนสภาพความเป็นอยู่ที่ดี  มีกลไก ในการพัฒนาในทุกด้าน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของนักเรียน ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่ยั่งยืน เสริมสร้างทางอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมให้เข็มแข็งเพื่อให้กำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศให้ก้าวหน้าทัดเทียมอารยประเทศ พร้อมก้าวสู่ประชาคมอาเซียนการดำเนินการสภานักเรียนเปรียบเสมือนเวทีสำหรับฝึกให้นักเรียนเป็นนักประชาธิปไตยอย่างแท้จริง คือ รู้จักการเป็นผู้ให้ ผู้รับ ผู้นำและผู้ตามที่ดีมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่และช่วยเหลือแบ่งเบาภาระของครูได้เป็นอย่างมาก  อีกทั้งยังเป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้และเข้าใจ วิถีประชาธิปไตย มุ่งเน้นให้เด็กคิดเป็น ทำเป็นแก้เป็น  เป็นสมาชิกที่ดี ของสังคม และส่งเสริมความสามัคคีในหมู่คณะ ส่งเสริมการเรียนการสอนตามหลักสูตรปัจจุบันที่มุ่งเน้นความเป็นไทย ความเป็นพลเมืองดีของชาติ ดังนั้น สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงต้องขับเคลื่อนกิจกรรมสภานักเรียน สู่สถานศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม คุณภาพของผู้เรียนถือเป็นหัวใจของการพัฒนาศึกษาที่เน้นการสร้างคนให้มีความสามารถ มีคุณธรรม มีความสุข เป็นพลเมืองที่ดีของสังคมไทย การศึกษาในปัจจุบันจำเป็นต้องสร้างทักษะความรู้ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน  แต่สิ่งที่ต้องพึงระวัง คือการศึกษาต้องไม่แตกแยกจากสังคมหรือชีวิตจริง และสร้างให้ผู้เรียนมีความพร้อมที่จะรับกับความเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะเรื่องการเรียนรู้ ในเรื่องต่าง ๆ ขณะเดียวกันจะต้องให้ความสำคัญในเรื่องของการเรียนรู้จากกิจกรรมหรือการเรียนรู้นอกห้องเรียนอย่างจริงจัง เพราะถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนผู้เรียน  การพัฒนาคนไทยยุคใหม่ให้มีนิสัยใฝ่เรียนรู้ สามารถเรียนรู้ด้วยการลงมือปฏิบัติและแสวงหาความรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต  มีความสามารถในการสื่อสาร สามารถคิด วิเคราะห์ แก้ปัญหา คิดริเริ่มสร้างสรรค์มีจิตสาธารณะ  มีระเบียบวินัย คำถึงถึงประโยชน์ส่วนรวม  สามารถทำงานกลุ่มได้อย่างเป็นกัลยาณมิตร มีศีลธรรม คุณธรรม  จริยธรรม ค่านิยม มีจิตสำนึกและความภาคภูมิใจในความเป็นไทย ยึดมั่นในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขต่อต้านการทุจริตและ  การซื้อสิทธิ์ ขายเสียง  สามารถก้าวทันโลก มีสุขภาพกาย  สุขภาพใจที่สมบูรณ์  แข็งแรง เป็นพลังที่มีคุณภาพสามารถทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ได้โอกาสเรียนรู้อย่างเท่าเทียม เสมอภาค (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2558, หน้า 3)

                สภานักเรียน เป็นกิจกรรมสำคัญในการพัฒนานักเรียนให้มีภาวะผู้นำที่ใช้กระบวนการประชาธิปไตยและนำหลักธรรมาภิบาล ดำเนินงานโดยมีจุดมุ่งหมายสำคัญของสภานักเรียน คือ การเปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้เรื่องกระบวนการประชาธิปไตย วิถีประชาธิปไตย การเป็นผู้นำการทำงานเป็นทีม และการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการพัฒนาโรงเรียน เป็นกลไก  การดำเนินงาน มุ่งเน้นให้นักเรียนได้ซึมซับ และคุ้นเคยกับความเป็นประชาธิปไตย มีคารวธรรม  ปัญญาธรรม สามัคคีธรรม ในการสร้างความสงบสุขในสังคม  ตั้งแต่ระดับครอบครัว โรงเรียน ชุมชนไปจนถึงสังคม ตั้งแต่ระดับครอบครัว  โรงเรียน ชุมชนไปจนถึงสังคมประเทศ สภานักเรียนจึงเป็นรากฐานที่สำคัญต่อการพัฒนาทรัพยากรบุคคลที่เติบโตขึ้น เป็นพลังที่เข้มแข็งในการสร้างสรรค์เป็นประชาธิปไตยในโรงเรียน ดังนั้นจึงควรส่งเสริมสนับสนุนให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในกิจกรรมสภานักเรียนและใช้เป็นกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนบูรณาการความรู้ ทักษะประสบการณ์ที่ได้จากการเรียนรู้ตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ เพื่อหล่อหลอมให้นักเรียนเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มีความงอกงามด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม สติปัญญา คุณธรรม จริยธรรมและคุณลักษณะ ที่พึงประสงค์ (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2558, หน้า 3)

                สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีบทบาทหน้าที่และรับผิดชอบ การสนับสนุนส่งเสริมการจัดกิจกรรมสภานักเรียนในระดับเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษา ได้ตระหนักและเห็นคุณค่าของการให้นักเรียนได้เรียนรู้ให้เกิดประสบการณ์ตรงโดยเฉพาะอย่างยิ่งการบูรณาการกิจกรรมสภานักเรียนร่วมกับการจัดการเรียนรู้ ในการดำเนินงาน  สภานักเรียนของสถานศึกษาโดยขับเคลื่อนให้สถานศึกษาได้ดำเนินการจัดกิจกรรมสภานักเรียนอย่างต่อเนื่องให้สถานศึกษาดำเนินการจัดกิจกรรมสภานักเรียนและสอดคล้องกับนโยบายที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด จากการดำเนินการที่ผ่านมา  เพื่อให้การส่งเสริมสนับสนุนและการพัฒนากิจกรรมสภานักเรียนให้มีความเข้มแข็งและเป็นไปในแนวทางเดียวกันดังนั้นจึงได้จัดทำคู่มือการจัดกิจกรรมฝึกอบรมสภานักเรียนเพื่อนำไปใช้ในการจัดกิจกรรมและประโยชน์ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการจัดกิจกรรมสภานักเรียนในการปฏิบัติงานต่อไป (สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2558, หน้า 4) 

                ด้วยความตระหนักถึงความสำคัญของเด็กและเยาวชน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา  ขั้นพื้นฐาน จึงได้ขับเคลื่อนการดำเนินงานกิจกรรมสภานักเรียน เพื่อเป็นแนวทางในการนำไปประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมและสร้างความตระหนัก ให้นักเรียนได้รู้บทบาทหน้าที่พลเมือง และวิถีประชาธิปไตยอันได้แก่ คารวะธรรม สามัคคีธรรม ปัญญาธรรม  รวมทั้งหลักธรรมาภิบาลการมี  จิตอาสาและพัฒนาตนเองอย่างเต็มตามศักยภาพ และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตร รวมถึงค่านิยมหลักของคนไทย 12 ประการ ในการดำเนินงาน เพื่อปลูกฝังกิจกรรมสภานักเรียนให้เกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชนไทยให้เป็นไปในรูปแบบหรือทิศทางให้เหมาะสมสำนักงานคณะกรรมการขั้นพื้นฐานจึงได้กำหนดมาตรการและแนวทางในการดำเนินงานกิจกรรมสภนักเรียนไว้ ดังนี้ มาตรการ 1.ให้สถานศึกษาดำเนินงานส่งเสริมกิจกรรมสภานักเรียน เพื่อเสริมสร้างผู้เรียนให้มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์และค่านิยมหลักของคนไทย 12 ประการ 2. ให้สถานศึกษาส่งเสริมสนับสนุนสภานักเรียนได้มีโอกาสมีส่วนร่วมในกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง 3.ให้สถานศึกษาส่งเสริม สนับสนุน  สภานักเรียนสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับชุมชน องค์กร ด้วยวิธีการที่หลากหลาย 4.ให้สถานศึกษา นิเทศ กำกับ ติดตาม ประเมินผล การดำเนินงานสภานักเรียนอย่างต่อเนื่อง แนวทางการดำเนินงานตามมาตรการ 1.สถานศึกษาดำเนินการจัดตั้งสภานักเรียนในสถานศึกษา 1 สภา 2.สถานศึกษาจัดทำระเบียบ/ข้อบังคับ/ธรรมนูญ ว่าด้วยสภานักเรียน และคู่มือแนวทางการดำเนินงานกิจกรรมสภานักเรียนของสถานศึกษา 3.สถานศึกษาต้องบูรณาการกิจกรรมสภานักเรียนให้สอดคล้องกับกิจกรรมการเรียนรู้     4.สถานศึกษาส่งเสริม สนับสนุน และการวางแผนการดำเนินงานร่วมกับสภานักเรียนอย่างเป็นระบบ และ มีประสิทธิภาพ 5.สถานศึกษาส่งเสริม สนับสนุน กิจกรรมสภานักเรียน ตามวิถีประชาธิปไตย   หลักธรรมาภิบาล ให้สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ค่านิยมหลักของคนไทย12 ประการ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นำเข้าสู่ประชาคมอาเซียนและความเป็นพลโลก 6.สถานศึกษาพิจารณารับนักเรียนที่ปฏิบัติกิจกรรมด้านสภานักเรียนที่มีผลงานเชิงประจักษ์ เข้าศึกษาต่อในระดับชั้นที่สูงขึ้น ตามสัดส่วนหรือจำนวนที่เหมาะสม (สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2558, หน้า 4) 

                สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้ตระหนักและเห็นคุณค่าของการพัฒนานักเรียนผ่านกิจกรรมสภานักเรียน เพื่อให้เกิดประสบการณ์โดยเฉพาะอย่างยิ่งการบูรณาการกิจกรรมสภานักเรียนเข้ากับการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างๆ ของสถานศึกษา ให้เกิดผล ตามเงื่อนไขความสำเร็จที่กำหนด โดยมีการดำเนินการส่งเสริม สนับสนุน เพื่อผลักดัน ให้สถานศึกษา ในสังกัดได้จัดกิจกรรมสภานักเรียนในสถานศึกษาให้สอดคล้องกับเป้าหมายและวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงได้จัดทำคู่มือการจัดกิจกรรมสภานักเรียนขึ้น เพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษา ตลอดจนผู้ที่สนใจได้นำไปใช้ประโยชน์ในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสภานักเรียนต่อไป ด้วยความตระหนักถึงความสำคัญของเด็กและเยาวชน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน จึงกำหนดแนวทางในการพัฒนากิจกรรม “สภานักเรียน”ให้โรงเรียนได้นำไปปฏิบัติ เป็นรูปธรรมมาอย่างต่อเนื่องเพื่อให้นักเรียน ได้เรียนรู้บทบาทหน้าที่ความเป็นพลเมือง และวิถีประชาธิปไตย อันได้แก่ คารวะธรรม สามัคคีธรรม ปัญญาธรรม รวมทั้งหลักธรรมาภิบาล การมีจิตอาสาและพัฒนาตนเองได้อย่างเต็มศักยภาพ อันส่งผลต่อคุณลักษณะอันพึงประสงค์บนพื้นฐาน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมก้าวสู่ความเป็นสากล โดยอาศัยความร่วมมือของทุกภาคี เครือข่าย เพื่อเป็นการยกย่อง เชิดชูเกียรตินักเรียน   ครู ผู้บริหาร โรงเรียน ที่ทุ่มเท เสียสละ นำสภานักเรียนสู่การพัฒนาชีวิตและสังคมอย่างยั่งยืนทั้งในระดับโรงเรียน ชุมชน ประเทศชาติ มีผลงานได้รับการยอมรับเป็นที่ประจักษ์ต่อสาธารณชนมาอย่างต่อเนื่อง สามารถเป็นแบบอย่าง และเป็นเครือข่าย ช่วยสร้างเสริมความเข้มแข็งในการดำเนินงาน  สภานักเรียนให้แก่โรงเรียนอื่น ๆ ได้จึงได้กำหนดให้มี การประเมินเพื่อคัดเลือก โรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยใช้คู่มือการประเมินเพื่อคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2558, หน้า 5)

                โรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน มีการดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียน  ตามกรอบของการดำเนินงานฝ่ายกิจการนักเรียน มีดำเนินกิจกรรมการจัดทำโครงการ เพื่อพัฒนาผู้เรียน  ให้เกิดทักษะกระบวนการ รู้และเข้าใจหลักการประชาธิปไตย สามารถดำรงตนอยู่ในโรงเรียนและสังคมได้อย่างสงบสุข การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียนปัจจุบัน ยังคงมีปัญหาอยู่หลายประการ เช่น ระบบการจัดเก็บเอกสาร สภาพแวดล้อม การมีส่วนร่วมของนักเรียน การจัดกิจกรรมต่าง ๆ ของโรงเรียน การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานอื่น ๆ ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน รวมทั้งการทำงานของนักเรียนเชิงระบบ เช่น การประชุมคณะกรรมการสภานักเรียน ผลงานดีเด่นด้านสภานักเรียน ยังพัฒนาไม่ได้เท่าที่ควร เทียบเท่ากับโรงเรียนมัธยมศึกษาที่มีขนาดเดียวกัน (แบบรายงานผลการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการ, 2558, หน้า 3) ในฐานะที่ผู้ศึกษาได้รับผิดชอบงานส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน จึงมีแนวคิดที่จะส่งเสริม และพัฒนางานส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียนอย่างต่อเนื่อง โดยการจัดทำกลยุทธ์การดำเนินงาน ส่งเสริมประชาธิปไตย เพื่อก้าวสู่การรับรองการประเมินโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนของโรงเรียน วชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน ต่อไป

