ฝึกงานวันที่ 5 ( 5 สิงหาคม 2560 )
วันนี้เป็นวันหยุดของศูนย์ แต่ พวกเราไม่หยุดค่ะ วันนี้พวกเรามาช่วยกันทำแผนที่เดินดินในมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐมเนื่องจากเป็นที่ตั้งของศูนย์วิชาการเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นที่เราฝึกงานกันอยู่
ก่อนอื่นต้องบอกก่อนว่า แผนที่เดินดินนั้นคือ แผนที่ที่เกิดจากการสำรวจลักษณะทางกายภาพและสิ่งแวดล้อมของชุมชน ที่เรียกว่าแผนที่เดินดินนั้น เพราะการการหาข้อมูลต้องกระทำโดยการลงไปเดินดู ไปสัมผัส ไปเห็นรูปลักษณะบ้านแต่ละหลังทุกหลังทั้งชุมชน ด้วยสายตาของตนเองเท่านั้น ซึ่งต่างจากแผนที่นั่งโต๊ะที่มักคัดลอก หรือหยิบยืมมาจากที่มีอยู่แล้ว การทำแผนที่เดินดินมีความสำคัญมาก และเป็นสิ่งแรกที่ต้องทำเสมอ เพราะเป็นวิธีที่จะทำให้เราเห็นภาพรวมของชุมชน ได้ดีที่สุด เร็วที่สุด และได้ข้อมูลมากที่สุดในระยะเวลาที่สั้นที่สุดรู้จักชุมชนอย่างทั่วถึง ทำให้การศึกษาชุมชนมีความละเอียด และครอบคลุมพื้นที่มากขึ้น ไม่จำกัดอยู่แต่ในส่วนพื้นที่ที่เจ้าหน้าที่เคยชิน หรือเข้าถึงได้ง่าย สิ่งที่เน้นมากก็คือ เราต้องเข้าไปให้ทั่วถึง โดยเฉพาะอย่างยิ่งบ้านคนทุกข์คนยากที่อยู่ชายขอบของหมู่บ้าน หรือบ้านที่แยกตัวโดดเดี่ยวอยู่ตามลำพังท้ายหมู่บ้าน
ในการทำแผนที่เดินดินนั้น ความสำคัญไม่ได้อยู่ที่การทำแผนที่ทางกายภาพให้สมบูรณ์ครบถ้วน แต่สำคัญที่การมองเห็นและเข้าใจ ความหมายและหน้าที่ทาง ของพื้นที่ทางกายภาพเหล่านั้น การเข้าใจความหมายทางสังคมของลักษณะทางกายภาพนี้ จะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อไปเดินดู เช่น บ่อน้ำ หากดูในแผนที่นั่งโต๊ะก็จะทราบเพียงแต่ว่าเป็นบ่อน้ำ แต่จะรู้ว่าบ่อน้ำนี้มีคนมาซักผ้ามากหรือน้อยเพียงไร การไปเห็นผู้หญิงหรือแม่บ้านมาซักผ้าที่บ่อน้ำเป็นการเข้าใจหน้าที่ทางสังคมของบ่อน้ำ ซึ่งเป็นจุดที่มาแลกเปลี่ยนข้อมูลของหมู่บ้าน เพราะฉะนั้นการเดินดูจะช่วยให้เห็นพื้นที่ทางสังคม และเข้าใจหน้าที่ทางสังคมที่อยู่บนลักษณะทางกายภาพ ซึ่งจะทำให้เราเข้าใจปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชุมชนมากขึ้น
วันนี้เราเริ่มเดินกันจากหน้ามหาวิทยาลัย เดินเรื่อยๆผ่านจุดโน่นจุดนี้ให้ทั่วทั้งมหาลัย
เดินไปเรื่อยๆ ด้วยกันทุกคน จนครบทั่วทั้ง มหาลัยก็หยุดเดินตอนประมาณ 15.00 น. แล้วจึงเริ่มปรึกษาหารือเรื่องพื้นที่ ในการทำโครงการกันอีกครั้ง จนเย็นและแยกย้ายกันกลับบ้าน
ภาพขณะกำลังเดินนับก้าวและจดรายละเอียดสำคัญ ทำแผนที่เดินดิน
ภาพขณะกำลังเดินนับก้าวและจดรายละเอียดสำคัญ ทำแผนที่เดินดิน
ภาพขณะกำลังเดินนับก้าวและจดรายละเอียดสำคัญ ทำแผนที่เดินดิน
ภาพขณะกำลังเดินนับก้าวและจดรายละเอียดสำคัญ ทำแผนที่เดินดิน
ภาพขณะกำลังเดินนับก้าวและจดรายละเอียดสำคัญ ทำแผนที่เดินดิน