 

คำถามของการศึกษา

            1. การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน มีผลการประเมินการดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียนเป็นอย่างไร                                                                                                                                                                                                                                   

            2. การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยของโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนที่เป็นเลิศเป็นอย่างไร                                                                           

            3. กลยุทธ์การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยสู่การเป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูนมีลักษณะเป็นอย่างไร

วัตถุประสงค์ของการศึกษา                                                                                                                                              

           1. เพื่อประเมินการดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน   

            2. เพื่อศึกษาการดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยของโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนที่เป็นเลิศ 

            3. เพื่อจัดทำกลยุทธ์การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยสู่การเป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน

 

ขอบเขตของการวิจัย

1. ขอบเขตด้านประชากร

                    ประชากรและกลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษา จำแนกตามขั้นตอนของการศึกษาดังนี้

                    การประเมินการดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษาคือ กลุ่มตัวแทนหัวหน้าห้องเรียนจำนวน 2 คน กลุ่มตัวแทนคณะกรรมการสภานักเรียน จำนวน 5 คน กลุ่มครูฝ่ายกิจการนักเรียนจำนวน 6 คน กลุ่มครูผู้รับผิดชอบงานส่งเสริมประชาธิปไตย จำนวน 2 คน และกลุ่มผู้บริหาร จำนวน 2 คน รวมทั้งสิ้นจำนวน 17 คน

                      การศึกษาโรงเรียนที่ปฏิบัติเป็นเลิศ ด้านงานส่งเสริมประชาธิปไตยโรงเรียนที่เป็นต้นแบบ สภานักเรียนระดับประเทศ กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษาคือ ผู้อำนวยการสถานศึกษา และครูผู้รับผิดชอบด้านงานส่งเสริมประชาธิปไตย โรงเรียนจักรคำคณาทร จังหวัดลำพูน จำนวน 2 คน โรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย จังหวัดลำปาง จำนวน 2 คน และ ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 35 จำนวน 1 คน รวมทั้งสิ้นจำนวน 5 คน

                   การจัดทำกลยุทธ์ และการตรวจสอบกลยุทธ์การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยสู่การเป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษา  คือ ผู้เชี่ยวชาญภายนอก จำนวน 2 คน ผู้อำนวยการ และรองผู้อำนวยการ จำนวน 2 คน ครูฝ่ายกิจการนักเรียนจำนวน 6 คน ครูผู้รับผิดชอบงานส่งเสริมประชาธิปไตย จำนวน 2 คน  ตัวแทนคณะกรรมการสภานักเรียน จำนวน 5 คน และตัวแทนหัวหน้าห้องเรียน จำนวน 2 คน รวมจำนวนทั้งหมด 19 คน

2. ขอบเขตด้านเนื้อหา

เนื้อหาที่ใช้ในการศึกษา  จำแนกเป็น 2 ส่วนดังนี้

1. ประเมินการดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน และการศึกษาโรงเรียนที่ปฏิบัติเป็นเลิศ การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตย ของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูนโดยใช้กรอบการดำเนินงาน ตามเกณฑ์การประเมินคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน 4 องค์ประกอบ 21 ตัวบ่งชี้ ตามที่สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (2559, หน้า 9-25) กำหนดไว้ดังนี้

             1.1 องค์ประกอบที่ 1 การดำเนินงานส่งเสริมสภานักเรียนและประชาธิปไตยในโรงเรียน ประกอบด้วย 4 ตัวบ่งชี้

             1.2 องค์ประกอบที่ 2 การมีส่วนร่วมของสภานักเรียนในการส่งเสริมสนับสนุนกิจกรรม ของโรงเรียน ประกอบด้วย 10 ตัวบ่งชี้

             1.3 องค์ประกอบที่ 3 การสร้างเครือข่ายความร่วมมือของสภานักเรียนกับชุมชน องค์กร ภาครัฐและเอกชน ประกอบด้วย 5 ตัวบ่งชี้

             1.4 องค์ประกอบที่ 4 ผลงานดีเด่น และการประเมินผลการดําเนินงานสภานักเรียน ประกอบด้วย 2 ตัวบ่งชี้

2. การจัดทำกลยุทธ์การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยสู่การเป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน มีการกำหนดเนื้อหาตามองค์ประกอบทั้ง 4 ตามที่สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (2559, หน้า 9-25) กำหนดไว้ และดำเนินการตามขั้นตอนของการจัดทำกลยุทธ์ ประยุกต์ใช้ตามแนวคิดของ ฮิกกินส์ และวินซ์ (Higgins & Vincze, 1993, p. 65) ดังนี้

                             2.1 กลยุทธ์

                             2.2 มาตรการ

                             2.3 ตัวชี้วัดความสำเร็จ

                             2.4 เป้าหมาย

                             2.5 โครงการ/กิจกรรม

               

นิยามศัพท์เฉพาะ       

                 1. การส่งเสริมประชาธิปไตย หมายถึง การส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ตระหนักถึงความสำคัญของระบอบประชาธิปไตยในโรงเรียนวชิรป่าซาง ตามที่สำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (2559, หน้า 9-25) กำหนดไว้ดังนี้

                                1.1 องค์ประกอบที่ 1 การดำเนินงานส่งเสริมสภานักเรียนและประชาธิปไตยในโรงเรียน   

                                1.2 องค์ประกอบที่ 2 การมีส่วนร่วมของสภานักเรียนในการส่งเสริมสนับสนุนกิจกรรมของโรงเรียน    

                                 1.3 องค์ประกอบที่ 3 การสร้างเครือข่ายความร่วมมือของสภานักเรียนกับชุมชนองค์กร ภาครัฐและเอกชน                               

                                1.4 องค์ประกอบที่ 4 ผลงานดีเด่น และการประเมินผลการดําเนินงานสภานักเรียน

                   2. กลยุทธ์ หมายถึง วิธีการหลักสำคัญที่ได้จากกระบวนการวิเคราะห์ สังเคราะห์ที่มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงเป็นเหตุเป็นผลกันอย่างเป็นระบบ เพื่อใช้ในการปฏิบัติงาน ดำเนินการกิจกรรม และจัดสรรทรัพยากรให้เหมาะสม และบรรลุเป้าหมาย การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียน  สู่การเป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน ประยุกต์ใช้ตามแนวคิดของ ฮิกกินส์ และวินซ์ (Higgins & Vincze, 1993, p. 65) ประกอบด้วยขั้นตอนดังนี้

                                1. กลยุทธ์

                                2. มาตรการ

                                3. ตัวชี้วัดความสำเร็จ

                                4. เป้าหมาย

                                5. โครงการ/กิจกรรม

              3. โรงเรียนวชิรป่าซาง หมายถึง สถานศึกษาขนาดกลาง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 35 ตั้งอยู่ในเขตองค์การบริหารงานส่วนตำบลนครเจดีย์ โรงเรียนวชิรป่าซาง ตั้งอยู่เลขที่ 210 หมู่ที่ 7 ถนนลำพูน - ลี้ ตำบลนครเจดีย์ อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน

               4. โรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนที่เป็นเลิศ หมายถึง สถานศึกษาที่ผ่านเกณฑ์รับรองการประเมินคัดเลือกให้เป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ระดับประเทศ ของสำนักพัฒนากิจกรรมนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 2โรงเรียน คือ โรงเรียนจักรคำคณาทร จังหวัดลำพูน และโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย จังหวัดลำปาง

            5. การตรวจสอบกลยุทธ์ หมายถึง การวัดผลในเชิงคุณภาพ โดยการตรวจสอบคุณภาพ 4 ด้าน ได้แก่ ด้านความสอดคล้อง (Consistency) ด้านความเหมาะสม (Suitability) ด้านความเป็นไปได้ และการใช้ประโยชน์ (Utility) โดยผ่านตรวจสอบกลยุทธ์ แบบการลงฉันทามติ ทั้ง 4 ด้าน จากผู้เข้าร่วมประชุมตรวจสอบกลยุทธ์

 

ประโยชน์ที่ได้รับจากการศึกษา

                1. นำข้อมูลที่ได้ไปเป็นแนวทางในการแก้ปัญหาการดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตยของโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน

                2. นำกลยุทธ์การดำเนินงานส่งเสริมประชาธิปไตย ไปดำเนินการในโรงเรียนวชิรป่าซาง จังหวัดลำพูน เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพ และประสิทธิผลของการดำเนินงาน สู่การเป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน





  1. สามารถดาวน์โหลดงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ได้ที่ คลิก

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน โรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน research



ความเห็น (0)